door Filip Van Laenen in ’t Pallieterke .
Verleden maandag lanceerde Bart De Wever in een video vier vuistregels waarmee N-VA de verkiezingscampagne intrekt. Een dag later had Jeremie Vaneeckhout in De Morgen al een repliek klaar, onder de titel ‘Het luchtkasteel van Bart De Wever’. Intellectueel stelt die repliek van de covoorzitter van Groen echter niet veel voor, om over de halve leugens nog maar te zwijgen. Op zaterdag lanceerde de andere covoorzitter van Groen, Nadia Naji, dan weer een simplistische aanval op Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir.
De begroting op orde brengen, het sociaal beleid rechtvaardiger maken, belastingen verlagen en investeren in innovatie, dat zijn de vier vuistregels waarmee de N-VA de komende maanden campagne gaat voeren. De invulling van die vier vuistregels was uiteraard niet naar de zin van Jeremie Vaneeckhout. In zijn repliek probeerde hij ze te weerleggen, en zijn eigen achterban zal die tekst misschien ook instemmend gelezen hebben. Of ze ook buiten de partij kan overtuigen, is een andere vraag, want erg veel stellen zijn redeneringen niet voor.
Begrotingstekort: de schuld van N-VA
Is de federale regering verantwoordelijk voor het enorme begrotingstekort waar ze tegenaan kijkt? Volgens Vaneeckhout eigenlijk niet. Dat de coronacrisis nog steeds op de begroting weegt, kunnen we begrijpen. Iets minder begrijpelijk is dat uitgerekend een covoorzitter van Groen ook de energiecrisis aanhaalt als reden waarom de federale begroting vandaag niet in orde is. Als er één partij een verpletterende verantwoordelijkheid draagt voor die energiecrisis, dan toch wel de partij van Vaneeckhout.
Voor de structurele problemen in de federale begroting wijst Vaneeckhout zelfs naar een partij die al bijna vijf jaar niet meer in de federale regering zit: N-VA. Dat moet toch erg zijn voor Groen: al meer dan drie jaar in de federale regering zitten en in de begroting nog steeds geen steentje verlegd kunnen hebben.
Werkloosheid een Vlaams probleem?
Wat het sociaal beleid betreft, is er voor Vaneeckhout één ding duidelijk: de werkloosheid aanpakken heeft geen enkele zin. Ten eerste wijst hij erop dat de kosten in de gezondheidszorg en bij de pensioenen sneller stijgen. Hoe dat een reden kan zijn om misbruiken in de werkloosheid niet aan te pakken, ontgaat ons volledig.
Maar bovendien blijkt de werkloosheid de schuld van N-VA te zijn. Is het dan niet de Vlaamse regering die het openbare vervoer liet verwaarlozen (tiens, is dat geen bevoegdheid van een Open Vld-minister?), de kinderzorg liet ontsporen (tiens, is dat geen bevoegdheid van een cd&v-minister?) en de werkomstandigheden in het onderwijs liet verslechteren? Dat laatste is toevallig wel een bevoegdheid van een N-VA-minister, maar wij wisten niet dat de Vlaamse werkloosheid vooral uit gedesillusioneerde leerkrachten bestond. Net zoals wij ook niet wisten dat als de werkloosheid in België een probleem is, dat vooral een probleem aan Vlaamse zijde zou zijn.
Walen zijn het probleem niet, tenzij ze MR stemmen
De blinde vlek in de repliek van Vaneeckhout is de onwil van de Franstaligen om dit land grondig te hervormen. Dat de begroting er vandaag zo slecht voorstaat, is niet de schuld van Franstalig links dat systematisch weigert om de misbruiken in de werkloosheid of de overconsumptie in de gezondheidszorg aan te pakken, maar wel van MR die een fiscale hervorming blokkeert. Daarbij trekt hij trouwens een lijn van MR in de Vivaldi-regering van vandaag naar de Zweedse regering van vijf jaar geleden. Als Groen MR niet kan overtuigen van een fiscale hervorming, blijkt ook dat de schuld van de N-VA te zijn.
Ook die andere covoorzitter van Groen, Nadia Naji, wil geen kwaad woord horen over Walen of Franstaligen. Zo verkondigde ze zaterdagochtend op Radio 1 dat Zuhal Demir communautaire stokebrand speelt als ze met haar klimaatplan niet even ambitieus wil zijn als de federale en de Waalse regeringen. Op die manier zou Demir immers willen aantonen dat België niet werkt. We kunnen ons echter niet herinneren dat Naji even streng is voor de Franstaligen als die ondermaatse begrotingen indienen waardoor België de Europese begrotingsnorm niet haalt.
Kernenergie blijft taboe voor Groen
Tot slot innovatie dan. Vaneeckhout noemt de Belgische kerncentrales “duur, aftands en tot op de draad versleten”. Hij zou dat misschien eens aan zijn eigen minister van Energie moeten voorleggen, die verleden zomer uitpakte met een levensduurverlenging van de jongste twee centrales – we citeren haar – “op mijn initiatief, op mijn vraag”.
Maar merk op dat hij kernenergie wel “duur” noemt, maar niet duurst. Over zogezegd hernieuwbare energie zoals wind, zon, batterijen en waterstof beweert hij dat het “de enige (is) die daalt in kostprijs”. Hij wikt zijn woorden, maar concludeert uiteindelijk toch dat hernieuwbare energie betaalbaar zou zijn en geen klimaatfactuur naar onze kinderen stuurt. Een gedurfde hypothese van een partij die er zeker qua energiepolitiek ondertussen al meer dan vijftig jaar consequent naast zit.