In een interview met ’t Pallieterke zegt Mahdi dat alles op papier mogelijk is. Foto : Eigen redactie
door Anton Schelfaut in ’t Pallieterke .
Als het van cd&v-voorzitter Sammy Mahdi afhangt, komt er na 9 juni geen heruitgave van Vivaldi. “Dat is een marketingtrucje van Bart De Wever om de kiezer het gevoel te geven dat hij het enige alternatief is.” Ook een coalitie met de PVDA is voor de christendemocraat uitgesloten. “De rode lijn die wij hanteren ten aanzien van Vlaams Belang, hanteren wij ook tegenover de communisten.”
Eind april bracht een leerling van de middelbare school VIA Tienen een Vlaamse Leeuwenvlag mee naar school om diversiteitsdag – een dag waarop alle culturen en vlaggen welkom zijn – te vieren. Dat was echter niet naar de zin van de schooldirectie, die de vlag in beslag nam omdat die provocerend zou zijn. Volgens cd&v-voorzitter Sammy Mahdi is het geen goed idee om een Vlaamse Leeuwenvlag op school in beslag te nemen. “Een verbod is absurd en leidt alleen maar tot frustraties die ik ergens wel kan begrijpen”, meent hij.
Mahdi ziet wel een belangrijke rol weggelegd voor de leerkracht om de vlag te voorzien van de nodige historische duiding. “Het is aan de leerkrachten om uit te leggen welke soorten Vlaamse Leeuwenvlaggen er bestaan, wat het verschil is tussen rode en zwarte klauwen en welke historische connotatie ermee verweven is. Maar ze beschikken niet altijd over de juiste handvaten om met ideologische discussies in het klaslokaal om te gaan.”
“N-VA stelt zich vaak op als een kille, neoliberale en etatistische partij die het leven van de mensen wil bepalen”Sammy Mahdi
Zijn Vlaamse Leeuwenvlaggen ook welkom op congressen van cd&v ?
“Wij zijn nu niet meteen de partij die overal met vlaggen zwaait, behalve die van cd&v. De officiële vlag van de Vlaamse Gemeenschap is die met rode elementen. Dat is degene die uitgedragen hoort te worden. Dat zullen ook wij altijd doen op de Vlaamse feestdag en om onze Vlaamse Gemeenschap te eren. Maar ik wil het gesprek gerust aangaan met iemand die toch liever voor de vlag zonder rode elementen opteert om zijn beweegredenen daartoe te kennen. Dat is ook waar het onderwijs en de samenleving voor dienen.”
Betreurt u het dat N-VA en Vlaams Belang zich de Vlaamse symbolen hebben toegeëigend ?
“Jawel. Als twaalfjarige had ik niet het gevoel dat 11 juli ‘mijn’ feestdag was, omdat zeker Vlaams Belang die een heel exclusieve invulling geeft. Mijn oproep aan de Vlaamse Beweging is om de Vlaamse identiteit inclusief in te vullen en ook mensen van wie de wortels elders liggen, mee te nemen. Figuren zoals Filip Dewinter en Tom Van Grieken, daarentegen, koppelen het lidmaatschap van onze gemeenschap aan huidskleur. Zo’n exclusieve invulling vind ik totaal verkeerd.”
“De Vlaamse gemeenschap en haar waarden, taal en geschiedenis zijn belangrijk. Iedereen – ongeacht zijn of haar achtergrond – moet die begrijpen en met trots kunnen uitdragen. Ikzelf heb dat lang niet durven te doen, omdat ik dacht dat iemand anders al duidelijk had gemaakt dat de Vlaamse identiteit niet voor mij was weggelegd. Vandaag vier ik elk jaar heel trots de Vlaamse feestdag. Ik sta ook meer op mijn strepen: het is niet aan iemand anders om te bepalen of ik al dan niet tot de Vlaamse gemeenschap behoor. Ik blijf wel aan iedereen duidelijk maken dat een exclusieve invulling van wat Vlaanderen is de Vlaamse Beweging niet vooruit zal helpen, wel integendeel.”
“Er komt geen heruitgave van Vivaldi” Sammy Mahdi
Zou cd&v de Vlaamse symbolen niet kunnen terugwinnen door op congressen de Vlaamse Leeuw te zingen ?
“In het verleden zongen wij op congressen zowel het Europese, Belgische als Vlaamse volkslied. Vandaag is dat niet meer het geval. Het is een discussie waard of dat opnieuw moet gebeuren. Ik vind het belangrijk dat burgers hun volkslied kennen.”
