door JUlien Borremans in ’t Pallieterke .
DPG Media – het media-imperium van de familie Van Thillo – slaat andermaal een grote slag. Het concern haalt de grootste commerciële tv-groep binnen, RTL Nederland. DPG Media bevat naast kranten en een radiozender nu ook een tv-station in Nederland. De combinatie van verschillende media onder één dak opent niet alleen commerciële, maar ook journalistieke poorten. We krijgen meer eenheidsworst en hapklare, vlotte fastfoodjournalistiek.
Het imperium van DPG Media kent een gestage uitbreiding. Zowel in België als in Nederland beschikt het mediaconcern over zowel geprinte media als internetdiensten, radio- en tv-stations. Uiteraard zal dat op commercieel vlak synergieën teweegbrengen. Als de overname groen licht krijgt, zullen de adverteerders aanschuiven om zowel in Nederland als in België reclame te maken.
Ook beschikt de mediagroep over tal van partners waarmee men kan samenwerken. De samenwerking met streamingsdienst Streamz en Telenet brengt een schaalvergroting met zich mee, waardoor ze zowel inhoudelijk als qua bereik kunnen wegen. De bedrijfsstrategie is erop gericht om de verschillende media dezelfde formats te laten aanbieden en zoveel mogelijk te laten samenwerken.
Commerciële strategie primeert
De samenwerking van VTM en HLN zijn daar een mooi voorbeeld van. Bovendien kunnen de verschillende media elkaars programma’s of publicaties aanprijzen. Adverteerders kunnen makkelijk doorheen de verschillende media een campagne opzetten. “De centralisatie van alle redacties van DPG Media in de Antwerpse News City heeft in eerste instantie tot doel de commerciële strategie door de strot van de redacties te jagen”, schrijft Guido Van Liefferinge in ‘Fuck the media, red de pers’.
De snelle consumptie van goed gemaakte nieuwsflitsen – die elkaar in snel tempo opvolgen – krijgt de overhand. Duidingsprogramma’s, achtergrondbijdragen, analyses en opiniërende stukken worden tot een minimum herleid. Daardoor wordt het media-aanbod vermalen tot intellectuele fastfood en vlak entertainment, een mix van ‘lokaal geproduceerde formats en exclusieve internationale content’, zoals dit in managementtaal zo mooi wordt uitgedrukt. Clickbaits, dopamineschotjes en algoritmes wakkeren het fomo-syndroom aan : ‘fear of missing out’. Je mag niets missen om bij te blijven.
De consument wordt gestimuleerd door een hyperkinetisch aanbod, waarbij de inhoud zeker geen obstakel mag vormen voor de razendsnelle opeenvolging van nieuwsflashes en entertainment, regelmatig onderbroken door reclame. Daarbij kan de consument vlot overschakelen tussen de verschillende media die het concern in het aanbod heeft. De switch verloopt vlot, want de commerciële formats vormen de huisstijl. De consument wordt herleid tot een passieve zombie. Inhoudelijk wordt amper een inspanning gevraagd. De gebruiker moet enkel het overaanbod naar binnen zwelgen, wat leidt tot mentale, morbide obesitas. De consument wordt moe en lui.
Eenheidsworst
Ook inhoudelijk worden de geesten gestreamd. Voor de redacties heeft dergelijke commerciële mediaconcentratie grote gevolgen. Ze zijn te machtig. De spelers bepalen de spelregels en het verloop van het spel. Niet meer andersom. “De grote macht en de eenheidsworst gelden als kwalijk voor de democratie”, schrijft Stefaan Michielsen. Zo krijgen maatschappijkritische partijen minder toegang tot de media. Advertenties van het Vlaams Belang worden geweerd en mandatarissen worden zelden gevraagd. ‘Konijn’ Conner mocht ooit deelnemen aan ‘The Masked Singer’. Filip Dewinter of Gerolf Annemans zullen omwille van politiek correcte redenen nooit gevraagd worden om in een pakje op het podium het beste van zichzelf te geven.
DPG Media voelt ongetwijfeld de adem van platforms X, Facebook, Instagram en TikTok in de nek. De slagkracht van deze miljardenbedrijven is een veelvoud van die van DPG Media. Ze opereren op een veel grotere schaal en sluiten met hun aanbod veel nauwer aan bij de veranderende vraag bij de jeugd. Dan is er nog de ontwikkeling van AI die een revolutie in het medialandschap zal teweegbrengen. De kost van deze ontwikkeling kan enkel door grote mediaconcerns worden gedragen. Daardoor zal het aanbod nog meer eenheidsworst worden en zal de informatiemacht beperkt blijven tot enkele mediagiganten.
Clickbaits, dopamineschotjes en algoritmes wakkeren het fomo-syndroom aan : ‘fear of missing out’
Politieke agenda’s bepaald
“De nieuwe media, de vijfde macht, hebben de mediataal verruwd en de vierde macht, de traditionele media, in het defensief gedrumd”, schreef Rik Van Cauwelaert. Het wordt een bittere strijd waarvan de integriteit, de pluriformiteit, de onafhankelijkheid en de openheid van de media het slachtoffer worden. Studiediensten van de politieke partijen moeten plaats maken voor communicatiestrategen die onophoudelijk de sociale media bestoken. Politieke agenda’s worden steeds meer bepaald door de vierde en de vijfde macht.
De Franse filosoof Eric Sadin had het ooit over het einde van de gemeenschappelijke wereld: “We verdwalen in een doolhof van futiliteiten en symboliek.” Goed dat ’t Pallieterke de spreekwoordelijke luis in de pels van de media is.
