door Paul Bäumer in ’t Pallieterke .
Of Trumps ‘vredesplan’ wordt ondertekend of niet, het maakt geen verschil. De oorlog zal toch doorgaan. Er zal hoogstens een pauze zijn. Dat zegt ook de Armeens-Joodse schaakgrootmeester Garry Kasparov, die het land moest ontvluchten nadat hij eerst de cel in werd gegooid. Hij kent de potentaten in het Kremlin uit eigen ondervinding.
In 2008 hadden verschillende Russische oppositiepartijen zich verenigd in de coalitie ‘Een Ander Rusland’ en zij hadden de Armeens-Joodse schaakgrootmeester Garry Kasparov gekozen als hun kandidaat die het in de presidentsverkiezingen zou opnemen tegen Medvedev, de stroman van Poetin. Kasparov was te beroemd om hem te vermoorden, maar hij werd gearresteerd, beboet, in de cel gegooid, gecensureerd en hij kreeg zelfs niet de kans zijn kandidatuur officieel in te dienen. Hij nam daarna tot 2013 nog heel dapper deel aan de protestacties tegen de dictatuur in Rusland, maar toen moest hij het land ontvluchten.
Onze oorlog
Tijdens een congres in Canada zegde Kasparov onlangs : “Het gaat er niet om hoeveel wapens en munitie je hebt. Het gaat erom of je wil vechten en sterven. O, hoe mooi. Jullie hebben een brigade onder Canadees bevel in Letland. Wat zijn de staande orders voor die brigade ? Zullen zij schieten als de Russen de grens oversteken ? Iedereen kent het antwoord. Er zal eeuwenlang over onderhandeld worden.”
Het vat de tragiek van de westerse ‘appeasement’ heel goed samen. Je hoeft geen militarist te zijn, je hoeft geen aanvalsoorlogen goed te praten, maar het zou vanzelfsprekend moeten zijn wat je moet doen als een vijand in je land of je luchtruim binnendringt, of je bombardeert : terugschieten met alle conventionele wapens die je hebt. Al de rest is pacifistische onzin.” Kasparov vat het zo samen : “De NAVO was opgericht om één soort oorlog uit te vechten. Niet in Afghanistan, niet in Syrië, maar een oorlog om Europa de beschermen tegen Rusland. Oekraïne is nu het enige land dat in deze oorlog écht vecht. Wij blijven stilzitten en discussiëren of we hen tot de NAVO zullen toelaten of niet. (…) Wij zijn de Oekraïners alles verschuldigd.” Kasparov bevestigt ook wat ik vorige week schreef : “Hoe kunnen we in ernst debatteren over een plan dat Oekraïne zou dwingen zijn verdedigingslinie op te geven die Europa heeft gered ?” Nee, ik had het echt niet van hem afgeschreven. Ik ben blij dat een van de intelligentste mensen op aarde, de enige die ooit de schaakcomputer Deep Bleu heeft verslagen, mij nu gelijk geeft.
Geen imperium meer
“De Russen kunnen ontbering en lijden verdragen, maar ze zijn niet opgewassen tegen een geopolitieke nederlaag. Een regering die de oorlog verliest, kan niet aan de macht blijven en de Russische dictatuur kan niet overleven zonder de ruggengraat van zijn (imperiale) mythologie. Alleen als de Oekraïense vlag in Sebastopol gehesen wordt, kan er echt verandering mogelijk zijn.” Volgens Kasparov is een fundamentele verandering in Rusland maar mogelijk “na een verpletterende nederlaag van het Russische imperium, waardoor een fundamentele herstructurering afgedwongen kan worden van het politieke en maatschappelijke landschap”. Dat lijkt mij een realistische visie.
Merk op dat Kasparov niet pleit voor een vernedering van Rusland als natie. Rusland heeft het recht zichzelf te zijn, als een middelgroot land. Maar het heeft níét het recht nog langer een imperium te zijn. Het moet zijn niet-Russische gebieden loslaten en zeker alle territoria die het na 1939 heeft veroverd. De Britten en de Fransen hebben dat de voorbije eeuw ook moeten doen. Ze zijn er niet aan ten onder gegaan. Ja, ze verloren hun status als grootmacht, maar ze zijn er na een korte aanpassingsperiode gelukkiger en welvarender door geworden.
Overwinning
Ieder vredesverdrag waarbij Rusland zelfs maar een deel van zijn veroveringen in Oekraïne kan behouden, is volgens Kasparov “… een gevaarlijk precedent. Als de agressor wordt beloond, dan is een volgende invasie slechts een kwestie van tijd. Een blijvende vrede in Europa is onmogelijk zonder een Oekraïense overwinning en (…) een volledige terugtrekking van alle Russische troepen uit Oekraïne.” Het is eigenlijk gewoon de herbevestiging van een oude historische wetmatigheid : overwinningen smaken naar nog en appeasement werkt nooit. En van deze eenvoudige, maar onwrikbare waarheid dat niets een overwinning kan vervangen.
foto’s (c) Gazet van Hove.