Commentaar - www.doorbraak.be - door Herman Deweerdt .
Over de financiële transfers tussen de Belgische gewesten wordt er al jaren gebakkeleid. Herman Deweerdt becijferde voor Doorbraak de hoogte van de huidige transfers op 10 miljard euro in 2017. In onderstaande analyse doet hij uit de doeken hoe hij aan dit indrukwekkende bedrag komt.
Transfergegevens liggen echter niet voor het rapen. Ze moeten berekend worden.
Transfers zijn geen mysterieuze verschijnselen die zich afspelen in het luchtledige of ver van ons bed. Een transfer is het verschil tussen twee bedragen. Transfers kunnen berekend worden tussen de leden van een gezin, tussen deelgemeenten. Ook tussen de gemeenten, de arrondissementen, de provincies en de gewesten of tussen de landen van Europa. In België gebeuren de meeste transferberekeningen tussen de gewesten; omdat dit de politiek relevante niveaus zijn en omdat er op die niveaus veel officiële gegevens beschikbaar zijn. Transfergegevens liggen echter niet voor het rapen. Ze moeten berekend worden. Hoe doet men dat ?
In wat volgt plaatsen we ons op het standpunt van ‘Entiteit I ’: de Federale Overheid geconsolideerd met de sociale zekerheid. Er moeten twee vragen beantwoord worden :
De Universiteit van Namen berekende dat er in het jaar 2012 een bedrag van 7,8 miljard (inclusief nul euro op de rentelasten) wegvloeide van Vlaanderen naar de andere gewesten. Mijn berekening leverde toen de som op van 8,3 miljard euro, zonder de transfer op de rentelasten. Een verschil van 500 miljoen euro met een Waalse universiteit mag beschouwd worden als ‘bijna geen verschil’. Er bleef wel een groot principieel meningsverschil over de transfer op de rentelasten. De Universiteit van Namen erkende de noodzaak om de transfer op de rentelasten te berekenen, maar in hun opvatting bedroeg die altijd nul euro. Hoezo nul euro…?
De reden is vrij eenvoudig. Zij verdeelden de rentelasten van een bepaald jaar, zijnde een uitgave van Entiteit I, over de gewesten in dezelfde verhouding als de verdeling van de gewestelijke ontvangsten in hetzelfde jaar. De zo verdeelde uitgave van de rentelasten werd dan vergeleken met de op dezelfde manier verdeelde bijdrage. Vanzelfsprekend is het verschil per gewest dan altijd nul. Aldus, volgens hun redenering zijn de schulden – en als gevolg hiervan de rentelasten – ontstaan omdat het gewest dat het meest bijdroeg (Vlaanderen) in 2012 (en ook al tientallen jaren voordien) niet genoeg had bijgedragen. Van die boer geen eieren…
Voor 2012 bedroeg de totale transfer volgens mijn analyse dus 9 miljard
Ik verdeel de jaarlijkse interestlast over de Gewesten in dezelfde verhouding als de gecumuleerde uitgaven per Gewest vanaf 1990. Niet perfect maar in afwachting van een historische reconstructie vanaf 1830 van het ontstaan van de Belgische overheidsschuld per gewest, inbegrepen van de gedane terugbetalingen, de best denkbare aanpak. Wie doet een beter voorstel? Zo berekende ik toen, op dezelfde manier als op alle andere gewestelijk verdeelde uitgaven, voor de rentelasten een transfer van 0,7 miljard euro wegvloeiend uit Vlaanderen. Voor 2012 bedroeg de totale transfer volgens mijn analyse dus 9 miljard[1].
Op deze gewestelijk verdeelde uitgave van de rentelasten wordt dan de transfer berekend op dezelfde manier als op alle andere gewestelijk verdeelde uitgaven. Niet perfect maar in afwachting van een historische reconstructie vanaf 1830 van het ontstaan van de Belgische overheidsschuld per gewest, inbegrepen van de gedane terugbetalingen, de best denkbare aanpak. Wie doet een beter voorstel?
Voor het jaar 2017 kom ik nu op een totaal bedrag van 10 miljard, wegvloeiend uit het Vlaams Gewest. (Waarvan 0,7 miljard op de rentelasten.)
