NIEUWS – door Bram Bombeek – www.doorbraak.be .
Als De Wever wil dat zijn Arizona-coalitie het einde van de rit haalt, zal hij nog een tweede en een derde besparingsronde moeten doen alleen al om op koers te blijven.
Niet zo lang geleden werd er gewaarschuwd dat België geen Griekenland aan de Noordzee mocht worden. De Grieken staan er vandaag budgettair beter voor dan ons.
Soms is ironie zo subliem dat je alleen kan lachen. Vorige week vroeg de Duitse krant Handelsblatt aan Kyriakos Pierrakakis, de Griekse minister van Financiën, wat hij Duitsland zou aanraden om uit het economisch slop te geraken. Pierrakakis verdient een standbeeld dat hij aan Schadenfreude wist te weerstaan. Duitsland heeft mijn advies niet nodig, zei hij, want hervormingen die in het ene land werken, zullen niet automatisch ook in andere contexten slagen. Het gaat vooral om inspiratie en moed.
Zachte heelmeesters
Ook bij ons klonk geregeld dat België een Griekenland aan de Noordzee zou worden. Was het maar waar, moet je vandaag vaststellen. Volgens de statistieken van het IMF boekt Athene een primair overschot – dat wil zeggen : zonder rentelasten – van bijna 4 procent van zijn bbp. In België kampen we met een primair tekort van meer dan 3 procent.
Vijftien jaar geleden werden het IMF en andere leden van de troika nog afgeschilderd als neoliberale kampbeulen, maar de conclusie vandaag is helder : de kuur was misschien bruut, maar de patiënt is vandaag weer aan de beterhand. Zachte heelmeesters maken blijkbaar toch stinkende wonden.
Regionale schuld
Na twee jaar saneren is de Belgische begroting ondertussen de slechtste in de eurozone, volgens datzelfde IMF. Ook zeer Grieks leest het rapport van het Planbureau dat deze week verscheen over de regionale schuld. Het aandeel van de gewesten en gemeenschappen in de staatsschuld is tussen 2008 en 2025 meer dan verdubbeld tot 128 miljard euro op een totaal van net geen 700 miljard. In alle onderzochte scenario’s komen het Waals Gewest, de Franse Gemeenschap en Brussel in de problemen met een schuld die meer dan drie keer groter is dan hun totale ontvangsten.
Charleroi, maar ook Luik of Bergen staan aan de rand van het failliet.
Nochtans houdt Thomas Dermine, de PS-burgemeester van Charleroi, de hand op naar dat armlastige gewest. In een nota van twintig pagina’s trok de wonderboy van de socialisten aan de alarmbel over de penibele situatie van de Waalse centrumsteden. Charleroi, maar ook Luik of Bergen staan aan de rand van het failliet.
Het inspireerde De Tijd om in de cijfers te duiken : de Waalse gemeenten torsen bijna dubbel zoveel schuld als in Vlaanderen. Terwijl de Vlaamse burgemeesters de voorbije tien jaar saneerden, groeide de schuldenberg van de Waalse collega’s nog eens met 40 procent aan. Gent is de Vlaamse centrumstad met het slechtste rapport, met een schuld van 3700 euro per inwoner. In Charleroi is dat bijna dubbel zo hoog, terwijl het belastbaar inkomen er een derde lager ligt. En dan zijn de schulden van de OCMW’s in de Waalse cijfers nog niet eens meegenomen. Belfius en ING hebben tot december een kredietlijn lopen waarbij het gewest de rente en een deel van de aflossing betaalt. Hoe het daarna verder moet, weet niemand.
Unieke kans
Nogal wat commentatoren dachten na de verkiezingen van ‘24 dat de kiezer aan de Arizona-partijen een unieke kans had gegeven om het land op orde te zetten. Tijdens de verkiezingscampagne hadden de meeste partijen nochtans in ontkenning geleefd over de budgettaire toestand van het land. Toen het Planbureau de programma’s doorrekende kwam de MR als slechtste begrotingsleerling uit die oefening. De staatsdragende cd&v deed het nauwelijks beter. Bij Vooruit en Les Engagés bewoog het saldo amper, maar het werd tenminste niet erger.
En dus is het communautaire opeens terug van nooit echt weggeweest.
En dus is het communautaire opeens terug van nooit echt weggeweest. In de commissie Grondwet zei premier Bart De Wever (N-VA) aan Barbara Pas (VB) dat ‘het land nog één besparingsronde aankan en dan is het voorbij.’ Dat is een wel erg speciale manier om het te formuleren. Als De Wever wil dat zijn Arizona-coalitie het einde van de rit haalt, zal hij namelijk nog een tweede en een derde besparingsronde moeten doen alleen al om op koers te blijven. Bij de N-VA hebben ze slechte herinneringen aan de tweede helft van een legislatuur. Onder de Zweedse regering van Charles Michel ging de ‘dash’ er toen helemaal uit.
Zeker zijn Franstalige coalitiepartners hebben nog nooit aan hun kiezers durven uitleggen welke inspanningen er moeten gebeuren om de vele begrotingen in dit land – dus ook die van het Waalse Gewest, de Franstalige gemeenschap en de Waalse centrumsteden – op orde te krijgen. Misschien moet dat eerst maar eens gebeuren. Vandaag hangt hun kredietwaardigheid namelijk alleen af van de impliciete belofte van een federale bailout. Zolang De Wever het fort kan bezetten, lijkt dat een riskante gok.
Bram Bombeek (1987) studeerde geschiedenis en rechten aan de UGent en slager-spekslager bij Syntra Midden-Vlaanderen. Voor Doorbraak beent hij het nieuws uit.
foto’s (c) Gazet van Hove .