door Julien Borremans in ’t Pallieterke .
In ‘De afspraak op vrijdag’ solliciteerde Paul Magnette openlijk naar het premierschap. Bovendien wil hij er alles aan doen om N-VA uit de regering te houden. De federale regering moet het geradicaliseerde PS-programma uitvoeren. Daarmee duwt hij het land de budgettaire dieperik in. Of gaan op de Vlaamse partijhoofdkwartieren eindelijk alle alarmbellen af ?
Als we Paul Magnette mogen geloven, belanden we binnenkort in een paradijs van minder werken voor meer loon. Hij herhaalde zijn slogans om een 32 urenwerkweek met behoud van loon en een minimumloon van 2.800 euro bruto in te voeren. Onhaalbaar!
Het Planbureau en het IMF voorspellen een vertraging van de economische groei. Bovendien wachten er ons met het pensioendossier, de ecologische transitie, het energiedossier en justitie serieuze budgettaire uitdagingen. Er is dus geen ruimte voor bloedrode experimenten, ook omdat Magnette resoluut weigert om te besparen in de sociale zekerheid. Bovendien weigert hij iedere staatshervorming.
Geen staatshervorming
De PS-voorzitter zou wel eens gelijk kunnen krijgen. Een tweederdemeerderheid in de Kamer en de Senaat, en een meerderheid in beide taalgroepen voor een klassieke staatshervorming zitten er niet aan te komen. Bovendien moet voor de verkiezingen de Grondwet worden opengesteld. “Onhaalbaar !”, schreeuwt Magnette. “Niet wenselijk”, benadrukken Mahdi en De Croo. Staat Vivaldi II daarmee in de steigers ?
Tenzij de kiezer de kaarten zo schikt dat er in Vlaanderen wel een politieke meerderheid is die België fundamenteel wil hervormen. De situatie na de verkiezingen zal in Vlaanderen dan zo tegengesteld zijn aan Wallonië dat er nog nauwelijks sprake kan zijn van enige consensus. Zullen Vooruit, cd&v en Open Vld het aandurven om het Vlaamse electoraat dan tegen de haren in te strijken ?
Er mag dan al in Vlaanderen geen meerderheid zijn om de Vlaamse republiek uit te roepen, de dramatische stand van het land zou wel eens als een brandversneller kunnen werken. Als de Vlamingen beginnen te beseffen wat voor een loden financiële last hen boven het hoofd hangt als dit land niet tot op het bot wordt hervormd, dan zouden de poppetjes wel eens aan het dansen kunnen gaan. De centen om België te redden zullen niet meer van het federale niveau komen, maar van het Vlaamse.
Vlaamse appetijt
Vlaanderen moet inderdaad passen voor een traditionele staatshervorming waarbij het institutionele kluwen alleen nog maar erger wordt. Een halve eeuw hervorming van de staat heeft Wallonië sociaaleconomisch gereduceerd tot hulpbehoevend en van Brussel een onontwarbare, institutionele knoop gemaakt die op de rand van het bankroet staat. De situatie wordt alleen maar erger, omdat de financieringswet voorziet in een dalende federale dotatie aan de deelgebieden.
De Vlaamse appetijt om een vervolg aan dit verhaal te breien, is zo goed als onbestaande. Tenzij de Vlaamse partijen met een helder en duidelijk institutioneel verhaal komen aanzetten, met onder meer een overdracht van bevoegdheidspakketten zoals de arbeidsmarkt, de gezondheidszorg en vergaande institutionele hervormingen. De tijd dringt, want nog eens vijf jaar wachten op institutionele veranderingen zou wel eens van het goede te veel kunnen zijn.
Verarming
Paul Magnette belooft een paradijs, maar serveert een puinhoop. Hij provoceert Vlaanderen met onhaalbare voorstellen en zijn onwil om fundamenteel te hervormen. Magnette weet dat hij Vooruit, Groen, Open Vld en cd&v in zijn zak heeft. Die partijen durven het zelfs niet aan om een voorstel naar voren te schuiven dat indruist tegen de wil van Magnette. Meer zelfs: ze hebben de afgelopen jaren het programma van de PS helpen uit te voeren.
Vivaldi II zou wel eens een collectieve verarming van Vlaanderen kunnen betekenen. Een stevig Vlaams antwoord kan en mag niet meer uitblijven.
Julien Borremans