Een transfer van 10 miljard, is dit veel ? Dit is relatief. Groen drukt de kosten voor het klimaat uit als een percentage van het bruto binnenland product van België en van de EU. Dan is 10 miljard maar 2,27763 % van het bbp van België en slechts 0,06501 % van het bbp van de EU 28. Volgens Groen te verwaarlozen. Maar is dat zo ?
Van de 10 miljard euro die wegvloeit uit het Vlaams Gewest gaat er 8,3 miljard naar Wallonië en 1,7 miljard naar Brussel
Laten we eens nagaan wat dit alles betekent voor de betrokken gezinnen. Van de 10 miljard euro die wegvloeit uit het Vlaams Gewest gaat er 8,3 miljard naar Wallonië en 1,7 miljard naar Brussel. In Wallonië betekent dit jaarlijks een ontvangst van 2.310 euro per inwoner of gemiddeld 5.100 euro per gezin. In Brussel betekent dit jaarlijks een ontvangst van 1.470 euro per inwoner of gemiddeld 3.100 euro per gezin. Let op echter voor gemiddelden. De minst bemiddelden in Wallonië krijgen veel meer dan het gemiddelde en de meest rijken krijgen niets. Integendeel, zij moeten betalen. Maar voor alle Walen beteken de transfers een voordeel : ofwel krijgen zij meer (de ‘armsten’), ofwel moeten zij minder betalen (de ‘rijken’). (In de veronderstelling dat de Walen hun eigen huishouding in evenwicht willen brengen of geen extra schulden willen maken.)
Dezelfde redenering geldt voor het Brussels Gewest. Voor het Vlaams Gewest is de overdracht van 10 miljard euro een verlies aan koopkracht van 1.550 euro per inwoner of gemiddeld 3.600 euro per gezin. Is dit veel ? In ieder geval hebben de Franstaligen hier geen enkele moeite mee. Zij vinden dit normaal. C’est la solidarité. Wat dat laatst betreft, hebben ze alleszins gelijk…
Aangezien een transfer het verschil is tussen de uitgaven en de ontvangsten moeten we ons afvragen : welke factoren bepalen de inkomsten en uitgaven van Entiteit I ? Dit alles ligt vast in wetten. De meeste wetgeving is van toepassing op individuen en verschilt van geval tot geval: de uitkeringen aan werklozen, de terugbetaling van kosten voor geneeskundige verzorging, de uitbetalingen voor pensioenen. Sommige uitgaven zoals voor de ambtenaren in de federale administratie worden vastgelegd in de begroting, in aantallen en barema’s. De uitgaven aan de gewesten en de gemeenschappen worden nauwkeurig bepaald op basis van een aantal parameters zoals vastgelegd in de Bijzondere Financieringswet. De rentelasten zijn gelijk aan de som van de interesten die jaarlijks moeten betaald worden op de openstaande schulden van Entiteit I zoals vastgelegd in de leningsovereenkomsten.
De ontvangsten bestaan uit allerlei federale belastingen (personenbelasting, vennootschapsbelasting, BTW en accijnzen, en de bijdragen van werknemers, werkgevers en zelfstandigen aan de sociale zekerheid). Dit alles is haarfijn vastgelegd in wetten en reglementen.
Tot zover geen probleem. De problemen ontstaan pas bij de verdeling van de diverse uitgaven en de diverse ontvangsten per gewest. Toch valt dit nogal mee. De uitgaven voor werkloosheid, pensioenen voor werknemers en zelfstandigen, geneeskundige verzorging, ziekte en invaliditeit, leefloon, zijn per gewest tot op de euro nauwkeurig gekend. De wedden van de federale administratie evenals hun pensioenen kunnen op basis van de taalrol vrij goed verdeeld worden per gewest.
