door Filip Van Laenen in ’t Pallieterke .
De voorstellen om het kiesstelsel te hervormen volgen mekaar in snel tempo op. Enkele weken geleden prees de N-VA de voordelen van het meerderheidsstelsel aan. Open Vld ziet dan weer meer brood in een federale kieskring met een automatische aanduiding van de formateur(s) en een beperkte duur voor de regeringsonderhandelingen. Bij Vooruit en Groen lijken ze het dringender te vinden dat men reeds vanaf 16 jaar mag gaan stemmen.
Het zegt veel over de kortzichtigheid van de politieke en journalistieke klasse dat een eventuele hervorming van het kiesstelsel op amper een jaar voor de verkiezingen plots hoog in de actualiteit staat. Het is mogelijk dat de voorstellen die de laatste weken (opnieuw) gelanceerd werden hun verdiensten hebben, maar het zou onkies zijn om nu nog wijzigingen door te voeren aan de manier waarop we in juni van volgend jaar een nieuw Vlaams en federaal parlement gaan verkiezen.
‘Jeunisme’ van Vooruit en Groen
Kurt De Loor van Vooruit diende verleden week in het Vlaams Parlement een voorstel van decreet in waardoor jongeren vanaf 16 jaar zouden kunnen gaan stemmen voor de gemeente- en de provincieraad. Groen is hevig voorstander, en Open Vld en cd&v zien zo’n hervorming ook wel zitten. Bij PVDA willen ze er zelfs nog een schepje bovenop doen met allerlei jeugdraden, waarschijnlijk in de hoop die allemaal te kunnen infiltreren via hun jongerenorganisatie Comac. Vlaams Belang en N-VA daarentegen houden liever de boot af.
Voor het Europees Parlement kunnen 16- en 17-jarigen wel al meestemmen, en laat er geen twijfel over bestaan dat als het aan de voorstanders ligt, ze dat ook zouden mogen voor de federale Kamer en de regionale parlementen. Maar nog los van de principiële vraag of 16- en 17-jarigen dan zo dringend hoeven te gaan stemmen, daarin geïnteresseerd zijn en daarvoor voldoende volwassen zijn, kan je praktisch opmerken dat het uiteindelijk weinig of geen verschil zal maken. Daarvoor is de groep van 16- en 17-jarigen gewoon te klein en hun stemgedrag te weinig afwijkend om meer te veranderen dan het cijfer na de komma.
Wat de Europese verkiezingen betreft : niet alleen zijn dat de minst interessante verkiezingen, ze vallen bovendien midden in de examenperiode. Daar kunnen de politici van Vooruit en Groen misschien weinig aan verhelpen, maar wel aan de datum voor de regionale en de federale verkiezingen, die ze halsstarrig aan de Europese verkiezingsdatum blijven koppelen. Het ‘jeunisme’ van Vooruit en Groen is dus niet meer dan een pose, want van zodra het de partij extra verkiezingsuitgaven dreigt te kosten, is het blijkbaar toch niet zo belangrijk dat de 16- en 17-jarigen effectief bij de politiek betrokken worden. Of de 18- tot pakweg 22-jarigen, die wel al mogen gaan stemmen, die maar net hetzelfde probleem hebben.
Open Vld loopt enkele blauwtjes op…
Bij Open Vld kwamen ze ondertussen nog maar eens af met hun voorstel voor een federale kieskring. Onder meer Georges-Louis Bouchez is daar ook voorstander van. Maar bij de PS bleef het oorverdovend stil. Voor die partij telt uiteindelijk alleen maar de macht en het is bekend dat een federale kieskring voor de Franstalige socialisten niet mogelijk is zonder garantie op het behoud van het ‘evenwicht’ tussen Vlamingen en Franstaligen. Lees : de huidige scheeftrekking in de federale Kamer mag niet in gevaar komen. Hoe gaat de Open Vld dat oplossen zonder dat voor elke Vlaming duidelijk is hoe hij institutioneel gediscrimineerd wordt ?
De Open Vld wil ook dat de eerste minister voortaan in die federale kieskring verkozen moet zijn. Een begrijpelijk voorstel in het licht van wat er zich binnen de Open Vld allemaal afspeelde tijdens de laatste regeringsvorming…
…en wil zichzelf van de formatie uitsluiten !
Maar nog interessanter is het voorstel om de formateur automatisch aan te duiden als de grootste stemmenkampioen van de partij met de meeste stemmen. Als de Open Vld daarmee werkelijk ‘partij’ bedoelt, dan stelt ze voor, afgaande op de laatste peiling, dat Tom Van Grieken Belgisch formateur wordt in juni 2024, gevolgd door Bart De Wever in juli en Raoul Hedebouw in augustus. In september is het de beurt aan Conner Rousseau, in oktober aan Paul Magnette, waarna Sammy Mahdi of Georges-Louis Bouchez in november een poging mogen wagen voor er nieuwe verkiezingen volgen.
Of wil de Open Vld het liever per ‘politieke familie’ regelen ? Dat zou dan eerst Conner Rousseau geven voor de socialisten, daarna Tom Van Grieken, gevolgd door Bart De Wever, vervolgens Georges-Louis Bouchez voor de liberalen, Raoul Hedebouw voor de communisten en Sammy Mahdi als hekkensluiter. Alexander De Croo zal in Franstalig België een stevige kanseliersbonus bij mekaar moeten fietsen om in zo’n systeem nog aan de bak te kunnen komen.
Blijkbaar hebben ze bij de Open Vld hun voorstel even goed nagerekend als de Belgische begroting : niet dus. Georges-Louis Bouchez heeft gelijk als hij waarschuwt voor de gevaren van het Open Vld-voorstel en het maakt dan ook geen schijn van kans om aangenomen te worden in een vergadering met ernstige mensen. We denken dan ook dat het op het Open Vld-partijcongres in mei met een grote meerderheid aangenomen zal worden.
foto’s (c) Gazet van Hove.