door Filip Van Laenen in ’t Pallieterke .
Misschien hebt u ook, beste lezer, net zoals zovele anderen, ingetekend op de Belgische staatsbon ? En dan hebt u zich daar misschien ook bij afgevraagd of u nu een slechte Vlaming bent : enerzijds in het stemhokje wel voor een Vlaams-nationalistische partij stemmen, maar anderzijds, als er een centje mee te verdienen valt, toch economisch collaboreren met de Belgische staat…
Laten we de lezers die nu ietwat ongemakkelijk in hun zetel zitten te schuifelen en hun geweten voelen knagen meteen maar geruststellen : neen, ook al heb je een stevig aandeel van je spaarcentjes geïnvesteerd in de kakelverse Belgische staatsbon, een slechte Vlaming ben je daarmee nog niet. Enkele halfslachtige pogingen hier en daar om er misschien toch een beetje steun voor het concept België in te zien, zullen daar trouwens niets aan veranderen.
Financiële belegging, geen politiek statement
Het zegt misschien al genoeg dat de pogingen inderdaad nogal zwak waren en dat geen enkele krant het in het zijn hoofd haalde om brede politieke pro-Belgische conclusies te trekken over het onverwachte succes van die staatsbon. Als er al een politiek statement te ontwaren viel, dan een dat zich richtte tegen de banken die de afgelopen jaren wel steeds in een handomdraai de rentes op de spaarrekeningen konden laten zakken, maar er vandaag niet in slagen diezelfde rentes weer even snel te laten stijgen. Wie weinig of geen geld heeft, koopt dan de links-populistische praatjes van de PVDA, en wie wat meer geld heeft, tekent in op een staatsbon die wat meer opbrengt dan een gewone spaarrekening.
Vlaamse belastingontwijking
Toch blijft het wat wringen, investeren in een Belgische staatsbon. Je haalt er natuurlijk wat extra opbrengst uit vergeleken met een spaarrekening, maar daartegenover staat wel dat je de Belgische staat de komende twaalf maanden van een beetje geld voorziet.
Laten we echter het alternatief eens bekijken. Stel je voor dat de Vlamingen de staatsbon massaal geboycot zouden hebben en die daardoor op een fiasco uitgedraaid was. Het gevolg zou dan geweest zijn dat de Belgische staat op de financiële markten geld zou moeten gaan lenen, vermoedelijk tegen een hogere rente. Resultaat : een grotere Belgische overheidsschuld dan nu het geval zal zijn, en we weten allemaal hoe een grotere Belgische overheidsschuld uiteindelijk afgebouwd zal worden. Neen, niet door besparingen, maar door hogere belastingen. We hoeven er ook geen tekening bij te maken welk landsdeel voor die hogere belastingen zou mogen opdraaien.
Intekenen op een Belgische staatsbon is dus een bijzondere vorm van legale belastingontwijking, want je beperkt er toekomstige belastingverhogingen mee. En net zoals banken er veel sneller bij zijn om een spaarrente te laten dalen dan ze weer te verhogen, is de Belgische staat bijzonder traag in het verlagen van belastingen. Zolang de PS mee in de federale regering zit, kan je er trouwens van op aan dat belastingverlagingen gewoonweg niet aan de orde zullen zijn.
Omgekeerd herverdelingseffect
Een boycot van een Belgische staatsbon door Vlaams-nationalisten zal België niet ten val brengen, net zoals het spaargeld dat Vlaams-nationalisten in diezelfde staatsbon steken België niet tegen hun politieke wil in overeind zal kunnen houden. Financieel gezien is België hoe dan ook vooral een Vlaams verhaal : elke lening die de Belgische staat aangaat, of elke staatsbon die ze inricht, is hoe dan ook gedekt door het spaargeld van en de belastingen op de Vlamingen.
In de media registreerden we wel enig tandengeknars omwille van het omgekeerde herverdelingseffect van de staatsbon. Wie genoeg geld heeft om in te tekenen en dus een deel van zijn spaargeld een heel jaar lang vast kan zetten, krijgt extra rente uitgekeerd. Maar wie dat niet heeft, staat wel mee garant voor de staatsbon, en zal ook mee belastingen moeten betalen om die extra rente volgend jaar te kunnen uitkeren.
We weten niet hoe het zit met de regionale verdeling van de kopers van de staatsbon, maar het zou ons niet verbazen als die scheefgetrokken is in het voordeel van de Vlamingen. We denken bijvoorbeeld niet dat er verleden week veel leefloners naar hun bank getrokken zijn met enkele duizenden euro’s die ze een jaar lang kunnen missen. Maar het zou dus wel eens kunnen dat het omgekeerde herverdelingseffect ook een uniek communautair neveneffect heeft. Als Vlaanderen relatief gezien meer ingetekend heeft op de staatsbon dan het belastingen betaalt, dan zorgt dit effect voor een kleine recuperatie op de gigantische Vlaamse ‘solidariteit’ van noord naar zuid. Zo bekeken kunnen we alleen maar concluderen : als u het zich kan veroorloven, intekenen maar op die Belgische staatsbonnen zodra de kans zich opnieuw voordoet !
foto’s (c) Gazet van Hove.