Alweer iets bijgeleerd
COLUMN – door Johan Sanctorum – www.doorbraak.be .
Café ‘Het Hol van de Leeuw’ in Ninove. foto © Facebook/Doorbraak
Ik heb niet gekeken naar dat MIA-gedoe omdat het me geen bal interesseert. Blijkbaar moet er een rapper ‘Fuck Vlaams Belang !’ geroepen hebben, en is de partij in alle staten. Terwijl het toch gratis publiciteit is. Zouden ze één stem minder halen door die onwelriekende ademstoot van Baloji ? Ik denk eerder het tegendeel.
Journalistieke miskleunen ergeren me des te meer. Eerst iets over onze collega’s ter linkerzijde, de webstek Apache. Zij leveren af en toe goeie onderzoeksjournalistiek af. We denken dan bijvoorbeeld aan het uitpluizen van de connecties tussen het Antwerpse stadsbestuur en de vastgoedsector, of, recenter, de openingsspeech van UGent-rector Petra De Sutter die nogal wat onbestaande citaten bleek te bevatten.
Black metal
Helaas hebben ze ook mindere dagen, en zoekt men bij kopijnood de geliefde pispaal op, zijnde het Vlaams-nationalisme. De rechtshangende Vlaming en zijn collaboratieverleden, weet je wel, en een daaraan gelinkte partij die een kwart van de stemmen haalt. Zwaanst na nie, éh! Apache lijdt chronisch aan het gelijkhebberscomplex dat links altijd heeft gekenmerkt en wat alleen maar slechte journalistiek oplevert.
Recent was het weer prijs, toen reporter Frank Olbrechts naar Ninove afzakte, de verdorven plek aan de Dender waar burgemeester Guy D’haeseleer de plak zwaait. Daar was namelijk eind vorig jaar een nieuw café opengegaan, waarvan alleen al de dubbelzinnige naam Het Hol van de Leeuw om een dringende inspectie en een undercovergesprek met de bazin vroeg.
Ze hoefde eigenlijk haar mond niet open te doen, want de onderzoeksjournalist had op haar jeansvest meteen het fatale insigne herkend : de Vlaamse strijdleeuw ‘die met de collaboratie door Vlamingen tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt geassocieerd’. Jawadde. Verder was haar voorliefde voor black metal-muziek en schimmige undergroundgroepjes zoals Goatmoon ondersteunend bewijsmateriaal voor de stelling dat we hier met een neonazi-kot te maken hebben. Temeer daar ene Tomas Boutens, veroordeeld voor het vormen van een extreemrechtse privémilitie, ook verzot is op dat muziekgenre. En die tempeliersvlag ? Wie heeft die daar gehangen ? Awel, een klant die lid is van het Vlaams Belang …
Ze hoefde haar mond niet open te doen, want de onderzoeksjournalist had op haar jeansvest meteen het fatale insigne herkend: de Vlaamse strijdleeuw
En zo gaat dat verder, een heel artikel lang, een aaneenrijging van insinuaties, guilt by association-redeneringen en toepassingen van de wet van Godwin : vroeg of laat kom je bij Hitler uit. En in Ninove is de kans net iets groter.
Toen de journalist zijn verslag herlas, moet hij gemerkt hebben dat er eigenlijk niets in staat van enig gewicht, want hij besluit : ‘Ninove kent met het Vlaams Huis al een eigen Vlaams Belang-café. Of Het Hol van de Leeuw, eveneens in het hart van het door een extreemrechtse partij bestuurde Ninove, een pleisterplek wordt voor een veel hardere kern van extreemrechts, is nog af te wachten.’
Deugschermen
Nu heb ik als stamgast van ’t Klein Verzet een zeer uitgesproken mening over herbergen : je komt er als het je bevalt, en anders blijf je er weg. Misschien heet het gewoon diversiteit. Elk café heeft een specifieke cultuur met een eigen publiek, en het kan me geen fluit schelen dat er in Het Hol van de Leeuw black metal uit de boxen davert, of dat de waardin foute tatoeages op haar lichaamsdelen heeft prijken. Zoals ik ook geen probleem heb met gelegenheden waar alleen queers welkom zijn, of de fameuze brasserie in Sint-Gilles/Brussel, trefpunt van rode extremisten die er de revolutie voorbereiden. Tussen pot en pint, en als het daarbij blijft, het weze hen gegund, laat duizend bloemen bloeien.
