door Julien Borremans in ’t Pallieterke .
Beeld je eens in : burgemeester Guy D’haeseleer uit Ninove zou systematisch niet-Europese vreemdelingen maandenlang laten wachten om ingeschreven te worden in het bevolkingsregister. Hoelang zou het duren vooraleer het parket van Oost-Vlaanderen op zijn stoep zou staan ? Hoe snel zouden Audit Vlaanderen en de media in actie schieten om niet alleen D’haeseleer, maar heel het Vlaams Belang als racistisch en discriminerend te brandmerken ? De verkozenen van Forza Ninove werden voor de zogenaamde volmachtenaffaire van hun bed gelicht, terwijl de inschrijfaffaire in Aalter vooralsnog zonder gevolg blijft.
Het contrast kan niet groter. In Aalter paste burgemeester Pieter De Crem (cd&v) jarenlang een inschrijvingsbeleid toe dat volgens juristen en experts haaks staat op de wet. Minister van Justitie Annelies Verlinden (cd&v) keek intussen de andere kant uit, hield de rangen gesloten en waste haar handen in onschuld. “Ik was niet op de hoogte”, klonk het voor de camera’s.
Maar documenten en getuigenissen schetsen een ander beeld, want directeur-generaal Philippe Moreau van de FOD Binnenlandse Zaken had het kabinet-Verlinden maanden eerder al ingelicht. Er lag zelfs een scherpe brief klaar richting Aalter, maar die bereikte Verlindens handtekening nooit. Het excuus dat enkel ‘lagere echelons’ op de hoogte waren en dat zij juridisch niets kon ondernemen, overtuigt niemand.
De Crem verdedigt zijn aanpak met het argument dat hij inwoners wilde beschermen tegen huisjesmelkerij en slechte woonomstandigheden. Extra woonstkwaliteitscontroles zouden volgens hem noodzakelijk zijn, en uiteindelijk zou iedereen ingeschreven worden. Maar dat beleid maakt geen onderdeel uit van een breed maatschappelijk debat over migratie, het is nu onderwerp van een strafrechtelijk vooronderzoek en een forensische audit. In plaats van een politieke oplossing te zoeken, vervalt men in opgeblazen verontwaardiging en mediaspektakel. De problemen blijven, de hypocrisie woekert verder.
Hypocrisie
Vlaams Belang pleit al jaren openlijk voor een wettelijk kader dat gemeenten toelaat om de opnamecapaciteit van niet-EU-vreemdelingen te begrenzen. “Geen achterpoortjes, geen onwettig geklungel, maar transparante regels”, stelt Kamerlid Alexander Van Hoecke. Dat cd&v en Verlinden dat wetsvoorstel resoluut weigeren te steunen, terwijl ze jarenlang De Crem ongemoeid lieten, is volgens Vlaams Belang het toppunt van hypocrisie.
Deze dubbele standaard is geen nieuw fenomeen. In de jaren 1980 weigerden Brusselse gemeenten als Molenbeek en Anderlecht migranten én Vlaamse gezinnen in te schrijven, puur op basis van afkomst of armoede. Niemand werd vervolgd, geen enkele politicus droeg de politieke consequenties. Pas jaren later werden die praktijken door rechtbanken verboden, zonder blijvende gevolgen voor de verantwoordelijken.
Voorlopig blijft Verlinden stevig in het zadel. Ze is de populairste cd&v-politica en wordt door partijvoorzitter Sammy Mahdi zorgvuldig afgeschermd. Maar haar blazoen vertoont diepe krassen door eerdere crisissen, zoals de gevangenisproblemen en de Lassoued-affaire. Als minister van Binnenlandse Zaken kwam Verlinden onder druk te staan wegens slechte coördinatie bij de zaak-Lassoued, een terrorist die onopgemerkt kon toeslaan. Het beeld van de degelijke bestuurder brokkelt verder af.
Bovendien maakt Verlinden zich schuldig aan selectieve verontwaardiging. De oppositie richt haar pijlen niet alleen op De Crem, maar vooral op haar. Want als minister van Justitie hoort zij de waarborg te zijn dat wetten consequent worden toegepast, ook tegenover partijgenoten. “Als minister van Justitie moet Verlinden niet alleen rechtszekerheid nastreven, maar ook tonen dat ze haar eigen mensen niet beschermt als die de wet overtreden”, stelt Van Hoecke scherp.
De tikkende tijdbom van migratie
De vergelijking met Ninove is allesbehalve toevallig. Het Vlaams Belang benadrukt dat als Guy D’haeseleer hetzelfde beleid als De Crem zou voeren, de reacties veel feller zouden zijn. Er zouden onmiddellijk onderzoeken volgen en de partij zou het risico lopen veroordeeld te worden voor systematische schending van de antiracismewet, zoals eerder gebeurde met het Vlaams Blok. De geloofwaardigheidskloof is gigantisch.
De weigering om een politieke oplossing te zoeken voor de migratie-instroom, is een tikkende tijdbom. Gemeenten kreunen onder de druk, maar in plaats van transparante en wettige kaders te scheppen, houden de traditionele partijen vast aan doofpotten en wegkijken. Dat maakt niet alleen de problemen groter, maar ondermijnt andermaal het vertrouwen van de burger.
Verlinden en cd&v staan nu onder druk om te tonen dat ze niet enkel in woorden, maar ook in daden staan voor gelijke behandeling en rechtszekerheid. Dit is het ultieme bewijs dat er met twee maten en gewichten wordt gemeten in dit land. De komende maanden zullen uitwijzen of deze hypocrisie wordt gecorrigeerd, of dat ze de politieke barometer verder doet ontsporen.
foto’s (c) Gazet van Hove.