Het is fout om de vennootschapsbelasting volgens de plaats van inning te verdelen over de gewesten
Aan de ontvangstzijde zijn de personenbelasting en de bijdragen aan de sociale zekerheid tot op één euro nauwkeurig gekend per gewest. Voor de btw en de accijnzen gebruiken we het beschikbaar inkomen uit de regionale rekeningen als basis voor de verdeling. De verdeling van de vennootschapsbelasting is het moeilijkst en daardoor altijd betwistbaar. Moeilijk wegens de grote concentratie van vennootschappen in Brussel, inbegrepen hoofdzetels van nationale en multinationale maatschappijen met activiteiten in verschillende gewesten en landen. Het is fout om de vennootschapsbelasting volgens de plaats van inning te verdelen over de gewesten. Verdeling op basis van het bruto binnenlands product volgens de regionale rekeningen is ook fout omdat bijna de helft van de productie op het grondgebied van het Brussels Gewest gepresteerd wordt door de Vlaamse en Waalse pendelaars. We hebben als basis voor de verdeling van de vennootschapsbelasting het bruto regionaal product genomen gecorrigeerd voor de netto pendelarbeid. Dit blijft onbevredigend. Maar aangezien de vennootschapsbelasting nog geen 20 % bedraagt van de som van de personenbelasting en de sociale bijdragen, kan de foutenmarge in de totale financiering dus niet groot zijn. Ik weet in ieder geval niet in welke richting er een fout zou zijn.
Op zich is de toepassing van de wetgevingen op de uitgaven en de ontvangsten, en de verdeling ervan per gewest geen oorzaak van transfers. Indien de economische, sociale en demografische verhoudingen in de drie gewesten gelijk of ongeveer gelijk zouden zijn, dan zouden de transfers nul of ongeveer nul euro bedragen. Dit is nu niet het geval en ook niet vanaf 1970. Toen zijn ze ook niet op één dag ontstaan. Hoewel er zeer veel factoren zijn die de omvang van de transfers veroorzaken, kunnen we ons beperken tot enkele geaggregeerde cijfers op het gebied van de uitgaven en van de ontvangsten.
Het totaal van de financiële middelen die gewestelijk kunnen verdeeld worden, bedraagt: 164,8 miljard euro. De procentuele verdeling hiervan (zie 8.) wordt gebruikt bij iedere uitgave waarvan men de transfer wil berekenen. Het procentuele verschil tussen een uitgave per gewest (zie tabel 1) en de ontvangst per gewest voor diezelfde uitgave (zie tabel 2 op lijn 8) is de transfer. Met deze 164,8 miljard zouden we transfers kunnen berekenen op maximum dit bedrag aan gewestelijk verdeelde uitgaven.
In feite hebben we voor 149,6 miljard euro de uitgaven gewestelijk kunnen verdelen. We kunnen dus slechts op dit bedrag transfers berekenen.
Na de berekening van de transfers zoals hiervoor beschreven kunnen we het volgende besluiten:
een massale overdracht van koopkracht van het ene gewest naar de twee anderen
Er is niets mis met solidariteit. Maar de intergewestelijke solidariteit in België is niet van het type ‘11.11.11-steun’. Het gaat hier over een massale overdracht van koopkracht van het ene gewest naar de twee anderen. Die bestaat al meer dan vijftig jaar en geef niet aan beduidend te zullen verminderen, laat staan dat die geldstroom ooit zou omkeren. Bovendien zal de vergrijzing in Vlaanderen en Wallonië in de komende 20 jaar aanzienlijk toenemen. Dan zullen vele extra miljarden nodig zijn voor pensioenen, geneeskundige zorg en bejaardenhulp. Is het niet tergend, onverantwoordelijk, zelfs misdadig, dat wij in Vlaanderen zullen werken en het nodige geld verdienen maar een belangrijk deel ervan niet voor onze eigen noden zullen kunnen gebruiken? Dan hebben we het nog niet gehad over het financieren van de kosten die verbonden zijn aan de klimaatverandering. Meer belastingen betalen en/of meer besparen is dan de oplossing.
[1] Mijn redenering voor het bepalen van de transfer op de rentelasten is de volgende. De leningen zijn aangegaan om de uitgaven van Entiteit I te betalen. Dit kost interesten. De jaarlijkse interestlast is dus de som van de in het betrokken jaar vervallen interesten op de nog openstaande leningen. Ik verdeel de jaarlijkse interestlast over de Gewesten in dezelfde verhouding als de gecumuleerde uitgaven per Gewest vanaf 1990.
Foto's (c) Gazet van Hove.
