door Redactie Politiek ’t Pallieterke .
Iedereen heeft het over de parlementsverkiezingen van het voorjaar van 2024, maar tegelijk stijgt ook de nervositeit voor de lokale verkiezingen van het najaar. Partijen nemen hun posities in. De afdelingen van de traditionele partijen willen in eigen naam opkomen. N-VA zoekt allianties met paars. Vlaams Belang kan al triomferen met één schepenambt.
Bree, Rotselaar, Arendonk, Kortenberg, Bilzen, Vosselaar… Het is maar een beperkte lijst van Vlaamse gemeenten waar de cd&v-afdeling heeft besloten om bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen niet meer onder de officiële partijnaam op te komen. Dat dumpen heeft natuurlijk alles te maken met de slechte score van de partij in de peilingen. Het is bekend dat Vlamingen zich niet graag vereenzelvigen met verliezers. Men vreest lokaal een kaalslag indien de link met de christendemocratie te sterk is.
Dat zat er trouwens al een tijd aan te komen. In 2019 hadden verschillende burgemeesters het signaal gegeven dat ze niet van plan waren om onder cd&v-vlag naar de slachtbank te worden geleid. Wat toen veel ergernis veroorzaakte bij partijvoorzitter Wouter Beke. Dat alles is des te pijnlijker voor huidig voorzitter Sammy Mahdi, aangezien ook afdelingen in steden en gemeenten waar zijn partij goed scoort van plan zijn om een andere naam aan te nemen. Het is voor veel van die burgemeesters en schepenen erop of eronder.
Dat men uitgerekend bij cd&v nu al nerveus is, heeft ook te maken met wat een centraal verkiezingsthema zal worden: de rol en de toekomst van de landbouw in Vlaanderen. In Limburg ziet het ernaar uit dat de christendemocraten met de aldaar populaire Vlaamse minister van Landbouw Jo Brouns een vuist zal kunnen maken tegen N-VA-minister Zuhal Demir. Zij is al langer kop van Jut bij de boeren.
Vlaams Belang ‘boerenpartij’ in West-Vlaanderen ?
Moeilijker is de situatie in dat andere vroegere CVP/cd&v-bastion dat West-Vlaanderen is. Er waren al signalen in 2019: ondanks een figuur als Hilde Crevits wendt de plattelandsbevolking zich daar steeds meer af van hun vroegere politieke vedetten. En men maakt niet langer de sprong naar N-VA, maar wel direct naar het Vlaams Belang. Niet enkel het stikstofdossier, maar ook de heisa rond de hoogspanningslijn Ventilus doen veel kiezers overstag gaan. Als Vlaams Belang ergens verrast, dan zal het in West-Vlaanderen en zeker de Westhoek zijn. Al zouden de eerste signalen wellicht al bij de parlementsverkiezingen te merken zijn. Vlaams Belang als ‘boerenpartij’ zou wel eens een winnend lot kunnen worden.
En misschien is het daar dat de partij in een coalitie kan stappen als ondersteuning van een burgemeester op een lokale lijst, die aan zijn laatste mandaat begint. Eén schepenzetel is genoeg voor Tom Van Grieken en co om te triomferen. Het zullen er wellicht meer zijn. En een burgemeesterssjerp blijft realistisch. Dan denken we aan Ninove met de Forza Ninove-lijst. Of een andere gemeente in het Denderbekken. Gezien het nieuwe decreet waarbij de grootste coalitiepartij de burgemeester moet leveren, valt dat inderdaad te verwachten.
‘Bourgondische’ allianties ?
Overigens is het niet alleen bij de cd&v-afdelingen dat men zich niet graag met de partijnaam vereenzelvigt. Dat geldt ook voor de Vlaamse liberalen en de socialisten. Gelegenheidskartels en stadslijsten zouden eraan zitten te komen. Zoals in Gent, waar niet enkel burgemeester Mathias De Clercq, maar ook de socialisten de dogmatische groenen meer dan beu zijn. En dus denkt men aan een paarse stadslijst.
In De Standaard had men het vorig weekend zelfs over mogelijke ‘Bourgondische’ allianties van de socialisten en de liberalen met zowaar de N-VA. Wat een weerspiegeling zou zijn van de volgende Vlaamse regering. Zelfs in Gent zou men een opening maken naar de N-VA, een partij die in de Arteveldestad nochtans net niet als een bende fascisten wordt afgeschilderd.
Dat de N-VA hier en daar allianties zoekt om met de paarse partijen een gemeentebestuur te vormen, is plausibel. Maar voorzitter Bart De Wever behoudt hier graag de controle en de leiding. Zoals hij in Antwerpen doet. Daar is de as er een met de socialisten, en mogen de liberalen aanschuiven als ze braaf zijn. En als ze daar nog de kiesdrempel halen.
Neen, een golf van ‘Bourgondische’ coalities zit er niet aan te komen. Het blijft wellicht wel zoals nu in een stad als Kortrijk. Maar neem nu Brugge of Oostende. In Brugge zal men eerder denken aan het verder zetten van de coalitie met de traditionele partijen. In Oostende is sprake van een stadskartel tussen burgemeester Bart Tommelein (Open Vld) en cd&v. Het zijn duidelijk vaak lokale situaties die de allianties bepalen.
Knus in de lokale politiek
Een andere vraag die we ons stilaan kunnen stellen : welke nationale politici kiezen straks voor een lokale loopbaan en de baan van burgemeester ? Sander Loones van N-VA heeft zijn oog laten vallen op de sjerp in zijn eigen Koksijde. Maar dat is de enige die echt duidelijk maakt een lokaal uitvoerend mandaat te verkiezen. Wil Jan Jambon de echte burgemeester van Brasschaat worden ? Het kan, maar wellicht zal er over zo’n zaken pas na de parlementsverkiezingen meer duidelijkheid zijn, wanneer een gebuisde excellentie besluit om het lokaal te proberen. Omdat er geen ministerpost meer ligt te wachten. En dan zullen het vooral figuren uit de geplaagde traditionele partijen zijn die zich knus lokaal terugtrekken.
Hilde Crevits in Torhout ? Bart Somers weer in Mechelen ? Van Quickenborne in Kortrijk ? Van Peteghem in De Pinte ? Voorwaarde is dan wel dat ze lokaal sterk genoeg staan om de sjerp te eisen. Niet evident voor traditionele partijen.
Foto’s (c) Gazet van Hove.