door Filip Michiels – www.doorbraak.be .
Stijn Baert verontwaardigd om discriminatie tegen sollicitanten met Vlaams Belang signatuur.
Discriminatie wegens politieke voorkeur is even verboden als discriminatie op basis van etnische origine, geslacht of leeftijd.
Wie zich politiek engageert voor Vlaams Belang en daar in zijn cv ook open voor uitkomt, maakt in Vlaanderen minder kans om in dienst genomen te worden. ‘Pure discriminatie’, vindt arbeidseconoom Stijn Baert, die de studie uitvoerde. ‘Maar opmerkelijker nog : vele mensen die moord en brand schreeuwen over andere vormen van discriminatie, blijken hier plots geen graten in te zien.’
Het onderzoek van Stijn Baert en enkele Gentse collega’s is een absolute primeur voor ons land, en zelfs voor Europa. De bevinding dat sollicitanten met een engagement voor Vlaams Belang op onze arbeidsmarkt minder vaak worden aangenomen dan kandidaten die voor andere partijen militeren is opmerkelijk.
Discriminatie op de arbeidsmarkt op basis van politieke voorkeur is immers net zo verboden als discriminatie op basis van etnische origine, geslacht of leeftijd. Baert zelf pleit dan ook al enkele jaren voor praktijktests om die praktijken de wereld uit te helpen. Een pleidooi dat altijd al gevolgd werd door de politieke linkerzijde of het gelijke-kansen-centrum Unia. Deze keer blijft het vanuit die hoek (voorlopig ?) opvallend stil.
Perceptie
‘De redenen waarom kandidaten met een engagement bij Vlaams Belang eventueel geweigerd worden, zijn divers’, legt Baert uit. ‘In het hoofd van werkgevers zouden dergelijke kandidaten minder geneigd zijn om met collega’s of klanten samen te werken, en/of omgekeerd. Daarnaast wordt ook de persoonlijkheid van dergelijke sollicitanten anders ingeschat. Ze zouden minder empathisch zijn, minder creatief uit de hoek kunnen komen en minder open zijn.’
‘Toegegeven, dit is natuurlijk allemaal gebaseerd op de perceptie van die werkgevers, maar het geeft dus wel aan hoe zij over dergelijke sollicitanten denken en wat daarvan dan de gevolgen zijn. Ook mensen van allochtone origine of vijftigplussers worden overigens gediscrimineerd op basis van perceptie. Een soort groepsdenken, zeg maar. Ik zie dus niet in waarom deze vorm van discriminatie minder erg zou zijn dan die van andere groepen op de arbeidsmarkt.’
Onderschatting
Niet geheel verrassend kreeg Baert online al meteen de nodige kritiek op zijn aanpak. Zijn onderzoek toont immers niet aan dat er ook effectief sprake is van discriminatie van sollicitanten met een engagement bij Vlaams Belang, luidde het onder meer. Het zou puur om de intentie gaan. ‘Dat klopt ook,’ zegt Baert. ‘Daarvoor zou je dan echte praktijktests nodig hebben, waarbij je naar echte werknemers fictieve sollicitaties stuurt. Los van het feit dat dergelijk onderzoek ethisch almaar lastiger wordt, biedt het ook totaal geen inzicht in de redenen waarom er nu precies gediscrimineerd wordt. Daarom hebben we het hierbij over een andere boeg gegooid.’
‘We vroegen rekruteurs expliciet om deel te nemen aan een online-experiment. In de cv’s van de fictieve kandidaten zat telkens een politieke voorkeur verwerkt, maar lukraak toegekend, zodat die niet gelinkt was met andere kenmerken. Zo konden we bepaalde beslissingen expliciet aan die politieke voorkeur toe wijzen. Net omdat de rekruteurs wisten dat ze deelnamen aan een online-experiment, zou je dus mogen verwachten dat sommigen eerder sociaal wenselijke antwoorden gaven. In dat opzicht zullen onze resultaten misschien eerder nog een onderschatting zijn van de realiteit.’
Discriminatie à la carte
Baert toont zich vooral verontwaardigd over vele reacties op sociale media die dit soort discriminatie goedpraten. Bijvoorbeeld omdat dergelijke sollicitanten nu eenmaal niet zouden passen bij bedrijven ‘die een open wereldbeeld huldigen’. ‘Dat is ronduit absurd : net die mensen staan meteen op hun achterste poten als ze ergens discriminatie van pakweg allochtonen menen te ontwaren. Voor mij is dit discriminatie à la carte : het stoort dat soort mensen blijkbaar alleen als het hen politiek goed uitkomt. Omgekeerd geldt natuurlijk ook dat Vlaams Belang – wanneer het van mening is dat werkgevers zelf moeten kunnen beslissen wie ze aanwerven – dan ook in deze consequent moet zijn. Maar eerlijk : vanuit die hoek heb ik voorlopig amper reactie gekregen. Het zijn vooral de notoire anti-discriminatie-stemmen die dit nu blijkbaar heel normaal vinden. En ja, dat verrast me.’
Zwijgen
Moraal van dit verhaal ? ‘In eerste instantie moet de overheid ervoor zorgen dat een antidiscriminatiebeleid overal en altijd correct wordt ingevuld. Dus ook als het over politieke voorkeuren gaat. Mocht men vanuit de federale overheid echt een anti-discriminatietoets willen uitrollen, dan moet die absoluut breder gaan dan enkel maar discriminatie op basis van etnische afkomt of geslacht’, onderstreept Baert. ‘Maar los daarvan : als individu kan je hier niet zoveel tegen beginnen, omdat het nu eenmaal bijzonder lastig te bewijzen valt dat je net omwille van je engagement bij een bepaalde partij niet weerhouden werd. En dus is het wellicht beter om over dit soort politieke engagementen te zwijgen op je cv.’
foto’s (c) Gazet van Hove .