Nu goed, Apache heeft een ideologische stempel, in tegenstelling tot onze openbare omroep, die verondersteld wordt enige neutraliteit aan de dag te leggen. En daar knelt bij talkshows als De Afspraak een zwaar schoentje. Het recept is nochtans eenvoudig : breng mensen bij elkaar die iets te zeggen hebben over een onderwerp en het bij voorkeur níét met elkaar eens zijn. Een duivel-van-dienst is een meerwaarde. En twee, zet aan het hoofd van de tafel een presentator/moderator die de juiste vragen stelt, het debat aanzwengelt zonder dat het uit de hand loopt, zodat de kijker achteraf het gevoel heeft dat hij/zij iets wijzer geworden is.
Een moderator die beweert dat hij ‘als witte man soms beter kan zwijgen’, gooit de handdoek in de ring en diskwalificeert zichzelf voor de job
Ivan De Vadder slaagt daar aardig in (de aflevering van vorige vrijdag, met Van Cauwelaert, Schoors en Diependaele was zelfs top), helaas redt Fatma Taspinar alleen de meubelen met wat humor, en Bart Schols is een regelrechte ramp. Een moderator die beweert dat hij ‘als witte man soms beter kan zwijgen’, gooit de handdoek in de ring en diskwalificeert zichzelf voor de job. Maar het begint natuurlijk bij de redactie die een voorkeur lijkt te hebben voor mensen die het onderling allemaal eens zijn, wellicht om Schols de afgang te besparen.
Neem nu de aflevering van maandag 26 januari. Aan tafel zaten minister Jean-Luc Crucke (Les Engagés), De Standaard-‘Amerikakenner’ Steven De Foer, VRT-journalist Tim Verheyden, plus nog een zekere Tom Dewispelaere, regisseur van een toneelstuk over een familie die elk jaar de verjaardag van Heinrich Himmler viert. Allen vielen ze over elkaar heen om hun verontwaardiging over het ICE-optreden in Minnesota uit te drukken, waarbij de woorden ‘nazi’s’ en ‘fascisme’ niet van de lucht waren. Dat was geen debat, zelfs geen gesprek, maar een wedstrijd in deugpronken tegen de grote boosdoener, het niet-uitgenodigde extreemrechts.
Verbubbeling
De dag erna ging het over ‘het democratische verval in de VS’, met advocaat Joris Van Cauter, Christophe Busch (directeur van het Hannah Arendt Instituut), en schrijver Geert Mak. Allemaal best interessante lui, maar zet hen samen aan tafel voor een babbel over het ‘dreigende fascisme’, en je valt dood van verveling.
Nu kent iedereen onderhand mijn mening over Donald Trump en wat zich momenteel in de VS afspeelt. Maar ik verwacht een debat, vonken, geen slaapverwekkend koor van gelijkgezinden die allemaal aan de juiste kant van de geschiedenis staan. Dus hoorde daar iemand als Tom Van Grieken of Gerolf Annemans te zitten. De Trump-fans, wat hebben die vandaag te vertellen ? Ik wil het weten. En dat in Vlaanderen 25 procent van de kiezers voor extreemrechts stemt, heeft natuurlijk ook wel een reden.
De VRT blijft zich vereenzelvigen met het opinielandschap ter linkerzijde
Dat de nieuwsredactie er zelfs niet aan denkt om met zo’n onderwerp een tegenstem uit te nodigen, bewijst wat we al lang weten : de VRT blijft zich vereenzelvigen met het opinielandschap ter linkerzijde. Dat maakt me kwaad. Niet alleen omdat we allemaal aandeelhouder zijn van die publieke zender, maar ook omdat op die manier de verbubbeling nog toeneemt, en de VRT haar hoofdopdracht rateert : de intellectuele diversiteit aan bod laten komen.
Vlaanderen zit nog altijd vast in zijn katholieke verleden, het verschil is enkel dat het nu progressieve pastoors zijn die van de kansel prediken. Het lijkt alsof we de Val van Antwerpen in 1585 nog niet verteerd hebben. Dat moet echt anders, beter. Ik wil, ik éís als democraat verdomme leven in de brouwerij, in plaats van een conversatie tussen mummies. En als dat echt niet kan, stop er dan gewoon mee en laat het entertainment over aan de commerciële zenders. Meteen ook een minister van media uitgespaard.
Johan Sanctorum (°1954) studeerde filosofie en kunstgeschiedenis aan de VUB. Achtereenvolgens docent filosofie, tijdschriftuitgever, theaterdramaturg, communicatieconsultant en auteur/columnist ontpopte hij zich tot een van de scherpste pennen in Vlaanderen en veel gevraagd lezinggever. Cultuur, politiek en media zijn de uitverkoren domeinen. Sanctorum schuwt de controverse niet. Humor, ironie en sarcasme zijn nooit ver weg.