door Julien Borremans in ’t Pallieterke .
Netto komen er elk jaar 60.000 migranten in België bij. Dat cijfer zal de komende jaren zeker niet dalen. Vlaanderen wordt “superdivers”, stelt socioloog Dirk Geldof. Met de superdiversiteit neemt ook de armoede toe. Binnen de huidige Belgische en Europese constellatie is dat proces ‘onomkeerbaar’. Wie het opengrenzenbeleid wil tegengaan, moet zowel de Belgische als de Europese structuren opbreken en internationale verdragen opzeggen.
Op 1 januari 2023 woonden er in België legaal 1,6 miljoen personen die niet over de Belgische nationaliteit beschikten. Dat is zowat 13,4 procent van de bevolking. Daarnaast zijn er nog 2,5 miljoen Belgen met een buitenlandse achtergrond of 21 procent van de bevolking. 2,2 miljoen mensen zijn geboren in het buitenland. Ongeveer 19 procent van de bevolking is eerstegeneratiemigrant. Daarmee staat België als immigratieland aan de top van de wereld. Heel wat migranten verwerven de Belgische nationaliteit en verdwijnen zo uit de statistieken.
Volgens socioloog Dirk Geldof – auteur van ‘Superdivers Vlaanderen’ – is het maatschappelijke weefsel superdivers. De cijfers lijken die ontwikkeling te bevestigen. Superdiversiteit is volgens Geldof een fase verder dan de multiculturele samenleving, waar segregatie de norm was. In een superdiverse samenleving zijn er niet alleen meer nationaliteiten, maar is de superdiversiteit ook beter in de maatschappij verweven. Dit proces is “onomkeerbaar”, volgens hem: “Zelfs al zouden we de grenzen vandaag volledig sluiten, dan nog zal de huidige demografische bevolkingssamenstelling er sowieso voor zorgen dat onze samenleving verder zal diversifiëren”, meent Dirk Geldof.
Armlastige migratie
Toch zijn er een aantal ontwikkelingen die ons tot nadenken moeten stemmen. Vooreerst is er de illegale migratie. Hoeveel illegalen er in ons land verblijven is niet exact geweten, maar het aantal wordt op ruim 150.000 geschat. Ze zijn hoog in de misdaadstatistieken vertegenwoordigd. Zowat een derde van de gevangenispopulatie bestaat uit uitgeprocedeerde asielzoekers.
Daarnaast blijft de mythe leven dat migranten onze sociale zekerheid betaalbaar maken en dat we nood hebben aan arbeidsmigratie. De statistieken laten toch een ander verhaal zien. België heeft een leger van 1,3 miljoen inactieven. Daarmee staat het op de vijfde plaats in de Europese Unie. Bij vreemdelingen met een nationaliteit van buiten de EU loopt de inactiviteitsgraad op tot 44,2 procent. België staat daarmee in de EU eenzaam aan de top. Bij vrouwen van buiten de EU loopt dat percentage op tot ruim 59 procent.
De hoge werkloosheid onder de migranten heeft volgens doctoraal onderzoeker Louis Lippens niet zozeer te maken met discriminatie op de arbeidsmarkt. “De cijfers omtrent etnische discriminatie nemen eerder af”, aldus Louis Lippens. Migranten komen vooral in het kader van de gezinshereniging of als vluchteling naar ons land, terwijl migranten naar bijvoorbeeld Denemarken komen om te werken of te studeren, wat uiteraard veel succesvoller blijkt. De afkeer voor migratie in dit land heeft dan ook met de heel erg eenzijdige instroom van armlastige migranten en illegale asielzoekers te maken.
Voor we op zoek gaan naar werkkrachten in het buitenland – zoals Geldof suggereert -, kunnen we maar beter de enorme arbeidsreserve aan inactieven naar de arbeidsmarkt draineren. Zelfs als we slechts 20 procent van de inactieven aan de slag zouden krijgen, dan spreken we nog over 260.000 mensen. Dat zou pas een oppepper voor onze sociale zekerheid en de overheidsfinanciën betekenen.
Reguleren migratie
Het internationale keurslijf van migratie is heel erg strak. “De krijtlijnen van onze migratiewetgeving worden in de Europese Commissie aan het Schumannplein uitgezet”, schreef Theo Francken reeds een tijd geleden. “Dit keurslijf is verstikkend en onwerkbaar”, voegde hij eraan toe. Bovendien is er ook nog het Belgische carcan dat iedere vorm van debat in de kiem smoort. Het verhindert ons immers om een migratiebeleid op maat van Vlaanderen te voeren. Daarom vormt de Vlaamse autonomie een noodzakelijke voorwaarde om maatregelen tegen het opengrenzenbeleid te kunnen nemen.
Ook op federaal niveau kunnen we iets ondernemen. “We kunnen onze grenzen misschien niet sluiten, maar wel onze sociale zekerheid”, liet Bart De Wever zich ooit eens ontvallen. Nieuwkomers die van onze copieuze sociale zekerheid willen genieten, moeten eerst bijgedragen hebben en moeten zich aanpassen.
Er dienen zich de komende tijd zeker kansen aan. De versterking van de Europese buitengrenzen wordt een belangrijk thema. De roep om de internationale migratie onder controle te krijgen, klinkt steeds luider. Zeker omdat in heel wat landen de veiligheids- en migratieproblematieken hoog op de politieke agenda staan. Het is wachten op een nieuwe politieke generatie die genoeg ruggengraat heeft om de migratie hoe dan ook te reguleren.
foto’s (c) Gazet van Hove.