door Angélique Vanderstraeten in ’t Pallieterke .
Wim Coumans, een ex-CVP/CD&V-cabinetard, wordt de nieuwe voorzitter van de afdeling Fiscaliteit en Parafiscaliteit van de Hoge Raad van Financiën, hét adviesorgaan over belastingen en begroting. Als figuur uit de christelijke arbeidersbeweging lag hij in het verleden al aan de basis van adviezen en rapporten die neerkwamen op het extra belasten van de middenklasse. Met zijn aanstelling wordt de linkse vleugel van de Hoge Raad dus versterkt.
Academici, fiscale experts, bestuurders bij de Nationale Bank, vertegenwoordigers van het middenveld en van de politiek. De leden van de Hoge Raad van Financiën zijn een bont gezelschap. De Hoge Raad heeft niet de relevantie of de bekendheid van het Monitoringcomité, de groep ambtenaren die de begroting opvolgt. Of het Rekenhof dat zich buigt over de rekeningen van de federale overheid en de deelstaten.
Van Peteghem
Maar toch mag de invloed van de Hoge Raad van Financiën, die adviezen rond fiscaliteit en begroting formuleert, niet onderschat worden. De belastinghervorming die minister van Financiën Vincent Van Peteghem (cd&v) ondertussen bijna met de moed der wanhoop erdoor probeert te krijgen, is gebaseerd op studiewerk van de Hoge Raad. De grote lijnen zijn bekend : een lagere belasting op arbeid, gecompenseerd door hogere taksen op vermogenswinsten. En eventueel door het afbouwen van allerlei uitzonderingsregimes, waardoor er een bredere belastbare basis komt, maar de tarieven lager kunnen zijn. We hebben het in deze rubriek al meermaals vermeld dat er in de voorstellen van Van Peteghem ook wat addertjes onder het gras zitten. Zo is het idee niet afgevoerd om alle extralegale voordelen voor werknemers (pensioensparen, groepsverzekeringen, onkostenvergoedingen,…) als compensatie extra te belasten of fiscaal minder interessant te behandelen. Waarbij het verhaal niet klopt dat alle werkenden er dankzij de hervorming van Van Peteghem op vooruitgaan.
Nieuwe herverdeling
De laagste inkomens zouden door het optrekken van het belastingvrij minimum (dat deel van het inkomen waarop men geen belasting betaalt) er wel op vooruitgaan en werken zou aantrekkelijker worden. Maar een deel van de factuur zou betaald worden door de hogere inkomens uit arbeid. Een nieuwe herverdeling dus. En die maatregelen zouden dan aansluiten bij wat een deel van de Hoge Raad heeft geformuleerd. Of toch de linkerflank. Want wat we gerust de rechterzijde van de Hoge Raad van Financiën kunnen noemen – onder leiding van VUB en UGent-prof Herman Matthijs -, heeft zich meermaals verzet tegen die plannen. Wat in een aantal rapporten heeft geleid tot het ontbreken van een eensgezind standpunt.
Fiscale druk op vermogens
Nu wordt de Hoge Raad dus herschikt en het is duidelijk dat de instelling meer naar links zal neigen. Er is om te beginnen de nieuwe voorzitter, Wim Coumans. Een door velen geroemd ex-kabinetschef, maar duidelijk iemand uit de christelijke arbeidersbeweging, die er geen geheim van maakt dat elke fiscale hervorming moet neerkomen op een herverdeling én het zwaarder belasten van vermogens en vermogenswinsten, ook al staat België binnen de EU al op de vierde plaats betreffende fiscale druk op vermogen. Coumans behoorde jarenlang tot het netwerk van Jean-Luc Dehaene, voor wie hij van 1985 tot 1988 kabinetschef was toen die de ministerportefeuille had van Sociale Zaken en Institutionele Hervormingen. Hij werkte daarna nog voor CD&V-minister Inge Vervotte.
Uiteraard is er wel nog wat tegengewicht, want Herman Matthijs blijft als vertegenwoordiger van de Vlaamse regering lid. Ook ex-Dexia-baas en huidig hoofd van de studiedienst van de MR, de Franstalige liberalen, Axel Miller is lid, zij het in de afdeling ‘Financieringsbehoeften’. Die houdt zich eerder bezig met de begroting dan met de fiscale hervorming, al staan die twee zaken niet los van elkaar. Anderzijds is er met Kaltoum Gherdaoui ook een vertegenwoordiger van het kabinet van de in Vlaanderen onbekende Waalse minister Christie Morreale (PS) opgenomen.
Extra belasting voor de middenklasse
Ten slotte is Toon Vanheukelom het vermelden waard. De econoom van de KU Leuven werkt voor het Nederlands Planbureau. Hij is vooral bekend door zijn studies die hij samen met André Decoster heeft gepubliceerd en dat moet bij sommigen een belletje doen rinkelen. Decoster adviseerde meermaals de groene partijen bij regeringsonderhandelingen en ook goed tien jaar geleden bij de voorbereiding van de zesde staatshervorming. Hij is een overtuigd pleitbezorger van meer en hogere vermogenstaksen. Die worden door hem als rechtvaardig verkocht, maar komen vaak neer op een extra belasting voor de middenklasse. Vanheukelom zit op dezelfde lijn. We weten dus in welke richting de komende adviezen van de Hoge Raad van Financiën zullen evolueren.
foto’s (c) Gazet van Hove.