door Lode Goukens in ’t Pallieterke.
Woensdag raakte bekend dat cd&v-politica Nicole de Moor kandidaat zou zijn om hoge commissaris van de UNHCR te worden. Dat is een neveninstelling van de Verenigde Naties die zich bezighoudt met vluchtelingen. Het is een job die de vorige premier Alexander De Croo (Open Vld) ook wel lijkt te ambiëren; de vraag is dus voor wie de regering De Wever zal lobbyen.
De krant De Tijd en de nieuwsbrief W16 pakten uit met het verhaal. Er gingen al wel geruchten over verschillende leden van de Vivaldi-regering die een internationale lucratieve uitbolbaan zochten. Iets dat beter betaalt dan de parlementszetel die ze nu warm houden. Het nieuws is dat cd&v binnen de regering-De Wever steun zou zoeken voor de kandidatuur van Nicole De Moor. Zij was de vorige staatssecretaris voor Asiel en Migratie.
Benoemingsprocedure
De functie als hoge commissaris voor de vluchtelingen bij UNHCR is geen functie met een open sollicitatieprocedure via de personeelsdienst van de VN. De lidstaten die de werkingsmiddelen betalen mogen kandidaten voordragen en vervolgens beslissen de betalende leden. De meeste lidstaten betalen immers geen contributie. Amper een twintigtal betalen een significant bedrag. Daarnaast schenkt de Europese Unie ook nog aanzienlijke bedragen. De bijdragers zijn voornamelijk Europese landen en die eisen de functie van hoge commissaris op. De vraag is wie het postje mag uitdelen aan een landgenoot, want Duitsland, Zwitserland en Nederland zouden een kandidaat voordragen.
Dat is hoe het bij UNHCR loopt. Hoe loopt het bij de lidstaten ? Wie zit achter dergelijke ‘sollicitaties’ ? In het geval van De Moor blijkt dat de minister van Justitie Annelies Verlinden (cd&v). Een partijgenote en collega in de vorige regering onder Alexander De Croo. Verlinden kan zo haar eigen positie binnen de partij consolideren.
De functie waarvoor De Moor gaat is die van hoge commissaris voor de vluchtelingen. Momenteel is Filippo Grandi de elfde in die functie. Hij werd voor het eerst in 2016 benoemd en zijn mandaat werd één keer verlengd. De normale termijn bedraagt vijf jaar. Op 31 december 2025 komt de job opnieuw vrij. Tegen die tijd zoeken de Europese lidstaten een opvolger.
Stevig loon
Wat verdient die functie ? Het salaris is volgens UNHCR gelijk aan dat van een adjunct-secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Dat is de derde hoogste loonschaal bij de VN. Veel details geeft UNHCR niet, maar in 2022 was het loon 188.253 dollar per jaar bruto (netto was het 139.747 euro). Zo’n 11.000 tot 12.000 euro per maand. Daar komen allerlei vergoedingen bij zoals een huisvestingsvergoeding, een expatvergoeding (want leven in Zwitserland zou duur zijn), reiskostenvergoeding enzovoort. Ter vergelijking : een gewone Vlaamse minister ontvangt een bruto-jaarloon van 259.291,75 euro. Wat neerkomt op 10.000 euro netto per maand. Begrijpelijk dat politici dit zien als een alternatief voor een ministerportefeuille.
En dan is er nog een politieke dimensie aan het invullen van de vacature. Oud-premier Alexander De Croo (Open Vld) had bij gebrek aan andere opties zijn zinnen gezet op twee functies. Eentje bij het ontwikkelingsprogramma van de VN (UNDP) en deze vacature. Aangezien ervaring of diploma’s niet echt belangrijk zijn, hangt alles af van de steun van de eigen regering. Open Vld zit niet in de huidige coalitie, dus zag cd&v haar kans om een eigen pion naar voren te schuiven. Iemand die verkozen is als volksvertegenwoordiger, maar blijkbaar liever iets anders doet. De Croo hoeft niet te wanhopen, maar de opties raken uitgeput.
Terwijl de kranten beweren dat dit topjobs zijn, moet in alle eerlijkheid gezegd worden dat het ceremoniële functies zijn, die weliswaar betalen als topjobs. Deze banen zijn zeer gegeerd als een gouden parachute voor onverkozen of uitgerangeerde politici. Landen zoals Portugal (dankzij het internationale socialistische netwerk), Nederland en België zijn doorgaans zeer goed in het binnenhalen van dergelijke internationale jobs als een soort politiek pensioen.
Mocht het parachuteren van een politicus of politica lukken, dan klinkt het dat de post wordt binnengehaald “voor België”. De vraag is wat België aan een ceremoniële topvrouw heeft die vluchtelingenkampen bezoekt ? Wat heeft België aan ex-politici die ganse dagen speeches geven in VN-instellingen bij een publiek van andere ex-politici en ambtenaren uit dergelijke neveninstellingen van de VN of de Europese Unie ? Wanneer geen relevante ervaring nodig blijkt en amper enkele maanden op een kabinet en vervolgens een paar jaar staatssecretaris volstaat als criteria, dan moet men durven de zaken bij naam noemen : het VN-postje is een gouden parachute.
foto’s (c) Gazet van Hove.