COLUMN – door Siegfried Bracke – www.doorbraak.be .
Egbert Lachaert – foto © Wikimedia Commons
De partij heet nu Anders, maar de gewoonten en gebruiken blijven dezelfde. Als Egbert Lachaert nu richting uitgang wordt geduwd, is hij maar de zoveelste in de rij. Denk aan Karel De Gucht die als partijvoorzitter door Verhofstadt werd gedwongen een stap opzij te zetten. Of denk aan Jean-Marie Dedecker die vanwege eigenzinnige standpunten van de ene dag op de andere uit de partij werd gezet.
Of denk aan Hugo Coveliers die ook te veel eigen gedachten had. Of denk zelfs aan Gwendolyn Rutten die naar eigen zeggen zo hard werd geboycot door de eigen partij dat ze besloot de politiek te verlaten. Tot ze kort nadien minister kon worden, en prompt terugkwam. Dat laatste als illustratie van nog een ander blauw principe : de essentie van het liberalisme ? Ik !
Is het niet merkwaardig ? Uitgerekend de man met veruit de duidelijkste en slimste antwoorden op de wezensvragen waarmee Anders worstelt, wordt buitenspel gezet. Uitgerekend op het moment dat Anders – ‘Eindelijk !’ zei Frédéric De Gucht in De Zevende Dag – kiest voor een klassiek liberaal economisch verhaal, het Lachaertverhaal.
Die keuze blijkt overigens het resultaat van kiezersonderzoek : alleen met dat verhaal is er kans dat de partij overleeft. Maar helaas… Een deel van de partijtop is het daar niet mee eens en wil een links-liberale partij. Het fundamentele probleem – kiezen tussen links of rechts – raakt dus ook nu weer niet opgelost…
Overdosis Oost-Vlamingen
Hét probleem van Egbert Lachaert is dat hij een Oost-Vlaming is. Was hij pakweg een Brabander, dan was er allicht geen vuiltje aan de lucht. Maar Anders is een veel te kleine partij voor een overdosis aan Oost-Vlamingen. Ook na het vertrek van Alexander De Croo is er immers nog altijd de clan Verhofstadt (met daarin ook Mathias De Clercq), en er is de clan De Gucht. Oorspronkelijk elkaar fel bestrijdende partijen, maar sinds enige tijd en door privétoestanden zijn de oude vijanden verenigd : het eerste kleinkind van Verhofstadt heet De Gucht. En dat zal Lachaert geweten hebben…
Want over minder dan drie jaar moeten er kieslijsten worden gemaakt, en min of meer zekerheid is er op een Anders-lijst voor hooguit één zetel. De zitjes worden dus erg duur; de onderlinge strijd feller dan ooit tevoren. En, zegt een jonge liberaal gisteren in een krant : ‘Dat is vintage VLD.’
De zitjes worden erg duur; de onderlinge strijd feller dan ooit tevoren
Zo beseft Mathias De Clercq maar al te goed dat hij nooit nog eens burgemeester van Gent wordt. Zijn kartel met de socialisten (Voor Gent) draait voor geen meter. En dus heeft Mathias zijn zinnen gezet op het lijsttrekkerschap voor het Europees Parlement. Dat komt goed uit : dan kan de dochter van Guy Verhofstadt, de partner van Jean-Jacques De Gucht en nu medewerkster van MEP Hilde Vautmans, ook blijven zitten.
Daarnaast moet er ook voor Jean-Jacques zelf worden gezorgd. Dat die door Lachaert in 2024 van de tweede plaats op de lijst voor het Vlaams Parlement is geduwd en moest verhuizen naar de onverkiesbare derde plaats op de Kamerlijst, zal hem niet alleen nooit worden vergeven, maar het zal JJ ook geen tweede keer overkomen. Lachaerts exit als fractieleider is daarvan de eerste move.
En ten slotte is er nog partijvoorzitter Frédéric De Gucht zelf. Die moet in 2029 ook verkozen worden. In Brussel, waar de man woont, is dat moeilijk, indien al niet onmogelijk. Het zou alleen kunnen op een lijst van de MR. Maar dan niet als lijsttrekker. Bovendien heeft De Gucht van de MR gezegd dat hij die partij niet langer aanziet als liberaal… Allemaal moeilijk. En dus ligt het bijna voor de hand dat de voorzitter zijn oog zal laten vallen op het vrijgekomen Oost-Vlaamse lijsttrekkerschap van Alexander De Croo. Wie anders ?
Eigenbelang en establishment
Om het een beetje geleerd te zeggen : Lachaert past niet langer in het machtsnetwerk van zijn partij. Lachaert betaalt de rekening. Wat hem overkomt is de bevestiging van hét probleem van de Vlaamse liberalen : als het zo uitkomt wordt alles geofferd op het altaar van eigenbelang en establishment-behoud.
Met vergelijkingen moeten zelfs columnisten zeer voorzichtig zijn, maar het is Winston Churchill ook overkomen. Door zijn Conservatieve Partij is ook hij een tijd lang opzijgezet omdat hij een helder en te ferm standpunt innam tegen Hitler, van wie de Tories vonden dat men er moest leren mee omgaan.
Dat Lachaert als gezicht van de oppositie niet uit de verf kwam is onzin
Dat Lachaert als gezicht van de oppositie niet uit de verf kwam is onzin. Was hij het niet die uitvogelde dat het Vlaamse budget voor kinderopvang in tien jaar tijd verdriedubbeld was, terwijl er in dezelfde periode amper opvangplaatsen zijn bij gekomen ? Al dat geld gaat niet naar de (werkende) ouders, maar naar instellingen en administratie. Dat raakt het hart van de Vlaamse samenleving.
Lachaert is een fervent verdediger van de vrijheid, maar dat betekent bij hem niet dat iedereen moet worden gerust gelaten. Zo wil hij een smartphoneverbod op school. Lachaert schuwt ook de juiste woorden niet. ‘Vol is vol,’ zei hij over de overstromende asielcentra. Dirk Verhofstadt sprak daar schande over…
Het grootste compliment
Toen de Open VLD Anders werd zei Frédéric De Gucht dat er moest worden vertrokken van een wit blad. Klinkt goed. Maar wie Lachaerts Doorbraak-interview heeft gelezen, kan zien dat hij alvast weet wat er op dat blad moet worden geschreven. Als Anders op zoek is naar een nieuw verhaal : Lachaert heeft er een. Zoals alleen de Britten dat zo krachtig kunnen zeggen : Lachaert en de liberalen ? He is the best they never had.
In onverdachte tijden heeft Bart De Wever aan Lachaert het grootste compliment ooit gegeven. De Wever hoorde Lachaert bezig en zei : ‘Waarom heb ik dat zelf niet gezegd ?’
Siegfried Bracke was voor de N-VA Kamervoorzitter en gemeenteraadslid in Gent. Voordien was hij journalist bij de VRT.
foto’s (c) Gazet van Hove.