Moeten leerlingen dan voortaan de Vlaamse Leeuw zingen bij het begin van de schooldag ?
“(Lacht) Nee, dat niet. Maar ik heb wel heel veel respect voor landen die trots zijn op hun nationale symbolen. Iemand die in België woont, zou toch een beperkte kennis moeten hebben van zowel het Europese, Belgische als Vlaamse volkslied. Daar werd in het verleden nogal meewarig over gedaan. Een volkslied is niet zomaar een liedje. Het postmodernisme bagatelliseert elke traditie die een gemeenschap bij elkaar moet houden. Dat is absurd.”
Zijn die symbolen volgens u fluïde ? Kan bijvoorbeeld de hoofddoek op termijn deel uitmaken van de Vlaamse identiteit ?
“Cultuur ondergaat per definitie een organische evolutie. Een goede conservatief gelooft niet in revolutie, ook niet op communautair vlak. Vandaag heeft een kleine 10 procent van de inwoners van Vlaanderen een islamitische achtergrond. Sommigen daarvan dragen een hoofddoek. Er is geen enkele reden waarom zij geen deel zouden kunnen uitmaken van de Vlaamse gemeenschap of de Vlaamse identiteit niet zouden kunnen uitdragen. Gemeenschappen evolueren, maar het is aan ons om erover te waken dat die evolutie niet te snel gaat en dat we onze basiswaarden onderweg niet verliezen.”
Vlaams Belang verwijt de Vlaamse regering dat ze via subsidies aan çavaria de genderkoek in het onderwijs heeft geïntroduceerd. Vorige zomer protesteerden conservatieve moslims dan weer tegen de goedkeuring van het EVRAS-decreet. Hoe kijkt u naar de al dan niet vermeende aanwezigheid van de genderideologie in het onderwijs ?
“Ik vind dat een heel moeilijke discussie, omdat beide kampen ze op flessen trekken. Het is belangrijk dat een leerkracht weet hoe hij of zij met moeilijke onderwerpen in de klas kan omgaan. Als een jonge leerling een vraag stelt over zijn geaardheid, migratie of discriminatie, is het nuttig dat een leerkracht over de nodige handvaten beschikt om ze te beantwoorden. Maar dat betekent niet dat je kinderen moet overladen met allerlei concepten die ze op jonge leeftijd moeilijk kunnen begrijpen. Voor alles in het leven bestaat er een gepaste leeftijd.”
Bent u een voorstander van puberteitsremmers ?
“Als iemand heel duidelijk aanvoelt dat hij of zij in het verkeerde lichaam is geboren, kunnen puberiteitsremmers nuttig zijn om een toekomstige transitie te vergemakkelijken. Er zijn dus situaties waarin puberiteitsremmers noodzakelijk zijn. Als christendemocraat vind ik het bijzonder jammer dat elke nuance in dat debat zoek is, aangezien het gaat over een absolute minderheid van de kinderen. Maar die minderheid moeten we ook zien te helpen. Ik ken ouders van wie de kinderen geboren zijn in het verkeerde lichaam. We mogen het leven van die kinderen niet tot een hel maken en moeten ervoor zorgen dat ze zich goed in hun vel voelen. Maar nogmaals: dat bekent niet dat we kinderen vanaf het eerste kleuterklasje moeten overspoelen met theorieën over hun geaardheid, zoals bepaalde wokebewegingen willen. Ik denk dat geen enkele ouder een probleem heeft met instrumenten die leerkrachten in staat stellen om moeilijke vragen te beantwoorden.”
Is het niet de taak van de ouders om die vragen te beantwoorden ?
“Zeker wel. Maar ik zou het problematisch vinden als een leerkracht moeilijke vragen over pakweg migratie of seksualiteit uit de weg gaat. Als leerlingen zich zorgen maken over migratie of de vermeende ‘omvolking’ van Vlaanderen, moeten de leerkracht en andere leerlingen met hen in debat gaan. Als leerkrachten het gevoel hebben dat ze een dergelijk debat niet in goede banen kunnen leiden, moet het beleid handvaten aanreiken. Finaal hebben ouders natuurlijk de verantwoordelijkheid om hun kinderen bepaalde waarden mee te geven en met hen in gesprek te gaan over moeilijke onderwerpen. De neutrale samenleving of de neutrale school bestaan niet. Het is dus logisch dat op school gekleurde debatten plaatsvinden.”
