In het Vlaams Huis in Brussel vond onlangs een besloten bijéénkomst plaats van een vijftiental diverse vooraanstaanden uit de actieve Vlaamse Beweging. Ze bespraken uitgebreid het sociaal-economische programma van de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA). Dit omdat die partij een duidelijke radicaal-liberale maatschappijkeuze voorstaat en dit de nodige gevolgen kan hebben op politiek vlak. Door zich zo openlijk voor één bepaalde maatschappelijke denkrichting uit te spreken, kan die partij – vandaag de grootste politieke partij in Vlaanderen en België – van bepaalde maatschappelijke groepen vervreemden, wat negatief kan zijn voor haar imago en politieke slagkracht.
De aanwezigen aanhoorden eerst een voordacht van de heer Joost Vandommele, afkomstig uit Gentbrugge en kleinzoon van de Vlaamse schrijver, activist, dichter en componist René De Clercq (1877-1932) . Nadien gingen ze met elkaar uitgebreid in debat over het onderwerp. Het geheel werd afgesloten met een gezellig samenzijn aan de toog … waar verdere plannen werden gemaakt.
Meer info op www.meervoud.org.
***********
“Ik ben Joost Vandommele, afkomstig uit de traditionele Vlaamse beweging en 40 jaar sociaal flamingant. Verkiezingen, partijkeuze en sociaal flamingantisme; het is altijd een gevoelig en heikel thema geweest. Ik herinner mij nog dat in de jaren ’70 leden van de werkgroep Arbeid zowel bij de VU, de BSP, Agalev, de RAL als de KP opkwamen en dat dit nagal eens fricties veroorzaakte en zelfs leidde tot ruzies soms met verstrekkende gevolgen.
Partijpolitiek sta ik voor zoiets tussen de Nederlandse SP en het Ierse Sin Fein. Vandaag stem je m.i. minder vóór iets maar eerder strategisch; m.a.w. waar kan je het Belgisch establishment meest mee zeer doen ? Een beetje zoals een kind of een huisdier opvoeden : belonen bij goed gedrag, op de vingers tikken om bij te sturen. N-VA was tot nu toe en blijft tot op zekere hoogte een valabele keuze… Hoe dan ook; de parlementaire weg heeft zeker zijn beperkingen : stel dat de V partijen meer dan 50 % behalen, dan kan je er donder opzeggen dat men (tijdens het spel) de spelregels aanpast of omgooit … Men zegt dat wij al veel bereikt hebben, maar als je goed kijkt staan we nergens : Vlaanderen bestaat niet of nauwelijks in de wereld; alles met enige betekenis is Belgisch en de Belgische promotiemachine draait vandaag als nooit te voren !
Toen de N-VA eind 2001 werd opgericht in het Gentse Sportpaleis, voerde ik met enkelen een Aktie aan het Spaans consulaat in Gent voor de Basken ; ik herinner me dat een aantal medemanifestanten de navette deden tussen beide plaatsen. Men heeft me meerdermalen proberen te overtuigen om lid te worden maar het sociaal economische heeft me altijd tegengehouden … Ik moet hier en daar ook boven de partijen staan om beter te kunnen functioneren binnen andere activiteiten. Ik rendeer nu eenmaal beter buiten de partijpolitiek. Voor alle duidelijkheid : ik heb hoegenaamd niks tegen mensen die een partij-engagement verkiezen…. Iemand moet het ten slotte doen en ik ben zeker niet anti-politiek, maar men moet bij elke partij zulk een last aan zaken (compromissen, partijtucht, ideologische zaken) meesleuren die men eigenlijk niet wil…
Wat mij vandaag echter het meest verontrust is de stand van de buitenparlementaire Vlaamse beweging waartoe wij als linksflaminganten ook behoren samen met bvb de VVB, etc. Vergeten we niet dat de Vlaamse strijd, zeker de eerste 100 jaar uitsluitend gedragen werd door buitenparlementaire druk. De Vlaams nationale traditie ontstond trouwens uit totale onvrede met de toenmalige kleurpartijpolitiek. De antipolitiek was binnen het Vlaams nationalisme en zeker bij de aanhang nooit ver weg. Ten tijde van de VU-doorbraak, steunde het Vlaams nationale verkiezingssucces op een breedgedragen militantisme : 100.000 op de IJzerbedevaart, strijdbare cultuurfondsen, etc. van dit alles geen spoor meer. Ik zou menig N-VA-mandataris eens willen ondervragen over de Vlaamse beweging en de geschiedenis van … Natuurlijk stelt dat fenomeen zich overal bvb. ook in de arbeidersbeweging. Het ‘déracinement historique’ dat zich in de jaren ’80 situeert, zet zich door; kennis wordt thans bijna uitsluitend door consumptieve methodes geleverd … Het valt zelf niet uit te sluiten dat idealistische bewegingen binnen enige tijd niet meer zullen bestaan…
Onze vriend ‘Bart’ heeft zich trouwens eens laten ontvallen dat een buitenparlementaire Vlaamse Beweging eigenlijk niet meer hoeft … Ik vrees een beetje dat het N-VA-succes van de voorbije jaren te veel het karakter van een hype heeft, te weinig gedragen in de diepte, weinig geschraagd door echte kennis, bewustzijn en/of overtuiging, m.a.w. een ballon die snel groot werd maar ook plots kan verschrompelen. We kunnen geen anderhalf miljoen mensen een ketting laten vormen voor onafhankelijkheid, zoals de Catalanen, maar een beetje druk van de straat zou geen kwaad kunnen. Maar de Vlamingen zijn nu eenmaal zo : een vuist maken of ‘foert’ zeggen in het anonieme stemhokje, maar zich moeilijk outen, laat staan op straat komen … Zoals we weten is elke houdbaarheid in deze tijden zeer kort geworden. Ook het feit dat De Wever zoveel stemmen haalde als de rest van de partij, wat hem dus enorm veel persoonlijke macht verschaft, stemt tot nadenken…
De publicatie van het N-VA sociaal-economisch programma ‘Economie, werk & ondernemen’ enige maanden terug noopte de sociaal flaminganten tot een duidelijke reactie. Dit is dan de open brief-formule geworden waar ik zo een beetje redactiesecretaris van geworden ben…
Ondergetekende, sociaal-flaminganten distantiëren zich – voor alle duidelijkheid – van het N-VA-bashen omdat zij menen dat deze partij een voorname rol te spelen heeft in het tot stand komen van een autonoom Vlaanderen.
