door Redactie Politiek ’t Pallieterke .
Er waren de voorbije weken genoeg redenen om de regering-De Wever in verlegenheid te brengen. De discussie over de invulling van de meerwaardetaks, meer geld voor defensie en justitie, de uitspraken van de eerste minister over een mogelijke arrestatie van zijn Israëlische collega Benjamin Netanyahu : ze veroorzaakten amper een rimpeling. Laat staan dat er van een ruzie sprake was zoals ten tijde van de regering-Michel (2014-2018) met cd&v-ruziestoker Kris Peeters.
Op het kabinet van minister van Financiën Jan Jambon (N-VA) zijn het drukke dagen. De experts moeten er nu de precieze modaliteiten van een meerwaardebelasting op aandelen vastleggen. Het gaat om een technische materie en onder andere bij de Vlaamse socialisten van Vooruit bekijken ze dat alles met enige argwaan. Zal zo’n belasting wel genoeg opbrengen ? Dat zal sowieso in het begin minder zijn dan verwacht, want door de handelsoorlog die VS-president Donald Trump lijkt te lanceren, staan de beurzen onder druk. Ze gaan regelmatig in het rood. Snel meerwaarden realiseren op aangekochte aandelen is in de huidige omstandigheden financieel-economische fictie. Dat zal de socialisten zenuwachtig maken.
Vandaar dat ze binnen de regering-De Wever al hebben duidelijk gemaakt dat het uitrollen van de beperking in de tijd van de werkloosheidsuitkeringen (na twee jaar verliest men zijn ‘dopgeld’) pas kan gebeuren als er over de meerwaardetaks een akkoord is. Dat zal voor het nodige politieke gekissebis zorgen, maar het ziet er niet naar uit dat iemand binnen de regering voor saboteur zal spelen.
Geen Kris Peeters aan boord
Een verschil met de regering-Michel, waar vicepremier en minister van Werk Kris Peeters (cd&v) tussen 2014 en 2018 stokken in de wielen stak waar en wanneer hij maar kon. Arbeidsmarkt- en pensioenhervormingen probeerde hij af te zwakken. Maanden – ja zelfs jarenlang – probeerde hij een vermogensbelasting op de regeringstafel te krijgen. En hij maakte zich belachelijk door via een bezoek aan de markt en een ‘beulingkraam’ de aanwezigheid van militairen op straat te minimaliseren. Die werden na een reeks islamitische aanslagen ingezet voor de beveiliging. Peeters zou zich balorig gedragen hebben omdat hij het premierschap was misgelopen. En omdat hij van toenmalig cd&v-voorzitter Wouter Beke de opdracht had gekregen om de ‘bad guy’ te spelen, de N-VA nerveus te maken en er zo voor te zorgen dat de Vlaams-nationalisten zich kapot zouden regeren. Het draaide overigens niet volledig uit zoals Beke had gehoopt. Cd&V verloor in 2019 de verkiezingen. Dat de N-VA ook achteruit ging, was maar een magere troost.
Anno 2025 is de situatie anders. Er zit geen partij in de regering die eropuit is een coalitiepartner kopje onder te duwen. Eerder zijn partijen als cd&v en Vooruit, die moeten vechten om boven de 10 procent te blijven, vooral bezig met het eigen overleven. Dan zijn ruzies niet op hun plaats. Want zoals politici vaak zeggen : “In een café waar ruzie wordt gemaakt, lopen de klanten weg.”
De verschillende partijen hebben er geen belang bij dat de werking van de regering stokt
Arizona is rechtser dan de Zweedse coalitie
Een andere factor waarom de regering-De Wever vooralsnog geen kibbelkabinet is, heeft te maken met de manier waarop een aantal politieke partijen zijn geëvolueerd. Ten tijde van de regering-Michel waren de Franstalige liberalen van de MR eerder een centrum tot centrumrechtse partij. Dat woog op de werking van de regering. Wanneer toenmalig staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) op wat toen nog Twitter heette, pochte dat hij een aantal vluchtelingen het land had uitgezet, dan leidde dat vaak tot crisisberaad in de regering. Soms werd een dag lang niets anders gedaan. Nu is de MR veel meer naar rechts opgeschoven en zouden zo’n situaties zich niet meer voordoen. Zelfs met de sociaaldemocraten van Vooruit in de regering.
Even leek er vorige week een begin van ruzie nadat premier Bart De Wever had gesteld dat hij de kans klein achtte dat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in België zou worden opgepakt, ondanks een arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof in Den Haag. Bij cd&v en Les Engagés waren ze er niet gelukkig mee, maar van een politieke storm was geen sprake. Dat dit net voor het reces van de paasvakantie gebeurde, was wel goed meegenomen. Maar feit is gewoon dat de verschillende partijen er geen belang bij hebben dat de werking van de regering stokt door de sabotage van een of andere minister.
Er valt voor partijen weinig bij te winnen om zich in het Brusselse politiek, economisch en budgettair gevaarlijke moeras te begeven
Niemand is bezig met verkiezingen
Ander element : men weet ook dat de hervormingen die nu op tafel liggen noodzakelijk en wenselijk zijn. Er zit ook ‘eten en drinken’ in voor alle partijen. Dat wil men niet verkwanselen.
Een vaak vergeten element is dat we ver verwijderd zijn van nieuwe verkiezingen. Het zou anders zijn indien de gemeenteraadsverkiezingen die in oktober 2024 plaatsvonden bijvoorbeeld dit jaar gepland stonden. Of dat er ergens regionale verkiezingen op de agenda zouden staan. Dat zou in federale staten geen invloed mogen hebben op het beleid op andere niveaus, maar België is daar zoals gekend een uitzondering op.
Veronderstel dat we bijvoorbeeld dit jaar een lokale stembusslag hadden, dat kon je verwachten dat de christendemocraten een zeer vervelende coalitiepartner zouden zijn. En dan zouden ze het harder gespeeld hebben wanneer minister van Justitie Annelies Verlinden (cd&v) meer geld eist voor veiligheid en justitie als compensatie voor het optrekken van het defensiebudget naar 2 procent van het bbp. Nu is dat geen halszaak, want niemand is bezig met verkiezingen.
Zelfs de extreem stroef lopende Brusselse coalitiegesprekken hebben weinig invloed op de cohesie van de federale regering. Nochtans, een paar keer zag het ernaar uit dat men de N-VA aan Vlaamse kant zou laten vallen om de PS tegemoet te komen. Cd&v zou dan de plaats innemen. Maar die piste liep meer dan eens dood. Wat natuurlijk helpt, is dat er voor de partijen weinig te winnen valt om zich in het Brusselse politiek, economisch en budgettair gevaarlijke moeras te begeven.
