Johny Vansevenant en zijn boek. Foto (c) Eigen redactie ’t Pallieterke.

Politieke geschiedenis

door Pieter Vandermoere in ’t Pallieterke .

Stelt u zich voor als pas gepensioneerd politiek journalist, met meerdere decennia activiteit in de Wetstraat op de teller, mijmerend in een tuinstoel op een mooie lentedag. Welke memorabele momenten zouden u binnenvallen ? Of welke evoluties in de Belgische politiek zouden er voor u uitspringen ? Welke u ook kiest, ik durf te wedden dat ze het overzichtswerk van Johny Vansevenant hebben gehaald. 

Dat deze gewezen radiojournalist allerminst half werk heeft geleverd, blijkt wanneer men de ruim 940 bladzijden doorbladert. Daarbij hanteert hij als maatstaf dat de boodschap objectief en helder moet zijn. Het dient gezegd dat hij hierin geslaagd is en dus als voorbeeld geldt voor oud-collega’s die het inzake objectiviteit minder nauw nemen. 

Een tijd geleden verklaarde Vansevenant in uw lijfblad dat hij de politieke schutskring rond Vlaams-nationale partijen nooit heeft toegepast. Lezers met al dan niet lange tenen hoeven deze dus niet te krullen. Oké, misschien is het gebruik van de term ‘Zwarte Zondag’ wat ideologisch geladen. En tussendoor had de auteur ook Tom Van Grieken kunnen vragen om een politieke periode of gebeurtenis van achtergrond te voorzien. Maar niets doet af aan de kwaliteit van het werk. 

Hoe de politiek vroeger werkte 

De auteur duwt ons de teletijdmachine in en geeft het jaartal 1988 in. Welkom terug in de CVP-staat. De toenmalige BRT heeft nog een monopolie op radio en televisie. Internet en slimme telefoons zijn nog wetenschappelijke fictie en dus zijn sociale media nog bijlange nog niet aan de orde. Het geeft de politiek ook de kans om gezapiger (of diepgaander, zoals u wil) te werk te gaan. De kans op SMS-lekken of hijgerige journalisten met zendwagens lijken ten tijde van Jean-Luc Dehaene nog verre toekomstmuziek. “Geen commentaar”, was toen nog het adagium. 

Ook wijst de auteur op het belang van de wet op de partijfinanciering. Niet toevallig geldt de schrijver als specialist inzake de Agusta-affaire waarin de socialistische familie zich had verrijkt in ruil voor de gunning van een legercontract aan de gelijknamige Italiaanse helikopterbouwer. Hij wijdde enkele boeken aan deze onsmakelijke smeergeldaffaire. Pikant weetje uit het boek : de socialistische partij had deze witteboord-criminaliteit nodig om de geldputten te dempen die ze door haar buitensporige steun aan de failliete krant De Morgen had gecreëerd. 

Richting V-meerderheid ? 

Maar politiek België kent ook constanten: schandalen, van Walid Khaled over Dutroux tot Arco, de steeds langer durende regeringsonderhandelingen, de communautaire tegenstellingen die men telkens via staatshervormingen tracht te overspannen. Een voor de lezers bekende trend is ook de steile opgang van de V-partijen. Tom Van Grieken genas op spectaculaire wijze het Vlaams Belang van de oude wonden die nog dateerden uit de tijd van Marie-Rose Morel. 

Op Bart De Wever lijken dan weer de politieke wetten van de zwaartekracht geen impact te hebben. Terwijl de klassieke regeringspartijen verkiezing na verkiezing historische dieptepunten bereiken, blijft BDW als een basketbalspeler in de lucht zweven en op eenzame hoogte hangen. Tegelijk merkt Vansevenant op dat de partij zich sinds 2012 ook lokaal verankerd heeft, waardoor ze al enkele termijnen over een aanzienlijk aantal burgemeesters beschikt. 

Niet enkel de verschillende strategische en tactische keuzes, maar ook de persoonlijke conflicten tussen beide Vlaams-nationale partijen doen de dromers van een Forza Flandria ook in 2024 met een kater wakker worden. Terwijl men in andere Europese landen wel klaar bleek te zijn om cordons te doen sneuvelen, blijkt in Vlaanderen het water dieper dan Willy Sommers ooit kan bezingen. 

Quid staatshervorming ? 

Het boek brengt ons het N-VA-partijcongres van 21 september 2008 in herinnering. Door een gebrek aan garanties op een grote staatshervorming zegt de zaal het vertrouwen op in de federale regering en het kartel met cd&v. Bart De Wever : “In dit land word je als Vlaming staatsman door je eigen overtuiging in de frigo te stoppen zolang de carrière het vereist. Een staatsman is een man op wie geen staat te maken valt ! En dus vragen wij om één keer aan het staatsmanschap te verzaken. Wij vragen één keer ambitie, één keer de Vlaamse ambitie om door te zetten.” 

Anno 2024 kiest N-VA even resoluut vóór een federale regering zonder garanties op een grote staatshervorming. Het is afwachten of de Wetstraat 16 in 2029 borrelnootjes of een vette vis zal serveren. Wat wel vrij zeker is, is dat de journalist-op-rust het met ons op de voet zal blijven volgen.   

Johny Vansevenant, “De strijd om de macht – mijn leven in de Wetstraat”, 2024, uitgeverij Lannoo, 944 bladzijden, 44,99 euro, ISBN : 9789401486309 .

foto’s (c) Gazet van Hove .