Zij stellen vast dat het N-VA werkstuk aangaande socio-economische politiek een coherente en doorwerkte visie naar voor schuift, die echter ofwel te nemen of te laten is. Essentie is een activeringsbeleid in een onaantastbare vrije markt. Voor sociaal beleid is er alleen plaats als de economie voldoende genereert. Vertrekkende van EU-gemiddelden of systemen die in andere EU-lidstaten al realiteit zijn, wordt een zekere gematigdheid gesuggereerd. Gezien het hoge welvaarts- en Sociale Zekerheids-graad van Vlaanderen zal een referentie naar een Europees gemiddelde volgens ons zeker tot nivellering naar beneden leiden. M.a.w. niet Polen of Kroatië maar de Scandinavische landen moeten o.i. de referentiepunten zijn. Wij stellen overigens niet alleen het activeren van werklozen etc. voor, maar tevens van de grote, geconcentreerde rijkdommen of dood kapitaal. Sociaal flaminganten opteren voor een vorm van economische democratie met een Vlaamse publieke bank die de Vlaamse spaargelden verzamelt en in een duurzame, innovatieve economie investeert. Het grote Vlaamse spaaroverschot en de Vlaamse grijze massa moet in de eerste plaats aan Vlaanderen zelf tegoed komen. Sleutelsectoren zoals energie en openbaar vervoer horen onder democratische controle te functioneren. In ons zelfbeherend ‘bodem naar top’-model heeft ook de coöperatie een belangrijk aandeel. Het Vlaamse huis zal m.a.w. worden ingericht naar de behoeften van de Vlamingen. Wij denken eveneens dat de toenemende armoede en geestelijke armoede thans dringende actie vereist.
Zoals de sociale beweging, is de Vlaamse beweging eveneens in sé een rechtvaardigheidsbeweging. Wij zijn ervan overtuigd dat flaminganten in wezen dan ook een diep sociaal rechtvaardigheidsgevoel hebben. Een nationalistische partij zou beter verzamel- of volkspartij zijn voor zij die één of andere vorm van meer verregaande Vlaamse autonomie voorstaan i. p. v. op voorhand te opteren voor één bepaald socio-economisch model. M.a.w. laten we wachten tot het Vlaamse huis er staat om het dan op een democratische manier te beslissen over de inrichting ervan. Met een eenzijdige keuze stoot men overigens de facto belangrijke delen van het electoraat uit… Vergeten we immers niet dat een kleine 30 % (de grootste groep) van de leden van de grote vakbonden bij de laatste stembusgang voor de N-VA stemden. De Vlaming wil wel misbruiken weren maar qua sociale zekerheid niet gaan voor minder. Hij wil – integendeel -via de Vlaamse autonomie gaan naar meer, ook op sociaal vlak.
Wij zijn ervan overtuigd dat een eventueel stemmenverlies bij de N-VA wegens het sociaal programma overigens geenszins zal gecompenseerd worden met stemmen uit de liberale vijver. Overigens dachten we 20 jaar geleden, ten tijde van de burgermanifesten, dat de neo-liberalen hun overstap naar de VLD gemaakt hadden…
Wil N-VA zich misschien in de eerste plaats ten allen prijze en op alle vlakken profileren als negatie van de PS ? In een toekomstige eigen Vlaamse vorm van democratie zal men alle uitwassen die in het Belgische socio-economische model geslopen zijn, moeten uitsluiten maar in de eerste plaats moeten werken aan een eigen, hoogstaander en beter model.
Wij herinneren eraan dat wij sedert de Middeleeuwen een traditie hebben ook op socio-economisch gebied te ijveren voor een Vlaanderen op maat van de gewone man. Ook in de Vlaamse beweging zette men die democratische traditie verder. Bij een historische embryonale Vlaamse staatsvorming in 1917 werd in grote lijnen overigens het Daensistische socio-economisch programma overgenomen m.a.w. men opteerde in alles voor de belangen van de Vlaamse kleine man en bvb. de Kempense steenkool zou worden genationaliseerd.
Als men de toekomstige Vlaamse staat ziet functioneren als een modern sociaal overlegmodel , moet men thans niet exclusief de belangen van slechts één der toekomstige sociale partners (VOKA) dienen maar van alle partners. M.a.w. ook de vakbonden moeten gestimuleerd en warm gemaakt voor hun rol in het toekomstige Vlaanderen.
Tot slot verschaft men, door éénzijdig de (ultra)liberale kaart te trekken een krachtig argument aan de Belgicistische-linkse tegenstanders. Hun argumentatie van de jongste jaren klopte blijkbaar : ‘een autonoom Vlaanderen is een instrument voor sociale afbraak’… Wat (voor hen) moest bewezen worden !”