www.doorbraak.be – door Wido Bourel .
Henri Vaassen is docent Nederlands in Duinkerke en voorzitter van het Huis van het Nederlands in Belle. Ik ontmoette hem naar aanleiding van een uitzending over de Nederlandse taal voor de Frans-Vlaamse Radio Uylenspiegel waaraan we samen participeerden. Henri bevestigt me dat ongeveer 20.000 mensen in het noorden van Frankrijk, van lager tot universitair onderwijs, Nederlands leren. Hij brengt ook goed nieuws mee naar de uitzending met betrekking tot de start van officieel tweetalig onderwijs Nederlands-Frans in de streek. Een eerste project wordt dit jaar nog opgestart in Rosendael bij Duinkerke, aldus een beslissing van de Franse onderwijsautoriteiten.
als thuistaal zo goed als uitgestorven
Veel Vlamingen hier denken dat er een verband bestaat tussen die 20.000 studenten die Nederlands leren, en het spreken van de West-Vlaamse streektaal aldaar. Henri wil ons niet teleurstellen maar : ‘de waarheid is dat wie vandaag de dag Nederlands studeert in Frans-Vlaanderen voor de overgrote meerderheid, geen kennis heeft van de streektaal’. Voor de goede en eenvoudige reden dat ze als thuistaal zo goed als uitgestorven is. Het aantal mensen dat nog de Frans-Vlaamse streektaal spreekt is nooit officieel vastgesteld. De optimisten spreken over 20.000. De realisten over enkele duizenden.
kennis van enkele woorden en zinnen
In het café of op de markt kan je nog wel Vlaamsch horen klappen door oudere mensen. Door de vele naamborden in het Vlaamsch, zou je fout kunnen concluderen dat de streektaal nog springlevend is. Karel Appelmans, een Gentenaar die al enkele jaren in Frans-Vlaanderen woont, is er — en terecht — fier op : met zijn vereniging Euvo heeft hij duizenden Vlaamse naamborden op huizen aangebracht. Maar dat is nog geen garantie dat de eigenaars van die huizen West-Vlaams of Nederlands spreken. Ze houden nog van de klanken van hun oude taal, dat wel. Maar de kennis ervan is meestal herleid tot de kennis van enkele woorden en zinnen, en een leeuwenvlag in de tuin.
Karel stelt vast : ‘zelfs tussen Vlaamsgezinden of binnen een Vlaamse vereniging in Frans-Vlaanderen is de voertaal meestal Frans’. Ze moeten soms hulp krijgen om de naam van hun huis te kunnen uitspreken. Dit verklaart ook de schrijfwijze van het biermerk Anosteké. De naam moest fonetisch worden weergegeven omdat weinig Frans- Vlamingen ‘tot een noaste (andere) keer’ kunnen lezen.
De West-Vlaming Mark Ingelaere, geboren op een boogscheut van de schreve, spreekt de streektaal van de Westhoek. Hij maakt prachtige filmpjes van de laatste Frans-Vlamingen die hun sappige West-Vlaamse taal nog machtig zijn. Hij heeft inmiddels bijna 200 filmpjes opgenomen, zonder wetenschappelijke pretentie maar zeer waarachtig. Je kan ze op YouTube bekijken.
https://www.youtube.com/watch?v=zgQeLovg94A .
Aandoenlijk is het te luisteren naar deze laatste getuigen van de aanwezigheid van onze taal in Frans-Vlaanderen, die ooit nog in Artesië, en tot aan de kust bij Kales en in Land van Bredenaarde, werd gesproken. De opnames zijn ook zeer interessant studiemateriaal voor taalkundigen. Mark kreeg hiervoor terecht lof en aanmoediging van onder meer de bekende Nederlandse taalkundige en dialectoloog Marc van Oostendorp, verbonden aan het Meertensinstituut en de Universiteit Leiden.
De laatste jaren wordt onder de naam Flamand Occidental een revival van de streektaal gestimuleerd met cursussen en opleidingen in de volkstaal. Dit is het werk van de vereniging Akademie voor Nuuze Vlaemsche Taele (ANVT). Een duizendtal cursisten volgen deze opleidingen in de streektaal. Een aantal dat niet in verhouding staat tot de 20.000 mensen die er Nederlands leren. Maar het belet de ANVT niet de show te stelen en het debat te kapen.
