door Redactie Politiek ’t Pallieterke .

Dagenlang zweeg het VTM-nieuws over de duizenden Afrikaanse migranten die het Italiaanse eiland Lampedusa overspoelden. “Wat niet gezegd of getoond wordt, is niet gebeurd”, zo leek het plan. Maar uiteindelijk werd er toch over bericht. De migratiestromen zullen richting winter afnemen, maar ondertussen staat het migratieprobleem opnieuw in het centrum van het politieke debat. Het wordt hét verkiezingsthema voor de Europese stembusslag van 2024. En dus van de Belgische en Vlaamse verkiezingen op hetzelfde moment.

Toen Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen vorig week het Italiaanse eiland Lampedusa bezocht, konden de Vlaamse tv-zenders niet langer zwijgen. Er is een nieuwe migratiecrisis aan de gang op de zuidflank van de Europese Unie. Men toonde eindelijk beelden van de chaos in Lampedusa. Vorige week kwamen op een paar dagen tijd volgens sommige bronnen 10.000 Afrikaanse migranten aan op het eiland niet ver van Tunesië. Pro memorie : het eiland telt ocharme 6.000 inwoners.

De rechtse Italiaanse regering onder leiding van Giorgia Meloni zit met de handen in het haar. Ze is verkozen om een einde te maken aan de migratiedruk en het omgekeerde gebeurt. De situatie leidt tot spanningen tussen de lidstaten. Duitsland wil geen migranten uit Italië meer opvangen. Rome zelf denkt aan een terugkeerbeleid en als dat niet lukt moeten de illegalen zich maar over de EU verspreiden. De Franse minister van Binnenlandse Zaken Gerald Darmanin verklaarde op televisie dat hij geen migranten uit Italië wil en ook niemand op doorreis naar de sociale zekerheidsparadijzen in het noorden van de EU (met, jawel, België en ook de Scandinavische landen). Maar ondertussen doet het gerucht de ronde dat er een opvangcentrum voor asielzoekers komt in Menton aan de Azurenkust. Wat België betreft heeft staatssecretaris voor Asiel en Migratie Nicole de Moor (cd&v) gevraagd dat Italië geen asielzoekers meer naar hier zou sturen. Enfin, een Europese kakofonie.

De vrees van de Europese Commissie is dat het Europese migratiebeleid ineenstort. Het plan om migranten over de EU te spreiden is ijdele hoop. Tot voor kort keken de West-Europese landen richting onder andere Polen en Hongarije: “Zij moeten ook migranten opvangen.” Maar in Parijs, Berlijn en co weten ze dat dat niet werkt, zelfs met boetes. En dus is het iedereen voor zich.

“Als migratie centraal staat, dan wint Vlaams Belang de verkiezingen”

Europese Commissie blaast warm en koud

Dat individualisme van de lidstaten is logisch, maar komt de Europese Commissie slecht uit. Tegen beter weten in hoopt Von der Leyen dat die crisis tijdelijk is. Straks wordt het winter en neemt de instroom van migranten af. Het is ook de bedoeling om migratie zoveel mogelijk te beperken. Maar dat is theorie. Het is wachten op de daadwerkelijke uitvoering van de deal met Tunesië. Mensensmokkelaars weten dat het daarna veel moeilijker zal zijn om de migranten over de Middellandse Zee te krijgen. Dus zijn ze nu nog snel bezig boten vol te proppen. Bovendien is het aantal smokkelaars toegenomen. Hun aanbod stijgt en dus daalt te prijs. Het is voor Afrikanen goedkoper geworden om de oversteek te wagen. En zelfs als de deal een feit is, zullen er andere wegen gezocht worden om naar de EU te komen.

Wat ondertussen zeer kwalijk is, is dat de Europese autoriteiten hier warm en koud tegelijk blazen. Men wil officieel een einde maken aan illegale immigratie en die mensen terugsturen, maar in de praktijk is hun aanwezigheid in de Europese Unie gewoon een feit.

De Franse filosoof Michel Onfray omschreef het terecht op televisie : “Europa wordt niet overspoeld. Europa wil dit. De liberalen en de werkgevers zien de migranten als goedkope arbeidskrachten of toch als een groep die een neerwaartse druk zet op de lonen. En de linkerzijde droomt nog altijd van een Europa dat de wereld is, een smeltkroes van culturen.” De Franse ex-politicus Philippe de Villiers zei het niet anders : “Er wordt hier een nieuw lompenproletariaat gecreëerd dat de toekomstige kiezers van de linkerzijde moeten vormen.”

In Vlaanderen/België hoort men eenzelfde discours. De krapte op de arbeidsmarkt moet worden opgevangen door immigratie, het liefst goedkope. De PS is niet geïnteresseerd in het aan de slag helpen van Waalse werklozen, wel van illegalen. We laten in het midden hoeveel van die mensen effectief aan de slag zullen gaan. En wat er gebeurt met de zogenaamde volgmigratie, gezinshereniging dus. Een toestroom die niet direct richting arbeidsmarkt zal gebeuren.”

“Meloni is verkozen om een einde te maken aan de migratiedruk en het omgekeerde gebeurt”

Eigenaars van het verkiezingsthema

Dat alles is natuurlijk een geschenk voor de rechts-radicale partijen die merken dat migratie hét verkiezingsthema zal worden van de volgende Europese verkiezingen. Binnen het Europees Parlement hopen Marine Le Pen (Rassemblement National), Matteo Salvini (Lega Nord), de Duitsers van AfD, een aantal rechtse partijen in Polen, maar ook het Vlaams Belang een einde te maken aan de dominantie van de christendemocratische en sociaaldemocratische fracties. Men ziet het als een manier om het de facto opengrenzenbeleid van de Commissie te counteren.

Aangezien er op 9 juni 2024 ook federale en Vlaamse parlementsverkiezingen worden gehouden, wrijven ze zich bij het Vlaams Belang in de handen. Ze zijn ‘eigenaar’ van dat verkiezingsthema en willen het vuur brandende houden : als migratie centraal staat, dan wint de partij van Tom Van Grieken de verkiezingen. Bart De Wever die over confederalisme en een deal met de PS-begint : dat zal minder aandacht krijgen. Sommige N-VA’ers beseffen dat ook. Vandaar de scherpe reactie van een aantal N-VA-burgemeesters (Dilbeek, Malle) op de beslissing van De Moor om asielzoekers vlakbij, in eigen gemeente of op domeinen van de Vlaamse overheid, te droppen.

Al kan dat ook in het gezicht van de N-VA-burgemeesters ontploffen. Wat als blijkt dat ze die asielcentra niet kunnen tegenhouden ? Dan worden ze daarop afgerekend bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen. De Moor en haar cd&v kunnen zeggen dat zelfs rechtse besturen de asielzoekers moeten opvangen. Zoals in Grimbergen, waar in Strombeek een asielcentrum voor vluchtelingen met medische problemen komt. De coalitie met onder andere N-VA en Vernieuwing (met burgemeester Bart Laeremans (ex-VB)) reageerde in de communicatie niet alleen zeer mak op de komst van het centrum, ze kon het ook niet tegenhouden. Politieke rivalen gaan dat gebruiken in de campagne, zowel nationaal en lokaal.

foto’s (c) Gazet van Hove.