Laat ons overgaan naar de politieke actualiteit. Zou u nog steeds een rood bordje in de lucht steken als men u vraagt of u een heruitgave van Vivaldi ziet zitten ?
“Ja, natuurlijk. Er komt geen heruitgave van Vivaldi.Dat is een marketingtrucje van Bart De Wever om de kiezer het gevoel te geven dat hij het enige alternatief is. Nochtans zijn het net Paul Magnette en De Wever die al 15 jaar voor stilstand zorgen. Ze spelen voortdurend spelletjes, maar finaal gebeurt er heel weinig.”
“Op basis van de electorale realiteit begrijp ik niet goed waarom De Wever na 9 juni alleen met Magnette wil onderhandelen. MR is in de peilingen de grootste partij in Franstalig België. Les Engagés, die zich openlijk centrumrechts positioneren, zijn de grootste stijgers. Als de Vlaming kan kiezen welke Franstalige partijvoorzitter De Wever na de verkiezingen als eerste opbelt, zal dat niet Magnette zijn. De Wever gaat er ten onrechte van uit dat de andere Vlaamse partijen na de verkiezingen braaf naar hem zullen luisteren. Ik kan met hem door één deur, maar N-VA stelt zich vaak op als een kille, neoliberale en etatistische partij die het leven van de mensen wil bepalen.”
Is het kil om aan de kiezer duidelijk te maken dat er in de volgende legislatuur vooral bespaard zal moeten worden ?
“De N-VA heeft deze campagne de mond vol van de begroting. Maar de laatste regering die stappen heeft gezet naar een goede begroting, stond onder leiding van Elio Di Rupo (PS, red.). Hij is tot op vandaag de premier die de beste resultaten kan voorleggen sinds Jean-Luc Dehaene. De Zweedse regering heeft op budgettair vlak geen goed werk geleverd. Johan Van Overtveldt (N-VA’er en toenmalig minister van Financiën, red.) heeft, met een taxshift en verlaging van de vennootschapsbelasting die niet gedekt waren, een extra gat in de begroting geslagen.”
“We moeten als een goede huisvader met onze middelen omgaan en het begrotingstekort wegwerken. Maar tegelijkertijd moeten we de mensen beschermen. Ik ben heel trots dat wij de afgelopen jaren de automatische loonindexering hebben beschermd. N-VA, daarentegen, vaart op economisch vlak een liberale koers. Wij vinden dat de overheid wél moet tussenkomen om de koopkracht van de mensen te beschermen. De markt is allesbehalve perfect. Als je alleen de markt laat werken, kom je in een heel kille, neoliberale samenleving terecht waarin enkel produceren en consumeren centraal staan. Wie niet in het systeem past, zoals ouderen, kinderen of zieken, wordt botweg aan de kant geschoven. Daar horen christendemocraten zich tegen te verzetten. Cd&v is conservatief op sociaal-cultureel vlak, maar op sociaaleconomisch vlak zijn wij de eersten om op de barricaden te staan voor de koopkracht van en de zorg voor de mensen.”
Uit het verleden blijkt dat politici die met een Vlaams discours naar de kiezer trekken, zoals Guy Verhofstadt met zijn ‘Burgermanifest’, daar electoraal voor worden beloond. De V-partijen zijn vandaag de grootste in de peilingen. Toch kiest cd&v ervoor om de communautaire trom niet te roeren. Waarom niet ?
“(Verrast) Doet N-VA het goed in de peilingen ? Die partij gaat er dramatisch op achteruit. Ze slaagt er wel goed in om te doen alsof dat niet zo is. In 2019 heb ik voor het eerst in de geschiedenis van de Belgische politiek een partijvoorzitter die 5 procent had verloren vol trots horen verkondigen dat zijn partij de verkiezingen had gewonnen. Qua alternatieve waarheid kan dat tellen.”
“Er is geen enkele reden waarom vrouwen die een hoofddoek dragen de Vlaamse identiteit niet zouden kunnen uitdragen” Sammy Mahdi
Zou u niet tekenen voor een verkiezingsresultaat van 20 procent ?
“Als ik op een resultaat van 25 of 30 procent 5 procentpunten zou verliezen, zou ik niet tevreden zijn. Toen cd&v nog 30 procent haalde – die tijden hebben ook nog bestaan -, zou onze partijvoorzitter na een verlies van 5 procentpunten de achterban niet vol trots hebben toegesproken.”
