door Redactie Politiek ’t Pallieterke .
Nu er een akkoord is over de meerwaardebelasting op financiële activa, heeft de federale regering een belangrijke klip gerond. Dat betekent echter nog niet dat Bart De Wever en co rustig richting zomervakantie kunnen glijden. Er liggen nog een aantal gevoelige dossiers op tafel. Een overzicht.
Op de ministerraad van vorige week vrijdag werd er nog duchtig onderhandeld over de technische details van de meerwaardebelasting. Echte politieke discussies waren er niet meer. Het is ook duidelijk dat men elkaar wat gunt binnen de Arizona-coalitie. Het feit dat er een vrijstelling is tot de facto 15.000 euro aandelenwinst, in plaats van de eerst voorzien 10.000 euro, wijst op enig vertrouwen tussen de coalitiepartners.
“Rond de hervorming van de pensioenen zetten de vakbonden druk om beslissingen terug te draaien”
Is de Wetstraat dan aan het voortkabbelen tot de zomervakantie die na 21 juli ingaat ? Niet zeker. Het wordt geen echt rustige rit, maar ook geen gevaarlijk mijnenveld meer. De echte uitdagingen zijn voor het najaar, wanneer de begrotingsbesprekingen het regeringswerk zullen beheersen. Maar eerst moeten nog een andere dossiers hun beslag kennen.
De werkloosheidsuitkering van twee jaar krijgt groen licht
De rechtse trofee van de regering De Wever, de beperking in de tijd van de werkloosheidsuitkeringen komt er op 1 januari 2026 aan. Er bestond enige tijd de vrees dat het wetgevend proces nog op de lange baan zou worden geschoven. Onder andere door bedenkingen van de Raad van State. Nu blijkt dat daar geen hinderpalen meer zijn. Dit is inderdaad een dossier dat nu eigenlijk puur rond de modaliteiten geen probleem meer kan vormen.
Door de komst van de meerwaardebelasting kan de hervorming van de werkloosheidsuitkeringen inderdaad groen licht krijgen. Verschillende ministers hebben de voorbije week bevestigd dat het minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) was die njet zei tegen elke beleidsmaatregel zolang de nieuwe taks er niet was. Nu is dat veto verdwenen. Van Vandenbroucke is trouwens geweten dat hij voorstander is van een strenger arbeidsmarktbeleid. De enige mijn waarop de regering hier nog zou kunnen trappen, is vernietiging of fundamentele bezwaren van het Grondwettelijk Hof over de inhoud van de meerwaardetaks. Sommige beleggers zullen immers het tarief van 10 procent moeten betalen op aandelenwinst, andere vallen dankzij hun 20 procent belang in een bedrijf onder het opklimmend tarief dat aanvankelijk zeer laag is en varieert tussen 1,25 en 10 procent. Mogelijk ziet het Grondwettelijk Hof hierin een vorm van discriminatie. Dan moet de regering het werk opnieuw doen en een nieuwe meerwaardetaks uitdokteren.
Meer geld voor de OCMW’s ?
Komt de beperking in de tijd van de werkloosheidsuitkeringen in dat geval in gevaar ? Dat is verre van zeker. Een kritiek van het Grondwettelijk Hof wordt pas over een paar maanden verwacht. Tegen dan is de hervorming van het werkloosheidsstelsel een feit.
De discussie binnen de regering situeert zich de komende dagen op een ander niveau. Meer bepaald de vraag van de Franstalige centristen van Les Engagés om meer geld naar de OCMW’s door te sluizen. Zeker in Wallonië en Brussel zullen tal van werklozen hun uitkering verliezen en verwacht men dat ze geen baan zullen vinden – wegens langdurig werkloos – en dus een beroep zullen doen op een leefloon. Dat wordt voor een deel door steden en gemeenten betaald. Bij monde van de eerder centrumlinkse voorzitter van Les Engagés, Yvan Verougstraete, pleit de partij voor extra federale middelen voor de OCMW’s. Over hoeveel geld het precies gaat, is niet bekend. Het staat weliswaar al vast dat de federale regering een bedrag zal vrijmaken voor de lokale besturen.
“Door de komst van de meerwaardebelasting kan de hervorming van de werkloosheidsuitkeringen groen licht krijgen”
Aanvankelijk was er vanaf 2027 361 miljoen euro voorzien en dat bedrag zou stijgen naar 527 miljoen in 2029. Dat wordt nu bijgesteld. De compensatie zal in 2027 234 miljoen euro bedragen. In 2028 en 2029 gaat het om respectievelijk 302 miljoen en 342 miljoen euro.
Les Engagés willen, zoals gezegd, het bedrag optrekken. Maar MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez zegt neen. Na het offer van de meerwaardetaks is het tijd om de rechtse trofeeën uit te voeren, en dat zonder bijsturingen. Tenzij qua tijdspad: het mag sneller gaan dan gepland voor de Franstalige liberaal. Dit zal de komende tien dagen binnen de federale regering nog voor de nodige spanningen zorgen.
Losse eindjes van de arbeidsmarkthervorming
Daarnaast hebben Les Engagés ook bedenkingen bij de hervorming van de nachtarbeid. De wet uit 1987 wordt hervormd. Nachtarbeid, gedefinieerd als werk tussen 20 uur en 6 uur, zou mogelijk worden tot middernacht zonder toeslag, en de toeslag op uren tussen 20 uur en 24 uur zou verdwijnen. Meer concreet zouden de premies voor wie werkt na 22 uur dalen van 913 euro bruto tot 517 euro bruto, tenminste volgens berekeningen van de christelijke vakbond ACV. Dat maakt de centristen blijkbaar zenuwachtig. De MR en de N-VA zijn echter niet van plan om die regeling zomaar te laten bijsturen. Het staat tenslotte in het regeerakkoord.
Ook rond de hervorming van de pensioenen zetten de vakbonden druk om bepaalde beslissingen terug te draaien. Maar in de Wetstraat is te horen dat dit dossier pas na de zomer op de tafel van de regering komt.
De aankoop van extra F-35’s
Wat men wel wil afkloppen voor 21 juli, is de aankoop van extra F-35 gevechtsvliegtuigen. Vooruit hield dat tegen tot er een akkoord was over de meerwaardebelasting.
Het draait hier om perceptie. Zo’n F-35 kost 100 miljoen euro per stuk. 10 dus 1 miljard euro. Dat is minder dan het derde fregat dat 1,5 miljard euro kost en waar geen discussie over bestaat. Alleen, het wantrouwen tegenover de Verenigde Staten en de nood aan een eigen Europese defensie maakt dat niet iedereen overtuigd is van de aankoop van de Amerikaanse F-35’s. Aan Franstalige kant gaat men er bovendien vanuit dat er beter was gekozen voor de Franse Rafales. Verder speelt de anti-Amerikaanse retoriek van de PVDA/PTB bezuiden de taalgrens een rol.
Vooruit en Les Engagés zouden zich hier minder flexibel kunnen opstellen nu de meerwaardetaks binnen is. Maar eigenlijk is dit nu wat spierballengerol voor de galerij. Grote problemen worden niet verwacht en de nieuwe F-35’s zouden wel degelijk worden aangekocht. Al gebeurt het in de Wetstraat wel vaker dat iemand plots vervelend begint te doen.
foto’s (c) Gazet van Hove.