zondag 7 september 2025 om 11.00u. – Ijzertorensite, Ijzerdijk 49 in Diksmuide.
“Memoriaal van de Vlaamse Ontvoogding en Vrede“
De manifestatie vond plaats in een grote tent (tegen eventuele regen), maar het was nog een mooie zomerdag. Er waren +/- 175 aanwezigen.
Schrijver Erik Vlaminck zorgde voor het aan elkaar praten van de verschillende onderdelen. De muzikale rustpunten werden verzorgd door Bram Verstappen, alias ‘Meermens’, een muzikaal en poëtisch talent dat het tot in de finale schopte van de jongste Nekka-wedstrijd.
De eerste spreker was Marc Van Ranst, viroloog. Voor de ene opgehemeld, voor de andere uitgespuwd. Marc vertelde dat hij als 12-jarige scholier uit het college van Boom in 1977 samen met zijn vader voor het eerst naar de Ijzerbedevaart kwam. Hij vond het rond de toren een leuke bedoeling. Maar in de hoofdstraat naar de Ijzer vond hij het minder leuk. Hij zag er “de neo-nazistische Vlaamse Militanten Orde (VMO) van Adolf Hitler-aanbidder Bert Erikson opstappen” en dat vond hij allesbehalve leuk. Ook de vele kraampjes die volgens hem ‘niet al te proper waren’ konden hem niet bekoren. Hij ging later nog één maal naar de Ijzerbedevaart. Nu kwam hij er voor het eerst terug. Hij hoopt dat er in 2027, bij de 100ste Ijzerbedevaart, veel meer aanwezigen zullen zijn dan op de concurrerende manifestatie van Ijzerwake in Steenstrate-Ieper, die volgens hem een VB-manifestatie is.
Nadien volgde Sandrine Ekofo, zij is beleidsmedewerker Congo bij Boederlijk Delen, is lid van de Raad van Bestuur van het Vlaams Vredesinstituut (VVI) en auteur van het boek ‘Kimia, het hart van Congo’. Zij stelde dat de wereld vergeet dat er naast de oorlogen in Oekraïne en Gaza ook al jaren een zwaar conflict zich afspeelt in oost-Congo waar al miljoenen mensen het leven lieten. Ze deed ook een oproep voor een stevig Vlaams natiegevoel dat niemand mag uitsluiten.
Historicus Frans-Jos Verdoodt kreeg wat meer aandacht met een video-terugblik. 25 jaar geleden sprak hij het historisch pardon aan de Ijzertoren uit. Die expliciete verontschuldiging voor de ontsporing van een deel van de Vlaamse beweging – het kiezen voor samenwerking met een totalitair regime in de aanloop naar en tijdens de Tweede Wereldoorlog – werd even duidelijk gekoppeld aan “Wij kijken naar morgen”. Dit “Morgen” is gefundeerd op de grote verlangens van de Vlaamse Frontsoldaten die ‘de Groote Oorlog’ overleefden : vooruitgangswil en -optimisme in het veranderen van de maatschappij. Meer autonomie in een democratisch bestel, een beter leven – zonder uitzondering – voor iedereen en een beleid gevoerd zonder morele hypocrisie, maar met meer verdraagzaamheid.
Daarna was het de beurt aan historicus en filosoof Guy Leemans, gepokt en gemazeld in de klassieke Vlaamse beweging bij o.a. VOS – Vlaamse Vredes Vereniging. Hij riep op om de subsidies voor de Vlaamse verenigingen te blijven uitkeren. Hij stelde ook zijn medespreker voor : de Koerd Orhan Kilic. Deze ontfermt zich over de Koerdische diaspora in ons land en vluchtelingen van over de hele wereld. Hij ging dieper in op het inclusieve Vlaanderen en stelde dat er binnen de migrantengemeenschappen ook veel racisme en apartheid heerst, zoals Marokkanen tegen Berbers, Indiërs tegen Pakistanen en omgekeerd, enz … Dit moet men ook durven te benoemen, aldus Kilic.
Als voorlaatste spreker trad Jan Peumans op. Hij is de voormalige voorzitter van het VVI en het Vlaams Parlement en neemt geen blad voor de mond. Daarvoor liggen het zelfbeschikkingsrecht der volkeren en de “Nooit meer oorlog”-verzuchting die de Ijzertoren in vier talen uitschreeuwt hem te na aan het hart. De heer Peumans had kritiek op het feit dat zijn partijgenoot minister van Landsverdediging Theo Francken (N-VA) in het bakkersblad “De Zondag” die dag pleitte voor meer investeringen in het leger. Volgens Peumans moet men conflicten meer oplossen met diplomatie en met elkaar praten.
Als afsluiter was het aan Paul De Belder, voorzitter van de vzw Aan de Ijzer. Hij bracht de traditionele slottoespraak. Hij stelde o.a. dat vele vrienden niet aanwezig konden zijn omdat ze naar de Palestijnse betoging over Gaza in Brussel trokken. Hij hekelde ook de aanvallen op de sociale zekerheid en index en het verzet tegen de meerwaardebelasting. Bij de begrotingsbesprekingen moeten de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen, aldus de heer De Belder.
Wat opviel op de latere receptie was dat de heer De Belder een t-truitje droeg met een afbeelding van een landkaart met de Israëlische grenzen, gekleurd in de Palestijnse kleuren rood, wit, groen op een zwarte achtergrond : “van de rivier tot de zee” …. Betekent dit “alle Joden dood ???”, “vernietig de Israëlische staat ???” … ??? Wat vertelde Marc Van Ranst bij het begin van de manifestatie …
Tot slot was er de bloemenhulde aan de Crypte waar Philippe Haeyaert de vernieling van de heldenhuldezerkjes honderd jaar geleden in Adinkerke toelichtte.
Men zong als afsluiter de Vlaamse Leeuw en dit was het einde van de 98ste Ijzerbedevaart. Sommigen verlieten het domein, anderen gingen naar de pik-nik aan een “food-truck” naast de Ijzertoren. Hiervoor moest men een bijdrage betalen.
Onder de aanwezigen zagen we een aantal traditionele bedevaarders, meestal 50-plussers en enkele nieuwelingen.
Foto’s (c) Gazet van Hove.