door Julien Borremans in ’t Pallieterke .
België vormt niet alleen budgettair een tikkende tijdbom, ook de ontsporing van de loonkloof met de ons omringende landen hangt als een zwaard van Damocles boven de schatkist. Maar de grootste bedreiging vormt ongetwijfeld de immense economische kloof tussen Vlaanderen en Wallonië, die enkel maar toeneemt.
Heel wat landen bereiden zich voor om de vergrijzingskost op te vangen, maar België doet niets
Het is intussen wel duidelijk dat België op de rand van de budgettaire afgrond wankelt. Uit recente cijfers die professor overheidsfinanciën Herman Matthijs publiceerde, blijkt dat de schuld van Wallonië 235 procent van de inkomsten uitmaken. Voor het Brussels Gewest is dat 150 procent en voor de federale overheid loopt dit op tot 334 procent. Dat wil zeggen dat we meer dan drie jaar alle inkomsten van dit land moeten afstaan aan onze schuldeisers zonder 1 euro uit te geven.
Die ontnuchterende cijfers zeggen al iets over de enorme kloof tussen enerzijds Vlaanderen en anderzijds Wallonië en Brussel. Maar uit onderzoek van Trends blijkt dat de immense economische kloof alleen nog maar toeneemt. “Vlaanderen, Wallonië en Brussel zijn economisch zo ver uit elkaar gegroeid dat het niet meer houdbaar is”, schrijven Alain Mouton en Daan Killemaes.
De immense economische kloof
Het pensioendossier vormt een eerste uitdaging van formaat die op het federale bord ligt. Buiten Luxemburg stijgt de pensioenfactuur nergens zo snel als in België. Ook al trekken verschillende economen in dit land aan de alarmbel, een drang tot hervorming is er niet. Heel wat landen bereiden zich intussen voor om de vergrijzingskost op te vangen, maar België doet niets.
De slecht functionerende arbeidsmarkt en het immense verschil in werkzaamheidsgraad tussen Vlaanderen, Wallonië en Brussel vormen nog een andere tikkende tijdbom. Qua verschil in regionale tewerkstelling moet België in Europa enkel Italië laten voorgaan. Terwijl de Vlamingen meer belastingen en bijdragen aan de sociale zekerheid betalen, doen de Walen steeds meer een beroep op de sociale zekerheid. Er is niet alleen nood aan een hervorming van de arbeidsmarkt, maar de regio’s moeten eigen hefbomen krijgen voor een eigen fiscaal en tewerkstellingsbeleid.
Een ander tekort is dat België niet alleen het grootste overheidsbeslag van de Europese Unie heeft, maar ook het grootste tekort in de eurozone. Iedereen kijkt daarbij naar de federale overheid, maar ook in Brussel en Wallonië ontploffen de schulden. Verontrustend is dat men in het zuiden van het land geen haast heeft om grondig te saneren en te hervormen. Dat komt door het feit dat de regio’s amper verantwoordelijkheid moeten dragen voor hun uitgaven. Zolang Brussel en Wallonië aan het infuus van de Vlaamse welvaart hangen, zal er niets veranderen.
Of er in de Waalse economie genoeg aanknopingspunten zijn om de kloof met Vlaanderen te dichten, is niet meteen duidelijk. Wallonië is een staatsgeleide economie waar het privé-initiatief ten overstaan van Vlaanderen serieus achterophinkt. Bovendien worstelt Wallonië met een ernstig geloofwaardigheidsprobleem. Belfius – de huisbankier van Wallonië – wil niet langer zomaar kredieten verstrekken. De bank zou zich door de hoge Waalse staatsschuld onnodig blootstellen aan grote financiële risico’s. Bovendien zal de Bijzondere Financieringswet zowel het Brussels Gewest als Wallonië zachtjes financieel doodknijpen.
De Waalse economie steunt voor 70 procent op overheidsinitiatieven
Wallonisering Vlaamse economie
Trends publiceerde in december 2022 al een lijst van bedrijven die in België de meeste vennootschapsbelastingen betaalden. De overheid incasseerde 16,1 miljard aan vennootschapsbelasting. Daarvan kwam 10,6 miljard uit Vlaanderen, wat 3,5 keer meer is dan wat Wallonië ophoest.
Ook het aantal bedrijven stijgt sterker in Vlaanderen dan in Wallonië. In 2021 kwamen er 4,4 keer zoveel bedrijven bij in Vlaanderen dan bij onze zuiderburen. De Waalse economie steunt voor 70 procent op overheidsinitiatieven. “Politieke partijen die pleiten voor meer overheid, meer herverdeling, meer sociale zekerheid en meer belastingen zijn er al decennia aan zet”, schrijft Wim Verhoeven in Trends. Ondanks de desastreuze resultaten in Wallonië past de Vivaldi-regering deze recepten toe op federaal niveau, met als gevolg dat België financieel dreigt te kapseizen. De enorme kloof tussen het noorden en het zuiden van het land, het immobilisme als gevolg daarvan, de gespleten ideologische kijk op de aanpak en de diametraal tegenovergestelde kijk op mogelijke oplossingen, vormen de essentie van de problematiek van dit koninkrijkje. Wil de Vlaamse economie door die uiterst negatieve spiraal niet mee de dieperik worden ingetrokken, dan is een verdere loskoppeling van het federaal bestel dringend nodig, legaal of extralegaal. In het zuiden van het land bereidt Paul Magnette Vivaldi II voor. Dan dreigt de wallonisering van de Vlaamse economie. Als de Vlaamse partijen dat willen voorkomen, dan stoppen ze maar best met hun politieke theater en bereiden ze de ontmanteling van België voor.
Foto’s (c) Gazet van Hove.