“Los daarvan moet je trots zijn op je Vlaamse identiteit en die ook uitdragen. Daarom bevat ons verkiezingsprogramma enkele communautaire voorstellen. Wij willen onder meer het arbeidsmarktbeleid en de gezondheidszorg verder regionaliseren. Daarnaast pleiten wij voor hogere taalvereisten voor nieuwkomers en een verplicht nationaliteitsexamen. De Vlaamse identiteit moet omarmd worden, zolang ze maar inclusief is.”
“Een groot deel van de Vlamingen, zeker in de Vlaamse Rand, hecht belang aan de versterking en bescherming van onze Vlaamse gemeenschap. Onze partij hecht daar ook belang aan, maar uit dat op een andere manier dan andere partijen. Ik spuw immers niet op de identiteit van anderen. De Franstalige gemeenschap heeft ook haar schoonheden. Je hoeft niet steeds te zeggen dat ‘alle Walen lui zijn’. Je kan perfect je eigen identiteit uitdragen zonder een andere gemeenschap te beschimpen.”
Uit een recente peiling van HLN blijkt dat 40,2 procent van de Vlamingen voor onafhankelijkheid is. 46,7 procent gaf aan voorstander te zijn van een vergaande vorm van confederalisme. Ook 41,3 procent van uw eigen kiezers wil vergaande Vlaamse autonomie. Wordt de kloof tussen de partijtop van cd&v en de achterban niet ongemakkelijk ?
“Welke kloof ? De mening van de partijtop is dat we wel degelijk verdere stappen moeten zetten richting Vlaamse autonomie. Mensen van wie de voorkeur in de richting van Vlaamse onafhankelijkheid neigt, willen vooral het signaal geven dat ze een verdere versterking van de regio’s wensen. Dat ligt volledig in lijn met wat onze partij wil. Wij willen Vlaanderen versterken. Je kan de vraag ook op andere manieren formuleren. Ik ben benieuwd wat het antwoord zou zijn geweest op de vraag of men de NMBS wil opsplitsen in een Vlaams en een Waals spoorbedrijf. Ook als het gaat over een splitsing van de politie en justitie, denk ik dat de resultaten een andere richting zouden uitgaan.”
Uit een studie die Vlaams minister van Justitie Zuhal Demir (N-VA) had besteld bij de KU Leuven, bleek vorig jaar nochtans dat een regionalisering van Justitie technisch mogelijk is. Maar volgens u is die dus niet wenselijk ?
“Alles is haalbaar op papier, ook de Vlaamse onafhankelijkheid. De praktijk is een ander paar mouwen. De vraag is ook wat wenselijk is voor de Vlaming. Wat ons betreft, zijn er een aantal Vlaamse departementen die versterkt moeten worden om de communautaire spanningen weg te nemen. Uit onderzoek blijkt ook dat we daarin geslaagd zijn: dankzij de staatshervormingen zijn de communautaire spanningen afgenomen. In een goed huwelijk moet je elkaar de ruimte geven om jezelf te zijn. Willen de Walen een aantal dingen anders doen? Doe maar, ‘be my guest’. Maar pleiten voor de volledige onafhankelijkheid van Vlaanderen? Ik geloof dat het draagvlak kleiner is dan wat de peiling van HLN doet uitschijnen. Die neigt naar een sterker Vlaanderen, veeleer dan naar een volledige splitsing van België.”
Als lijsttrekker neemt u het in Vlaams-Brabant op tegen Britt Huybrechts van Vlaams Belang. Zij had het recent over “stoute Mohamedjes” om het toenemende onveiligheidsgevoel aan te kaarten. Zijn zulke uitspraken de reden waarom Vlaams Belang voor u geen partij zoals alle andere is ? Of is er in Brussel inderdaad een veiligheidsprobleem ?
“Waarom kan ze dan niet gewoon dat laatste zeggen ? Ik kan perfect zeggen dat er een groot onveiligheidsgevoel heerst op sommige plaatsen in Brussel. In bepaalde wijken wonen jongeren met een migratieachtergrond die weinig respect hebben voor de politie. Zeker in Brussel hebben we de lat op het vlak van integratie veel te laag gelegd, waardoor onze regels niet worden gerespecteerd. Je kan dat perfect op die manier verwoorden. Je kan dat ook heel plat doen door het over ‘stoute Mohamedjes’ en ‘brave Johannes’ te hebben. Dat is bovendien factueel onjuist. Ik ken ook ‘stoute Filips’ en ‘stoute Sams’.”
Wonen die toevallig in Antwerpen ?
