door Karim Van Overmeire in ’t Pallieterke .

Het vraagt ruggengraat om een zak geld te laten staan

Net zoals je aan de nachtelijke hemel soms een komeet kan waarnemen, kan je in de politiek geregeld een nieuwe ster spotten. Het gaat dan niet zelden om een BV of bedrijfsleider die zich ergert aan het politieke gebeuren. Hij of zij stapt dan maar zelf in de politiek met de ambitie om grote veranderingen te realiseren. Bij bedrijfsleiders gaat dat vaak gepaard met het voornemen om de vermeend grotere efficiëntie van het bedrijfsleven in de politiek te introduceren. Die hemelbestormers hebben met kometen gemeen dat ze aanvankelijk veel licht geven en behoorlijk wat aandacht in de media genereren. Bijna altijd verdwijnen ze na een tijdje echter gewoon weer uit beeld. Ze deemsteren weg of gooien de handdoek in de ring.

Even een kanttekening : ik schreef hierboven ‘de vermeend grotere efficiëntie van het bedrijfsleven’. De tegenstelling tussen de inefficiëntie van de politiek en de efficiëntie van het bedrijfsleven is een dooddoener die niet aan mijn ervaringen beantwoordt. Zeker in grotere bedrijven kan je ze evengoed aantreffen : de gezwollen ego’s, de verkopers van gebakken lucht en degenen die doorgegroeid zijn naar een functie die hun capaciteiten overtreft. Ook in het bedrijfsleven vegeteren uitgebluste of slome creaturen. Anderzijds heb ik in de politiek en in de administratie vaak gedreven en getalenteerde mensen ontmoet.

Deel van het systeem

De politiek is een wereld met eigen wetmatigheden. Wie denkt de spelregels te kunnen veranderen, zal vaak tegen een betonnen muur lopen. Er is echter een nog groter gevaar : voor je het weet ga je zelf deel uitmaken van het systeem en ga je een groot deel van je tijd en energie besteden aan micromanagement of projecten waarvan je maar een koele minnaar bent. Dat laatste heeft dan vaak te maken met de royale subsidies die de federale en Vlaamse overheid uitdelen aan lokale besturen die het beleid voeren dat door Brussel gewenst wordt. Het vraagt ruggengraat om een zak geld te laten staan.

Ook in het bedrijfsleven vegeteren uitgebluste of slome creaturen

De meeste mensen willen geliefd zijn en proberen van nature conflicten te vermijden. De politiek is echter de kunst van het georganiseerde meningsverschil. In die arena moet je de inhoudelijke confrontatie niet uit de weg gaan. Wanneer je deel uitmaakt van een rechts bestuur, kan je vanzelfsprekend kritiek van de linkse oppositie verwachten. Die kritiek moet ernstig worden genomen, maar je moet aan de neiging weerstaan om je beleid al op voorhand bij te sturen.

Wie denkt de spelregels te kunnen veranderen, zal vaak tegen een betonnen muur lopen

Kritiek komt er immers sowieso : dat is nu eenmaal het spel van meerderheid en oppositie. Bovendien moet het kompas van het beleid niet naar de oppositie of de andere partijen wijzen, maar naar het eigen programma, de eigen achterban en de eigen kiezers. Ga de inhoudelijke confrontatie dus niet uit de weg. Je achterban heeft op jou gestemd om inhoudelijk het verschil te maken en wil ook zien en horen dat je dat effectief doet.

Ideologische vorming nodig

Het helpt daarbij wanneer in de gemeenteraad niet alleen de burgemeester en de schepenen, maar ook de raadsleden van de meerderheid het woord nemen ter ondersteuning van het gevoerde beleid. Mijn ervaring is dat links in de gemeenteraden – maar evengoed in de parlementen – boven zijn numeriek gewicht bokst. Je moet maar eens een parlement of een gemeenteraad volgen om te zien hoe het debat vaak gevoerd wordt op basis van linkse uitgangspunten, terwijl rechts vaak in het defensief zit. Dat heeft vaak te maken met een gebrek aan ideologische vorming. Wie zijn kiezers niet wil teleurstellen, moet ideologisch scherp blijven en koers houden.

foto’s (c) Gazet van Hove .