FORUM
door Egbert Lachaert – www.doorbraak.be .
Egbert Lachaert (Open Vld) : ‘Dat is geen klimaatbeleid, maar een wurgtechniek voor vele burgers die simpelweg geen alternatief hebben voor een brandstofwagen of een gasaansluiting.’
In naam van de klimaattransitie komt er binnenkort een nieuwe belasting op verwarming en vervoer voor gezinnen en bedrijven. Ze heet ETS2 en werd bij haar invoering Europees bejubeld als een belangrijke mijlpaal om Europa fossielvrij te maken. Er valt zeker iets te zeggen om in onze energievoorziening de afhankelijkheid van buitenlandse mogendheden af te bouwen. Ik stel mij alleen vragen bij de methode.
De Europese Unie dreigt ETS2 te reduceren tot niks meer dan een platte belasting te maken op het dagelijkse leven van mensen die geen valabel alternatief hebben voor hun brandstofwagen of gasaansluiting. De bedoeling is nochtans dat de opbrengst van de ETS2-heffing wordt gebruikt om burgers en bedrijven te helpen de overstap naar alternatieven te maken.
Vlaanderen doet net het omgekeerde met het recent bekendgemaakte klimaatplan. Het doet er zelfs nog een schep bovenop door gas extra te belasten, waardoor de consument die van valabele alternatieven verstoken blijft, twee keer betaalt. Bovendien is Vlaanderen van plan de ETS2-middelen te gebruiken om de Vlaamse taksen op elektriciteit te verlagen, terwijl die middelen net zouden moeten dienen om diegenen te ondersteunen die géén alternatief hebben.
Een nobel doel, een wrange uitvoering
Laat er geen twijfel over bestaan : de energietransitie is noodzakelijk. Fossiele brandstoffen moeten worden uitgefaseerd, net als onze afhankelijkheid van buitenlandse energie. Maar de manier waarop telt.
ETS2 – de uitbreiding van het bestaande emissiehandelssysteem naar gebouwen en wegtransport – betekent dat wie rijdt op benzine of verwarmt met gas automatisch meer zal betalen. Zonder uitzondering. De boer die met de bestelwagen rondrijdt, de alleenstaande in een rijhuisje met gasverwarming, de zelfstandige in een vrij beroep met veel kilometers op de teller – ze krijgen allemaal de rekening. Want ‘de vervuiler betaalt’.
Maar in de praktijk : wie niet kán kiezen, betaalt het meest.
De Vlaamse piste : een pleister op een breuklijn
Vlaanderen krijgt de komende jaren honderden miljoenen euro’s uit het zogenaamde Social Climate Fund. De bedoeling : de pijn verzachten, de groene sprong sociaal maken. De Vlaamse regering wil met dat geld onder meer 100 euro per jaar op de elektriciteitsfactuur van gezinnen compenseren. Die berekening blijkt evenwel niet te kloppen; het gaat om een korting van hoogstens 60 euro op Vlaamse heffingen.
Dat is geen klimaatbeleid, maar een wurgtechniek.
Maar dat lost nog steeds het probleem niet op van wie aangewezen is op gas of olieproducten. Die krijgt boven op ETS2 ook nog een verhoging van de taksen op die producten, terwijl de ETS2-opbrengsten net zouden moeten worden gebruikt om hem te steunen bij de klimaattransitie. Vlaanderen legt zo een dubbele factuur op.
Dat is geen klimaatbeleid, maar een wurgtechniek voor de vele burgers die simpelweg (nog) geen alternatief hebben voor een brandstofwagen of een gasaansluiting.
U betaalt
Wie betaalt ? U, als u werkt, rijdt of woont in het verkeerde huis.
Het zijn opnieuw de modale werkenden en de kleinere bedrijven – zij die geen toegang hebben tot slimme fiscale constructies, goedkope leningen of energiecoaches – die de klappen vangen. Zij die in landelijke regio’s wonen en geen alternatief hebben voor de auto. Zij die nog geen budget hebben voor een warmtepomp of zonnepanelen. Zij die vaak al de vorige energiefactuur nauwelijks verteerden.
Wie daarentegen geniet van een elektrische bedrijfswagen of een nieuwbouwwoning bezit met label A, ontspringt de dans. De sociale correctie is scheef, en het klimaatbeleid verliest zo zijn draagvlak.
Egbert Lachaert is Vlaams parlementslid en gewezen partijvoorzitter van Open Vld.
foto’s (c) Gazet van Hove.