De ANVT biedt de gemeenten ook een tweetalig charter aan met als doel de naam van de gemeente, soms ook de straatnaamborden, en de toeristische informatie in de twee talen West-Vlaams & Frans te vermelden. In de traditie van de Vlaamse taalkundigen als Gezelle, De Bo, Willem Pée en Cyriel Moeyaert is men ook overgegaan tot het verzamelen van specifieke woorden in het West-Vlaams. Dit leidde onlangs tot de uitgave van een tweetalig Woordenboek van de Vlamsche taele in Frankryk.
West-Vlaams als regionale taal erkend
Maar de sterkte van de ANVT berust vooral in haar lobbywerk bij allerlei lokale politieke mandatarissen, burgemeesters, leden van de Regionale Raad, volksvertegenwoordigers. De meeste van deze politici hebben nog nooit een woord West-Vlaams, laat staan Nederlands, uitgesproken. Ze weten eigenlijk niet waar het om gaat, maar dit kan de pret niet bederven. Zo is onlangs door de Regionale Raad van ‘ Hauts-de-France’ het West-Vlaams als regionale taal erkend, met forse subsidies voor de ANVT tot gevolg. Sterker nog, de Regionale Raad wil overgaan tot de oprichting van een ‘Puublike Office van het West-Vlamsch’ (sic). Dat is een moeizame vertaling voor ‘Office public du Flamand Occidental’.
De erkenning van de regionale taal zou al bij al goed nieuws betekenen, ware het niet dat het ANVT kiest voor het West-Vlaams los van het Nederlands. Men doet er alles aan om in alle publicaties het West-Vlaams in spelling en syntaxis maximaal te differentiëren van het Nederlands. Voor sommige mensen van de Akademie voor nuuze Vlaemsche Taele is het Nederlands gewoon een vreemde taal die niets met het West-Vlaams te maken heeft. De Regionale Raad heeft dus ook op aanraden van de ANVT het West-Vlaams, zonder enige link met het Nederlands, erkend. 20.000 studenten Nederlands worden zo door de officiële instanties van de regio ‘Hauts-de-France’ in de steek gelaten.
Enkele Frans-Vlamingen komen in het verweer en klagen deze situatie aan. Ze willen dat de erkenning van het West-Vlaams als streektaal wordt verbonden aan de erkenning van het Nederlands. Men komt tot de Kafkaiaanse situatie dat de Regionale Raad van de regio ‘Hauts-de-France’ pro West-Vlaams is. Terwijl politici van de Regionale Raad van het Noorden departement het onderwijs van het Nederlands steunen.
dwaalspoor van het West-Vlaams zonder het Nederlands
Het West-Vlaams en het Nederlands als voorwerp van een politiek spel in Frankrijk, stel je voor. Een nieuwe vereniging, de Andries Stevenkring, genoemd naar een 18de eeuwse Frans-Vlaamse taalkundige uit Kassel, wil het dwaalspoor van het West-Vlaams zonder het Nederlands aankaarten. De nieuwe vereniging overweegt de organisatie van een Staten Generaal van het Nederlands met de steun van verkozenen uit de Regionale Raad van het Noorden-departement.
Deze Frans-Vlamingen voelen zich door sommige Vlamingen aan deze kant van de Schreve in de steek gelaten. Dat West-Vlaamse organisaties het onderwijs van het West-Vlaams in Frans-Vlaanderen zogezegd steunen om er, kost wat kost, het personeel dat ze te kort hebben, te kunnen rekruteren, kunnen ze missen als kiespijn. Wil iemand van de West-Vlaamse werkgeversorganisaties opstaan en duidelijk maken dat de taal van het Vlaamse bedrijfsleven het Nederlands is ?
zwijgt de Taalunie in alle talen
Ook de Vlaamse regering zou een zinvolle rol kunnen spelen in dit verhaal. Men kan zich toch afvragen waartoe meer Vlaamse macht leidt als ons internationaal cultureel beleid het onderwijs van het Nederlands in Frans-Vlaanderen niet steunt, ook niet financieel. Terwijl zwijgt de Taalunie in alle talen en bewijst ze haar irrelevantie in de grensgebieden en in de steun aan de Nederlandse taal extra muros.
