door Redactie Politiek ’t Pallieterke .

De N-VA kiest bij de samenstelling van de lijsten voor de verkiezingen van 2024 duidelijk voor een voorzichtige aanpak. Geen ‘witte konijnen’, amper wissels tussen Vlaams, federaal en Europees Parlement. En meteen worden ook signalen gegeven wie er na de verkiezingen kans maakt op een ministerpost.

Voor alle duidelijkheid : het wil niet zeggen dat als iemand lijsttrekker is, dat automatisch betekent dat de persoon in kwestie deel zal uitmaken van een volgende regeringscoalitie met de N-VA. Neem Bart De Wever. De N-VA-voorzitter trekt de Kamerlijst, maar niemand die hem als een kandidaat-eerste minister ziet. Eerst en vooral, omdat de geschiedenis leert dat de inwoner van de Wetstraat 16 steeds meer de speelbal is van de coalitiegenoten en zijn eigen partij zo goed als gegarandeerd de dieperik in duwt.

Al moet gezegd dat hij zichzelf volgens De Tijd beschikbaar houdt voor het premierschap “als dat een doorbraak kan teweegbrengen”. Echt ?

“Je hebt in dit land meer macht als partijvoorzitter”

Je hebt in dit land meer macht als partijvoorzitter. Kijk naar de manier waarop PS-voorzitter Paul Magnette de Vivaldi-regering naar zijn hand heeft gezet gedurende meer dan drie jaar. Verder hoeft het geen betoog dat zelfs een zeer gematigd overkomende Bart De Wever nog altijd niet gezien kan worden als een valabele premier aan Franstalige kant. Laat staan dat de burgemeester van Antwerpen veel zin heeft om op het internationale forum België niet enkel te vertegenwoordigen, maar zelfs te promoten.

Het is een eeuwigheid geleden, maar het feit dat Hugo Schiltz (VU) als vicepremier van de regering-Martens VIII (1988-1991) ooit in Nederland “Leve België !” riep, heeft hem voor de rest van zijn carrière achtervolgd. Neen, het lijsttrekkerschap voor de Kamer in de provincie Antwerpen komt Bart De Wever toe, omdat hij gewoon de mogelijke onderhandelingen voor een nieuwe federale regering wil leiden. Punt aan de lijn.

‘Rehabilitatie’ voor Jan Jambon

Anders is het met het Vlaamse lijsttrekkerschap voor Jan Jambon. De Vlaamse minister-president zei openlijk in de Zevende Dag dat hij voor een nieuw mandaat als minister-president gaat. Dat is een interessante stelling als we het koppelen aan de lijstvorming bij de N-VA.

Lange tijd zag het ernaar uit dat met Jambon zou gebeuren wat in 2019 Geert Bourgeois overkwam. Die mocht naar het Europees Parlement verkassen. Oké, hij ontpopte zich tot een hardwerkend parlementslid, maar feit is dat de instelling in Brussel/Straatsburg gezien wordt als een parlement voor afgeserveerde politici. Voor Jambon zou het een exit zijn die een aantal problemen kon oplossen voor Bart De Wever. De regering-Jambon heeft niet echt een flitsend imago, om het zacht uit te drukken. Tal van politici, ook binnen de N-VA, maakten duidelijk dat het niet wenselijk was om voor een regering Jambon II te pleiten. Maar nu er in extremis nog een stikstofakkoord is bereikt en N-VA en cd&v de strijdbijl hebben begraven, lijkt de optie open te liggen voor een nieuwe regering, desnoods in dezelfde constellatie, aangezien Vooruit door de afgang van ex-voorzitter Conner Rousseau van zijn pluimen verliest. Eigenlijk heeft Jambon nu een soort van rehabilitatie gekregen met het lijsttrekkerschap.

“Demir zal wel een goed resultaat halen in Limburg, maar heeft het imago van de partij bij de boeren tot onder het nulpunt geduwd”

Ander signaal vanuit Antwerpen : parlementsvoorzitter Liesbeth Homans staat op de vierde plaats voor het Vlaams Parlement. Uiteraard een verkiesbare plek, maar voor iemand die zo’n functie vervult, had men eerder gedacht dat ze op nummer twee ging staan. Dat zou een teken zijn geweest dat ze terechte ambities mocht hebben om opnieuw Vlaams minister te worden. Daar ziet het er niet naar uit. Antwerps havenschepen Annick De Ridder staat op nummer twee. Wordt zij minister in een volgende Vlaamse regering ? Mogelijk, maar eigenlijk is de functie van havenschepen al een ministerpost op zich.

Terugvalopties Loones en Diependaele

In Oost-Vlaanderen trekt uittredend minister Matthias Diependaele de Vlaamse lijst. Geen verrassing, net als de plaats op nummer één van Sander Loones in West-Vlaanderen. De studax uit Koksijde verkast van het federale naar het Vlaamse niveau om, zoals bekend, Jean-Marie Dedecker de kans te geven om zich als federale nummer één te profileren. Al snel deden geruchten de ronde dat Sander Loones beloond zou worden met een ministerpost in de volgende Vlaamse regering. “En geen kleine”, wordt nu al ‘off the record’ bevestigd. Sommigen hadden het zelfs over het minister-presidentschap, maar nu Jambon zich kandidaat heeft gesteld, lijkt Loones eerder een terugvaloptie, voor het geval Jambon een zeer slecht resultaat haalt. Hetzelfde geldt voor Diependaele.

“Vlaams is de partij van Bart De Wever incontournabel”

In elk geval zijn beiden verzekerd van een ministerpost na de verkiezingen van 2024. Ook al zijn de lijsttrekker, dat is minder zeker voor Zuhal Demir (Limburg) en Ben Weyts (Vlaams-Brabant). Demir zal wel een goed resultaat halen in Limburg, maar heeft het imago van de partij bij de boeren tot onder het nulpunt geduwd. Van Weyts werd op Onderwijs meer verwacht. Ook al is men met de lijstvorming conservatief geweest, er zal met het marketingpraatje ‘politieke vernieuwing’ toch een nieuw en onverwacht gezicht tot de nieuwe ploeg moeten toetreden.

Opnieuw een N-VA-minister van Financiën ?

Over de mogelijke ‘casting’ van N-VA’ers in de federale regering is het moeilijker om voorspellingen te doen, wellicht omdat de kans van een N-VA-deelname op dat niveau een stuk kleiner is. Vlaams is de partij van Bart De Wever incontournabel.

Toch een voorspelling : Europees Parlementslid Johan Van Overtveldt mag dan wel 68 jaar zijn, blijkbaar is hij nog niet van plan te stoppen met politiek. Hij wordt opnieuw Europees lijsttrekker. Op het eerste gezicht niet verwonderlijk. Op de index van de 705 EU-parlementsleden blijkt hij de invloedrijkste te zijn. Maar kan je daarmee in eigen land bij de Europese verkiezingen kapitaliseren ? Wellicht is het zo dat Van Overtveldt achter de hand wordt gehouden om na de verkiezingen desnoods nog eens een federaal economisch departement te beheren, Financiën of Begroting. Het is bekend dat Bart De Wever in zo’n gevallen niet voor avonturen, maar voor zekerheid kiest.

foto’s (c) Gazet van Hove.