door Jurgen Ceder in ’t Pallieterke .

De Wever is naar de koning gegaan om het ontslag van zijn regering aan te bieden. Die houdt dat in beraad. Zo’n gang naar het Paleis hoort bij het ritueel. Het moet de regeringspartners tot bezinning brengen, zodat ze hun eisen matigen. Eerlijk gezegd hoop ik stilaan dat het deze keer niet meer lukt.

Vlaanderen koos voor een partij die confederalisme beloofde. Daarna liet het zich paaien. Nu niet. Dat doen we later wel. Eerst moesten de overheidsfinanciën op orde, zei De Wever. En nu lukt ook dat niet.

Een lezer is boos omdat ik te veel kritiek heb op de N-VA. Hij moet weten dat ik in 2024 een van mijn twee stemmen aan die partij heb gegeven. De andere ging naar het VB. Ik weet zeker dat ik niet de enige onder de kiezers van de N-VA ben die geen heil meer ziet in het aanblijven van deze regering.

Rentesneeuwbal

Arizona raakt het zelfs niet eens over een begrotingsinspanning van 10 miljard euro tegen 2029. Hoe bescheiden die ambitie is, blijkt uit het juliverslag van het Monitoringcomité. Zonder bijkomende maatregelen stevent België in dat jaar af op een begrotingstekort van 42,5 miljard euro, of 5,8 procent van het bbp.

Vorige maand kwam daar de waarschuwing bij dat de rentesneeuwbal al in 2029 kan beginnen te rollen. Rik Van Cauwelaert is geen man van grote woorden, maar ook hij zegt dat de regering met vuur speelt. Als het sneeuwbaleffect toeslaat, vreest hij voor het voortbestaan van de N-VA.

Intussen blijft ruim een kwart van de Belgische industriële productiecapaciteit onbenut. De petrochemie, steunpilaar van de Vlaamse welvaart, verlaat het land omwille van hoge energiekosten, regelneverij en een verstikkend klimaatbeleid.

Vorige week schreef ik over de ellendige toestand van de Franse overheidsfinanciën. Ik had moeten vermelden dat België de tweede slechtste leerling van de klas is: zeer hoge belastingdruk en toch een groot begrotingstekort. Het is bepaald hallucinant dat deze regering nieuwe belastingen overweegt om het tekort te dichten.

Verkiezingen graag

Kunnen nieuwe verkiezingen iets oplossen ? Het hangt ervan af wat je in dit stadium nog als een oplossing ziet. In de Waalse peilingen verliezen MR en Les Engagés zwaar aan de PS, de PTB en Ecolo, drie partijen die lijken mee te dingen naar de titel van meest linkse partij van Europa. Voeg daar een verrechtsend Vlaanderen aan toe en je hebt het recept voor een Belgische systeemcrisis. Maar is dat eigenlijk nog erg ?

De Waalse peilingen herinneren ons eraan hoe gunstig de omstandigheden voor de N-VA in 2024 waren. Dankzij de onverwacht grote winst van de MR en Les Engagés leek België zowaar weer bestuurbaar. De N-VA werd veruit de grootste regeringspartij. Ze kreeg het centrum en rechts als partners en van alle Belgische linkse partijen alleen Vooruit, de minst radicale. Als ze zelfs met die partijen zo weinig uit de brand kan slepen, met wie dan wel ?

De N-VA zal moeten leren het idee van een crisis te omhelzen. Ze dient om te beginnen het cordon af te zweren en daarmee Vlaanderen de rechtse meerderheid te geven waar het om vraagt, wat de Franstaligen daar ook van vinden. De partij was volledig incontournabel na de vorige verkiezingen en had bij de onderhandelingen het maximale kunnen eisen, ook op gebied van staatshervorming. Ze heeft dat voordeel vrijwillig opgegeven door elke samenwerking met het VB uit te sluiten. Het resultaat zien we vandaag: een totaal gebrek aan beleidsvisie en volledige verlamming.

Het VB zal versterkt uit volgende verkiezingen komen en – heel waarschijnlijk – samen met de N-VA een duidelijk zetelmeerderheid in Vlaanderen hebben. Zal het opgeven van het cordon tot een Belgische crisis leiden? Uiteraard. Maar die komt er toch. En is een crisis stilaan niet verkiesbaar, indien het enige alternatief gecontroleerde neergang is? Verkiezingen graag.

foto’s (c) Gazet van Hove .