door Redactie ’t Pallieterke .
Cd&v-voorzitter Sammy Mahdi en zijn MR-collega Georges-Louis Bouchez hopen op een heruitgave van de alliantie die hun voorgangers Wouter Beke en Charles Michel in 2014 sloten, en zo de basis vormden voor de centrumrechtse coalitie. De huidige voorzitters van de Vlaamse christendemocraten en de Franstalige liberalen dwalen echter. Ze wegen politiek niet zwaar genoeg meer om nu al de lijnen voor een toekomstige coalitie uit te zetten. Bovendien maakte cd&v in 2014 onder vicepremier Kris Peeters inhoudelijk al snel rechtsomkeer.
In een aantal kranteninterviews koppelden cd&v-voorzitter Sammy Mahdi en MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez hun lot aan elkaar in die zin dat ze na de verkiezingen van 9 juni de basis willen vormen van een centrumrechtse regering. Hun redenering : samen met de respectievelijke zusterpartijen Les Engagés en Open Vld is het de bedoeling om PS en de N-VA voor het blok te zetten. Paul Magnette en Bart De Wever zullen dan niets anders kunnen om zich aan te sluiten bij dit blok dat centrumrechtse beleidshervormingen wil doorvoeren. En dat zonder te spreken over confederalisme of een staatshervorming.
De manier waarop Mahdi en Bouchez nu al de bakens willen uitzetten voor een volgende regering komt wat zielig over
Politieke analisten maakten al snel de vergelijking met 2014 toen Charles Michel (MR) en Wouter Beke (cd&v) hun politieke toekomst ook aan elkaar hebben verbonden en op die manier de basis legden voor de Zweedse centrumrechtse coalitie. Ook met N-VA die toen in een federale regering stapte, maar geen staatshervorming kreeg.
Herhaalt de geschiedenis zich ? Zo goed als zeker niet. De alliantie van christendemocraten en liberalen als steunbalken voor een volgende federale regering zijn een fata morgana. En daar zijn zowel wiskundige, inhoudelijke als historische redenen voor.
Eigenlijk slechts twee federale coalities mogelijk
Peilingen zijn peilingen, om het met een cliché te zeggen, maar met respectievelijk 20 procent en 11 procent van de stemmen in hun eigen gemeenschap kunnen MR en cd&v onvoldoende zwaar wegen om de richting van een nieuwe coalitie te bepalen. Tel daar de zusterpartijen bij en je komt aan Franstalige kant weliswaar al aan zowat 35 procent van de stemmen, maar aan Vlaamse kant amper voorbij de 22 procent. Cd&v en Open Vld blijven lilliputterpartijen in Vlaanderen. MR zal in de schaduw staan van de Parti Socialiste en voelt de adem van de communisten van PTB/PVDA in de nek. Neen, het zullen PS en N-VA zijn die de leiding van mogelijke federale onderhandelingen nemen. En ja, die zullen lang duren. Maar wat wel al vaststaat, is dat er door de sterke scores van de radicale partijen slechts twee federale coalities mogelijk zullen zijn. Ofwel Vivaldi II, ofwel N-VA met de drie traditionele families, desnoods met een partij minder (Open Vld na een zware nederlaag ?). De manier waarop Mahdi en Bouchez nu al de bakens willen uitzetten voor een volgende regering, komt wat zielig over.
Een grotere ideologische kloof dan gedacht
Beide voorzitters wekken bovendien de indruk dat ze inhoudelijk op dezelfde lijn staan. Wel, dat klopt niet. Er zijn inderdaad parallellen te trekken zoals hun pleidooi om tot een lagere belasting op arbeid te komen en die via een fiscale hervorming te financieren. Maar terwijl voor cd&v hogere vermogens(winst)belastingen een optie zijn en zelfs de btw omhoog mag, denkt MR eerder aan besparingen om de lagere belasting op arbeid te compenseren.
Een ander meningsverschil is er rond ethische thema’s. Mahdi staat al lang op de rem voor een verregaande verlenging van de abortustermijn. Voor de liberalen is dat onaanvaardbaar. Gaan de vrijzinnige liberalen zo’n dossier opnieuw voor lange tijd in de koelkast van de Wetstraat stoppen ?
Cd&v is gewonnen voor stappen richting meer regionalisering en dus een nieuwe staatshervorming. MR staat hier als belgicistische partij op de rem. De alliantie tussen Mahdi en Bouchez is dus eerder tactisch dan wel inhoudelijk gestuurd.
Om nog maar te zwijgen over de haalbaarheid van een centrumrechts beleid. In een nieuwe federale regering is de Waalse PS (en wellicht ook Vooruit) quasi incontournabel. Vergeet dus het centrumrechtse sociaaleconomische beleid dat de tandem Mahdi-Bouchez vooropstelt.
Politieke analisten maken al snel de vergelijking met 2014
Cd&v in de traditie van saboteurs
Overigens : wie een beetje kennis heeft van de recente Belgische politieke geschiedenis, weet dat zo’n centrumrechts beleid sowieso weinig kans had. Even terug naar de regeringsvorming van 2014. Wouter Beke was dé figuur om te oreren dat er zonder de Waalse socialisten geregeerd moest worden en er nood was aan een economisch herstelbeleid. N-VA ging daarin mee en vroeg geen staatshervorming. Er werd ook de nodige druk uitgeoefend door de Vlaamse werkgeversorganisatie Voka. Sociaaleconomisch hervormen en geen communautaire stilstand, was de boodschap.
Mahdi en Bouchez wekken onterecht de indruk dat ze inhoudelijk op dezelfde lijn staan
De regering-Michel voerde inderdaad een centrumrechts sociaaleconomisch beleid met onder meer een indexsprong, een taxshift en na een enige tijd een verlaging van de vennootschapsbelasting. Wat vandaag als een half mirakel mag worden gezien, want nog voor het einde van 2014 begon vicepremier en minister van Werk Kris Peeters de regering-Michel te saboteren. De christendemocraten maakten een bocht naar links en pestten N-VA en de liberalen het bloed vanonder de nagels. “In een rechtse regering is elke cd&v’er links,” was het adagium van Herman Van Rompuy. De ‘pirouette’ van Kris Peeters, Wouter Beke en co hebben hen weinig opgeleverd. De partij ging bij de verkiezingen van 2019 verder in het rood. Ook N-VA werd in de neergang meegesleept, wat de bedoeling was van de christendemocraten. Al was wat toen gebeurd is eigenlijk een gevolg van een keuze van N-VA zelf.
In een paniekreactie na de slechte score bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2018, moest het Marrakesh-pact op de schop, waarna de regering-Michel gevallen is. N-VA heeft zich nog altijd niet van die klap hersteld. En wat cd&v betreft, is het een les voor Mahdi : Wouter Beke wordt straks weggestuurd richting een anonieme rol in het Europees Parlement. Dat gebeurde in 2019 al met Kris Peeters die na een passage bij de Europese Investeringsbank in de nevelen van de geschiedenis is verdwenen. En dat is een goede zaak.
foto’s (c) Gazet van Hove .