“(Lacht) Daar mag iedereen zijn eigen invulling aan geven. Je mag man en paard noemen, maar doe dat dan op een manier die een conservatief zou sieren. Een conservatief hoort zich te allen tijde netjes te gedragen. Een conservatief is per definitie moraliserend, dus iemand die zich onkies gedraagt, zou in principe een tik op de vingers moeten krijgen van een conservatief. Ik merk dat dat principe in sommige conservatieve kringen verwatert. Vroeger waren conservatieven nette en correcte personen die er een kunst van maakten om kritische opmerkingen op een vernuftige manier te formuleren. De evolutie naar boertige communicatie vind ik zeer kwalijk.”
“Vooruit en Groen zijn medeplichtig aan de normalisering van het communisme” Sammy Mahdi
Is dat iets wat u Bart De Wever verwijt ?
“Absoluut. Een echte conservatief zegt niet dat Kris Peeters moet doodbloeden in een bad. Het interesseert me niet dat hij daarmee verwees naar een Romeinse keizer. Dat is ook slechts één van vele ongepaste uitspraken. Vijf jaar geleden noemde hij Tom Van Grieken op televisie een ‘paljas’. Er zijn voldoende meningsverschillen tussen mij en Tom Van Grieken, maar ik hoef hem daarom nog geen paljas te noemen. Schelden is nogal vreemd en contraproductief. Dat is tof op de speelplaats als je twaalf jaar oud bent, maar voor dergelijk gedrag krijg je in principe een tik op de vingers van je ouders. We zijn volwassen mensen en horen ons ook zo te gedragen. Politici horen in principe een voorbeeld te zijn voor de samenleving. Je mag man en paard noemen, maar daarom hoef je er nog geen karikatuur van te maken.”
Is PVDA voor u een partij zoals alle andere ?
“Nee. Ik ben blij dat u die vraag stelt. Vooruit en Groen zijn medeplichtig aan de normalisering van het communisme.”
Zal u na 9 juni opnieuw samenwerken met partijen die op eender welk niveau met PVDA besturen ?
“Ik heb begrepen dat Vooruit op lokaal niveau niet meer zal samenwerken met PVDA. Voor Groen, daarentegen, is een dergelijke samenwerking niet uitgesloten. Ik heb al een paar keer duidelijk gemaakt dat ik het absoluut onaanvaardbaar vind dat zij het communisme normaliseren. Ik vind het ook heel vreemd dat er in de media de afgelopen jaren weinig ophef was over de coalitie tussen Groen, Vooruit en PVDA in Borgerhout. Ook in Zelzate bestuurt Vooruit met PVDA. Mocht een partij op lokaal niveau een coalitie met Vlaams Belang vormen, dan zouden er maandenlang opiniestukken verschijnen en debatten worden georganiseerd. De rode lijn die wij hanteren ten aanzien van Vlaams Belang, hanteren wij ook tegenover de communisten.”
Dus ook lokale afdelingen van cd&v die het in hun hoofd zouden halen om met de PVDA te besturen, mogen hun lidkaart opsturen ?
“Klopt, dat is de partijlijn. Afdelingen die dat toch zouden doen, kunnen geen lid blijven van cd&v. Wij besturen niet met de extremen, omdat die op een sluipende manier onze samenleving onderuit halen. Ik maak me ook zorgen over de ideologie die schuilgaat achter Vlaams Belang. Het is dus niet door pakweg Filip Dewinter dat we niet met Vlaams Belang willen besturen. Voor mij is het probleem veel fundamenteler dan één persoon. Het fascisme is, net als het communisme, een kwalijke ideologie die miljoenen drama’s op haar kerfstok heeft en tot op de dag van vandaag heel wat menselijk leed veroorzaakt.”
Vlaams Belang is volgens u dus een fascistische en geen nationalistische partij ?
“Ik heb op een congres van Vlaams Belang gehoord dat de partij trots achter ‘founding father’ Karel Dillen blijft staan. Die man heeft ooit gezegd dat hij trots is om ‘fascist’ te worden genoemd. Ik betwijfel of dat iets is waarvan je heel enthousiast hoort te worden. Vlaams Belang is een Vlaams-nationalistische en extreemrechtse partij. Of het ook een fascistische partij is, moet ze voor zichzelf uitmaken. Ik vind het in ieder geval apart dat de partij Karel Dillen op het schild blijft hijsen. Daarmee geeft Vlaams Belang zelf een duidelijk signaal over hoe het naar de dingen kijkt.”
