Een gesprek met de voorzitter van Jong N-VA
Jeroen Bergers – foto : ©N-VA .
INTERVIEW – door Roan Asselman – www.doorbraak.be .
Jeroen Bergers, nationaal voorzitter van Jong N-VA, is geen fan van de Vlaamse erfbelasting. Op initiatief van haar jongerenvleugel nam N-VA eerder dit jaar een volledige schrapping van de taks op in haar congresvoorstellen. Dit voorstel, dat breed gedragen lijkt door de bevolking, valt tot dusver op een koude steen bij de Vlaamse regering.
Op een zonovergoten terras in Leuven had Doorbraak een gesprek met de voorzitter van de grootste jongerenpartij van Vlaanderen.
Laten we beginnen met een uitdagende vraag : wat is het sterkste argument vóór het bestaan van een erfbelasting ?
‘Als je ze vandaag afschaft, dan sla je een gat in de begroting van 1,3 miljard euro. Er zijn natuurlijk partijen die daar geen probleem mee hebben, die misschien zelfs willen dat de Vlaamse begroting, net als haar federale tegenhanger, ontspoort. Nochtans : als er één ding nóg asocialer is dan een belasting op overlijden, dan is het wel een ontspoorde begroting, de gehypothekeerde economie en onze jeugd opzadelen met schuldenlast die de hunne niet is. Je moet als een goede huisvader omgaan met de publieke middelen.’
‘Een tweede argument, dat je vooral hoort uit links-liberale hoek, is dat de erfbelasting herverdelend werkt. Dat klopt deels, maar dat is zo voor iedere progressieve belasting, de inkomstenbelastingen incluis. Dat de erfbelasting het beste herverdelingsmiddel is, trek ik sterk in twijfel.’
U bepleit dus de totale afschaffing. Waarom ?
‘Het gezin en de ruimere familie zijn nog steeds een cruciale bouwsteen van onze maatschappij. Je moet ouders niet straffen omdat ze hun kind een duwtje in de rug willen geven. Ik kan me perfect voorstellen dat personen, koppels, niet enkel voor zichzelf werken, maar ook voor hun kinderen, en misschien ook wel voor andere familieleden. Het is des mensen ervoor te willen zorgen dat je familie niets tekort komt, zowel tijdens je leven als erna. Als gemeenschapsdenker vind ik dat we dat moeten aanmoedigen in plaats van bestraffen.’
Op aanzet van Jong N-VA werd de, eventueel graduele maar in ieder geval totale, afschaffing van de erfbelasting opgenomen in de congresteksten van de moederpartij.
‘Klopt. De erfbelasting is een belasting op verdriet die geen plaats heeft in een rechtvaardig Vlaanderen. Bovendien is het een belasting op vermogen dat meestal al eens belast werd. Tot slot is het een belasting die haar doel mist. Door vermogensplanning weten de allerrijksten de taks volledig of bijna volledig te ontwijken. Dus wie draait er écht op voor de erfbelasting ? Niet de rijksten, maar wel de armsten en vooral de werkende middenklasse. Zij zien het centje van hun ouders verdwijnen.’
Die tarieven kunnen oplopen tot wel 55 procent. Moet er geen werk gemaakt worden van een verlaging, zelfs indien een volledige afschaffing niet haalbaar is ?
‘Hoe lager, hoe beter, maar we gaan de onderhandelingen niet starten door water bij de wijn te doen. De volledige schrapping is ons uitgangspunt.’
‘Dat gezegd zijnde, tijdens de huidige legislatuur werden al mooie stappen gezet. Onder minister van Financiën Matthias Diependaele (N-VA) werd de gezinswoning ten voordele van de langstlevende partner vrijgesteld van erfbelasting. De tarieven voor goede doelen maar ook voor vrienden werden verlaagd. En, niet onbelangrijk, de boetes voor niet-correcte aangiftes zijn in aantal gehalveerd omdat we het aangiftesysteem vereenvoudigd hebben. Ook de regering-Bourgeois heeft trouwens heel wat tarieven verlaagd. Zo waren de hoogste tarieven vroeger nog hoger, vijfenzestig procent ! Die zijn dankzij ons met tien procent verlaagd. Dat zijn concrete verwezenlijkingen.’
Even terug naar de Vlaamse begroting. Zou een afschaffing van de erfbelasting eenvoudiger zijn indien Vlaanderen meer fiscale hefbomen in handen had ? Het aantal gewestbelastingen is klein, waardoor de Vlaamse overheid voor haar inkomsten in belangrijke mate afhankelijk is van het federale niveau.
‘Uiteraard, welk antwoord had je verwacht ? (lacht) In Zwitserland, ook een federaal land, komt de fiscale autonomie toe aan de regio’s. Zij worden geresponsabiliseerd voor hun eigen uitgaven, maar ook voor hun eigen inkomsten, voor hun eigen bestuur, dus. Bij ons heb je het federale eenheidsworstmodel, terwijl Wallonië, Brussel en Vlaanderen echt wel een ander fiscaal beleid nodig hebben. Daardoor komt België tekort, niet enkel voor Vlaanderen, maar ook voor onze Franstalige landgenoten.’
