Het EU-VS handelsakkoord gewikt en gewogen

NIEUWS – door Herman Matthijs – www.doorbraak.be .

Het handelsakkoord verdient zeker geen schoonheidsprijs, maar kan er wel voor zorgen dat finaal de EU zich beter positioneert in de wereldhandel.

Een schoonheidsprijs krijgt het handelsakkoord tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie zeker niet. Maar is het nu een goed of een slecht handelsakkoord en wat kunnen de gevolgen zijn ? ‘Op lange termijn wint Europa.’

De Europese Commissie onderhandelt over handelsakkoorden omdat dit een bevoegdheid is die de lidstaten hebben afgestaan aan de Commissie. Uiteraard is dit ook een gevolg van het feit dat de Europese Unie een douane-unie vormt en dus een gemeenschappelijk buitentarief hanteert voor de invoer uit derde landen. Donald Trump en Ursula von der Leyen vertegenwoordigen samen 30 procent van de wereldhandel en 43 procent van het mondiale bbp.

Over het jaar 2024  bedroeg het Amerikaanse handelstekort maar liefst 920 miljard dollar. De Republikeinse bestuurders  van de VS proberen dat meer dan omvangrijk probleem te verkleinen via verhoogde douanetarieven. Omgekeerd noteerde de EU een handelsoverschot van 198 miljard.

Het akkoord

  • Het douanetarief voor de import van EU-goederen en -diensten (inclusief auto’s) in de VS wordt tot 15 procent verhoogd.
  • Het EU-tarief voor geïmporteerde Amerikaanse auto’s gaat van 10 procent naar 2,5 procent.
  • Voor Europees aluminium en staal blijft de verhoging van 50 procent gelden als de invoer een bepaald quorum overstijgt. Onder dat quorum geldt de 15 procent, zoals voor andere goederen en diensten.
  • Over een bijkomend tarief voor Europese wijn, alcohol en farmaceutische producten is er nog geen akkoord.
  • Er is verder geen Europese tariefverhoging voor Amerikaanse producten.

De praktijk

De belangrijkste goederen die de Unie exporteert naar de Verenigde Staten zijn farmaceutisch materieel, auto’s en machines. Amerika is voor de EU de belangrijkste exportmarkt, goed voor 21 procent van de totale export. Het grootste deel van onze import (21 procent) komt dan weer uit China, maar 13 procent van onze import komt uit de VS.

Als het over diensten gaat exporteerde de Verenigde Staten in 2024 voor 481 miljard euro naar de EU. Omgekeerd gingen voor 334 miljard Europese diensten naar Amerika : een Amerikaans overschot dus van 148 miljard euro. Nemen we goederen en diensten samen, dan is er een overschot van 50 miljard euro ten voordele van de Europese Unie.

Trump

Het valt op dat de Amerikaanse president alleen spreekt over de goederen en zijn overschot op de diensten vergeet… Op dit moment heeft hij alleen handelsakkoorden gesloten met het Verenigd Koninkrijk, Indonesië, Japan, Vietnam en nu dus ook de EU. Het is uitkijken naar dergelijke akkoorden met India, China, Rusland, de Mercosur en… Canada. De kans is groot dat veel van die landen hogere tarieven zullen moeten betalen.

De tariefverhoging zal de Amerikaanse schatkist veel geld opleveren.

De enorme verhoging van de douanetarieven zal de Amerikaanse federale schatkist veel geld opbrengen. Maar of dat de Amerikaanse handelsbalans met betrekking tot goederen zal verbeteren, valt momenteel niet te zeggen. Het is ook niet duidelijk of dit allemaal zal leiden tot meer buitenlandse bedrijfsinvesteringen op Amerikaans grondgebied.

Wat nu ?

Dergelijke tariefverhogingen zijn zeker geen goede zaak voor de Europese industrie en voor de dienstensector. Maar het voordeel is wel dat men nu weet waar men aan toe is. Tegelijk belooft Europa meer Amerikaans militair materieel te kopen. Idem met Amerikaans gas.

Aardig wat Amerikaans materieel bestaat uit Europese componenten.

Bovendien bestaat aardig wat Amerikaans materieel uit Europese componenten. Zo is 30 procent van de F35-vliegtuigen Europees. Bovendien zijn door de hoge koers van de euro veel grondstoffen de laatste maanden voor ons goedkoper geworden : de kostprijs (bijvoorbeeld van olie) wordt namelijk uitgedrukt in dollar.

Maar om de Europese handel op niveau te houden zal de Unie werk moeten maken van zowel de uitdieping van bestaande handelsakkoorden (onder meer met Canada) als van de totstandkoming van nieuwe akkoorden (bijvoorbeeld met India). Bovendien moet er ook op gewezen worden dat de Europese markt nog altijd wordt gekenmerkt door interne belemmeringen. Ook daarvan zal werk moeten worden gemaakt.

Besluit : er moet nog veel uitgeklaard

Von der Leyen heeft vooral geluisterd naar de Duitse auto-industrie. Haar eigen vaderland en ook Nederland zijn positief over de deal; Parijs is boos; Italië wacht af. Verschillende niet onbelangrijke punten moeten nog verder uitgeklaard worden. De 27 lidstaten zullen daarover nog veel en grondig moeten discussiëren. Dit akkoord verdient dus zeker geen schoonheidsprijs, maar kan er wel voor zorgen dat finaal de EU zich beter positioneert in de wereldhandel.

Herman Matthijs doceert publieke en openbare financiën aan de UGent en de VUB. Hij volgt o.m. overheidsadministratie en -begrotingen op, maar evenzeer de politiek van de VS.

foto’s (c) Gazet van Hove.