De realiteit achter de transfers Commentaar – www.doorbraak.be – door Herman Deweerdt . Over de financiële transfers tussen de Belgische gewesten wordt er al jaren gebakkeleid. Herman Deweerdt becijferde voor Doorbraak de hoogte van de huidige transfers op 10 miljard euro in 2017. In onderstaande analyse doet hij uit de doekenLees verder
zaterdag 1 juni 2019 Met vrijwilligers ruimen we het zwerfvuil op langs de fietsostrade, in het Bos van Marpingen en ruimere omgeving. Er wordt gezorgd voor grijpstokken, fluohesjes, afvalzakken en het wegbrengen achteraf. Iedereen welkom om een handje toe te steken. Afspraak om 10.00u. aan de overweg Luitersheide/ fietsostrade (aanLees verder
HOVE 8 Vacatures Vacature administratief medewerker Financiën Vacature verzorgende Vacature: 2 voltijds contractuele technisch medewerkers geschoold, dienst Patrimonium Vacature: 3 voltijds contractuele technisch medewerkers geschoold, dienst Wegen Vacature: ambtenaar Milieu, Woonbeleid en Mobiliteit (B1-B3, voltijds, contract bepaalde duur – vervanging) Foto’s (c) Gazet van Hove.Lees verder
Edegem kent een ware verkiezingsoorlog van de oude stempel toen er ’s nachts plakploegen met elkaar slaags geraakten en er een stevig robbertje werd gevochten . Eerst besliste het gemeentebestuur om geen officiële aanplakborden te plaatsen. Dit was buiten de lokale oppositie gerekend. Zij voerden actie door zelf enkele bordenLees verder
Ivo Vereycken legt nadruk op veiligheid en dienstverlening De politieraad van de zone H.E.K.L.A. (Hove, Edegem, Kontich, Lint, Aartselaar) verkoos einde februari jl. de 55-jarige Edegemnaar Ivo Vereycken als nieuwe korpschef van deze politiezone. Hij werkte 30 jaar bij de Directie Speciale Eenheden van de Federale Politie (vroegere Rijkswacht) inLees verder
Brandweeroefening op donderdag 23 mei 2019 in Borsbeek Morgen donderdag 23 mei zal er tussen 18.30 en 22.30 u een grote brandweeroefening worden gehouden in het Sint-Jozefsinstituut in Borsbeek-centrum. De parking aan de watertoren zal volledig vrij zijn. Tijdens de oefening is er een wegomleiding voorzien door de Schanslaan enLees verder
www.doorbraak.be. door Dirk Laeremans . In de laatste rechte lijn van deze campagne blikken we terug naar de campagne en vooruit naar de verkiezingen. Professor politicologie Bart Maddens vindt het een ‘makke campagne’. Al vraagt hij zich onmiddellijk af of we de campagne niet te veel idealiseren. De verkiezingen vanLees verder
Waarvoor dienen al die knopjes… Op algemene aanvraag herhaling van de basis cursus Nikon/Canon/Fuji deel 1 b Wanneer ? donderdag 6 juni 2019 van 20.00 uur Waar ? Club lokaal Lintsesteenweg 217, 2540 Hove Contact ? info@visionfotokring.be https://www.vtbkultuur.be/vision-fotokring-hove/activiteiten/basis-cursus-fotografie/datum/7564 Organisatie : vtbKultuur Vision Fotokring (Hove)Lees verder
Door Pieter-Jan Verstraete – © ’t Pallieterke. Toen de VMO in 1983 ontbonden werd, was het een totaal andere wereld dan die van 1948, toen de organisatie opgericht werd. Op dat moment hing nog de geladen sfeer van de repressie over Vlaanderen. Tegenstanders trachtten met alle mogelijke middelen, ook enLees verder
Het lokaal bestuur werkt aan een warme, dynamische en aantrekkelijke leefgemeenschap. Op een open wijze bouwen we een klantvriendelijke, sociale en efficiënte dienstverlening uit. Zo versterken we onze vele troeven die bijdragen tot het welzijn van elke burger en tot de duurzame ontwikkeling van het gemeentelijk gebied. Je kan uiteraard ook steeds spontaanLees verder