‘Daarnaast opent een overheveling van de belastingbevoegdheid ook de deur voor lastenverlagingen in Vlaanderen. Dat merk je zelfs met de beperkte fiscale autonomie die we vandaag hebben. Zo weegt bijvoorbeeld de erfbelasting nog veel zwaarder door in Wallonië. Daar lopen de tarieven al snel op tot 80 procent. Vandaag zorgt die beperkte Vlaamse autonomie er vooral voor dat we de economie moeten ondersteunen met kostelijke subsidies omdat we de meest logische hefbomen, de fiscale en de parafiscale, zelf niet in handen hebben. Dat moet anders.’
N-VA heeft een duidelijk standpunt ingenomen. Naar wie kijkt u om na de verkiezingen van volgend jaar uw voorstellen te realiseren ?
‘Er zijn nog andere partijen die zeggen dat de erfbelasting moet worden verminderd of afgeschaft. Waar het schoentje knelt, is het gebrek aan realisme van sommigen.’
‘Wij zeggen duidelijk : ja, schaf die belasting op verdriet af, maar verlaag tezelfdertijd de uitgaven. Dat begrotingsevenwicht is belangrijk om de schuldenlast enigszins onder controle te houden. Vlaams Belang is ook geen fan van de erfbelasting, maar stemt zowel Vlaams als federaal steeds voor meer uitgaven. Op federaal niveau zie je dat Open Vld de begroting totaal laat ontsporen. Door dat gebrek aan budgettaire discipline bij onze collega’s wordt het misschien wel moeilijk om een degelijk akkoord te sluiten dat én de erfbelasting afschaft, én onze economie niet verder beschadigt.’
‘Dat betekent niet dat het onmogelijk is, maar naast discipline vergt het ook politieke moed. Zoals we zagen met de schrapping van subsidies voor de cultuursector, is het niet eenvoudig om te snijden in de uitgaven. Daarom is het belangrijk dat de volgende Vlaamse regering aan één zeel trekt en de besparingen, die nodig zullen zijn, duidelijk motiveert. Besparingen zijn niet leuk, daarom moeten ze een goed doel dienen. De afschaffing van de erfbelasting, bijvoorbeeld.’
Aan welke besparingen denkt u dan ?
‘Onze minister van Financiën Matthias Diependaele heeft zeer goed werk geleverd met de Vlaamse subsidiedatabank. De transparantie die deze databank biedt boezemt vertrouwen in bij de bevolking. Vlaanderen is bovendien het enige bestuursniveau in dit land dat zo transparant is, maar het werk is niet af. Het logische vervolg van de invoering van de databank is de aanwending ervan. Minder subsidies, dus. In subsidies voor scholenbouw moet je niet gaan schrappen, maar op andere vlakken is het wel mogelijk. We moeten de weg die onder deze regering, met deze minister van Financiën, ingeslagen werd verder bewandelen.’
Dat debat moet leiden tot een verlaging van de uitgaven, wat op zijn beurt de weg moet effenen voor een complete eliminatie van de erfbelasting
‘Ruimer is het kerntakendebat trouwens alive and kicking. Tijdens de volgende regeringsonderhandelingen zal er nagedacht moeten worden over wat de Vlaamse overheid wil en kan doen. Dat debat moet leiden tot een verlaging van de uitgaven, wat op zijn beurt de weg moet effenen voor een complete eliminatie van de erfbelasting.’
Tot slot : hoe belangrijk is het dat N-VA volgend jaar de grootste wordt opdat zij haar voorstellen, waaronder de afschaffing van de erfbelasting, kan implementeren ?
‘Uitermate. Uiteindelijk bepaalt dat de invloed tijdens coalitieonderhandelingen.’
‘De enige partij die op federaal niveau een realistisch plan heeft om Vlamingen zelfbestuur en (fiscale) autonomie te geven, mag niet verzwakt aan de start komen. Ik begrijp dat mensen het beu zijn en daarom een stem voor het Vlaams Belang overwegen. Echt, hè. Maar niemand zal zelfs maar met die mensen spreken, behalve wij dan. En met twee Vlaamse partijen vorm je geen federale regering. En dat is waar de sleutel ligt. Da’s jammer, maar dat is zo. De politieke realiteit is het werkterrein van de N-VA. En dat werk zouden we graag verderzetten.’
ROAN ASSELMAN
Roan Asselman (1996) studeerde rechten (KUL), vermogensbeheer (EMS) en vennootschapsbelasting (FHS). Voor Doorbraak schrijft hij overwegend over de Amerikaanse politiek. Omschrijft zichzelf als conservatief in temperament en dus in gedachtegoed.
Foto’s (c) Gazet van Hove.