Wido Bourel
Wido Bourel (1955) is Frans-Vlaming, publicist en promotor van de Nederlandse taal en cultuur in zijn geboortestreek.
Foto’s © Gazet van Hove - cover : Musée de Flandre, Cassel.
www.doorbraak.be – door Wido Bourel . Henri Vaassen is docent Nederlands in Duinkerke en voorzitter van het Huis van het Nederlands in Belle. Ik ontmoette hem naar aanleiding van een uitzending over de Nederlandse taal voor de Frans-Vlaamse Radio Uylenspiegel waaraan we samen participeerden. Henri bevestigt me dat ongeveer 20.000Lees verder
De Politieschool van de Provincie Antwerpen, Campus Vesta, organiseert in samenwerking met de dienst recrutering en selectie van de Federale Politie een infodag op zaterdag 22 juni. Is het altijd al je droom geweest om een politiekorps te versterken ? Kom dan op deze dag meer te weten over deLees verder
Hove Op de eerste Milieuraad van Hove kwam het dossier van villa Henriëtte ter sprake. Het gaat hier over de verkaveling van het vroegere domein van burgemeester Beyltjens, nadien het notariaat aan de Kapelstraat met de bijhorende buurvilla Henriëtte, vlak naast de bekende beenhouwerij aan het station. Men plant erLees verder
Met zijn boek “Over identiteit” zet N-VA-voorzitter Bart De Wever een aantal duidelijke lijnen uit. Zijn inclusieve samenleving met leidcultuur betekent niet alleen een mix van rechten en plichten, het klassieke centrumrechtse credo. Het zet de deur open richting het Franse model van radicale scheiding van Kerk en Staat. EnLees verder
Wij zoeken een coördinator Burger en Welzijn (voltijds – B4-B5) en een deskundige communicatie (voltijds/B1-B3). De coördinator Burger en Welzijn zal aan het hoofd staan van een nieuwe samengestelde dienst op de IJzerlei in Boechout. Zijn voornaamste taak bestaat uit het coördineren van de werking van de organisatie/afdeling en het coachen, begeleiden en aansturenLees verder
Herdenking Henri Reyns Op zondag 19 mei a.s. om 11.00u. zullen de Vlaamse Volksbeweging het Verbond VOS, Vlaamse vredesvereniging, in Oostvleteren voor de tweede maal de tijdens W.O. I terechtgestelde Vlaamse soldaat Henri Reyns herdenken. Reyns werd te Oostvleteren geëxecuteerd op 17 mei 1917, beschuldigdLees verder
“Als iemand in het buitenland een huis bezit, dan heeft die geen recht op een sociale woning. Dat gaat over rechtvaardigheid. Wij hebben een gigantische wachtlijst, waarop heel wat alleenstaande vrouwen, van mensen die wél recht hebben op een sociale woning.” Voormalig staatssecretaris voor Gelijke Kansen Zuhal Demir wil ookLees verder
Het lijkt al een tijdlang niet meer te boteren tussen het personeel en de nieuwe directeur van de supermarkt Delhaize in Boechout. En gisteren was de maat vol en ging men er spontaan tot een staking over. “De winkel gaat op zaterdag normaal om 8.00u. open” zegt iemand van deLees verder
Donderdag 2 mei 2019, Gemeentehuis, Geelhandlaan 1 Hove 20 aanwezigen, waarvan 7 vrouwen, een meerderheid van de aanwezigen is lid van Natuurpunt. De voorzitter Hugo Waterschoot, begroet de aanwezigen en stelt de spelregels van de Milieuraad voor. Geen opmerkingen. Nadien mogen alle aanwezigen zich individueel vrij voorstellen. Er zijn ookLees verder
www.doorbraak.be – door Jules Gheude . De dag na de verkiezingen van 26 mei mag men erop rekenen dat de regionale regeringen in Vlaanderen en Wallonië snel en met radicaal tegengestelde configuraties gevormd worden, wat het op de been brengen van een federale regering zo niet onmogelijk, dan voorzeker tochLees verder