door Jurgen Ceder in ’t Pallieterke .

We hebben in dit blad onderwijsminister Weyts vaak bekritiseerd, maar dat hij de centrale toetsen heeft kunnen doordrukken, ondanks weerstand van de onderwijskoepels, is een prestatie. Hij heeft het tij niet kunnen keren voor het Vlaams onderwijs, maar heeft tenminste een werkbaar instrument aangereikt dat gebruikt kan worden om het herstelproces aan te vatten.

Een goede zaak is ook dat de proeven over de meest essentiële bouwstenen van kennisoverdracht gaan: taal en wiskunde. Wie die niet minimaal beheerst, kan ook geen andere vakken meester worden.

Een deel van de resultaten, zoals afgenomen van een paar duizend leerlingen van het vierde leerjaar en het twee middelbaar, is nu al bekend. Hoe moeten we die interpreteren ? In principe heeft Lieven Boeve, baas van Katholiek Onderwijs Vlaanderen, geen ongelijk : het is de eerste keer dat de scholen dezelfde eindtoetsen opgelegd kregen, waardoor het ons nog ontbreekt aan een vergelijkingspunt uit het verleden. Dat neemt niet weg dat hij ongeveer de enige was die twijfel uitsprak over de slechte resultaten.

Wiskunde

Vooral de wiskundige kennis blijkt ondermaats. In het tweede jaar van het secundair behaalt slechts een magere 13 procent de vooropgestelde minimumnorm. Een ander ontnuchterend resultaat is dat 10 procent van de leerlingen in die graad zelfs niet over een basis aan leervaardigheid beschikt. Zij kunnen in theorie wel lezen, maar het ontbreekt hen aan de bekwaamheid om de inhoud goed te begrijpen en er informatie uit te halen.

In september zullen alle scholen hun individuele resultaten kennen en zullen ze zich met elkaar kunnen vergelijken. Het is jammer dat het niet de bedoeling is die informatie te verstrekken aan de burgers. De scholen zijn immers bang in een rangschikking terecht te komen en in een concurrentiestrijd te verzeilen, maar zou dat zo een slechte zaak zijn ?

Olifant in de kamer

Alle kranten hebben aandacht besteed aan de resultaten. Geen enkele heeft echter aangedurfd het te hebben over de olifant in de kamer: immigratie. Ik durf nu al te voorspellen dat er in september een duidelijke correlatie vastgesteld zal kunnen worden tussen de resultaten en de etnische samenstelling van de scholierenbevolking. Gebrek aan taalkennis en cultureel verschillende opvattingen over het belang van onderwijs zullen meer verklaren dan het onderwijsnet waartoe de school behoort.

Wie wordt de volgende minister van onderwijs ? Het is bekend dat Vooruit aast op de job van Ben Weyts. Links draagt echter een belangrijke verantwoordelijkheid voor de achteruitgang van het onderwijs. Wouter Duyck, professor cognitieve psychologie aan UGent, vertelde aan HUMO : “De achteruitgang is een erfenis van het beleid van de voorbije vijftien jaar, waarin kennisoverdracht werd verwaarloosd ten koste van een focus op welbevinden en leukigheden.”

Kunnen we van een socialist verwachten dat die voor een kentering zal zorgen ? Gratis schoolmaaltijden, het enige breekpunt dat Vooruit in de campagne vooropstelde voor onderhandelingen over een Vlaamse regering, heeft alvast niets te maken met de kernproblemen van het Vlaamse onderwijs.

foto’s (c) Gazet van Hove .