www.doorbraak.be - door Dirk Rochtus
Titel : Mijn strijd - Auteur Adolf Hitler - Uitgever Prometheus - ISBN 9789044635867 – Aantal bladzijden 854 – Prijs € 49.99 .
In tegenstelling tot wat algemeen gedacht werd, was Mein Kampf niet verboden in het naoorlogse Duitsland. In feite had de regering van de deelstaat Beieren als bezitter van de auteursrechten er gewoonweg geen belang bij om een van de meest omstreden en ‘gevaarlijke’ boeken van de 20ste eeuw opnieuw uit te laten geven.
Vanaf dan kon iedereen die dat wilde het werk op de markt gooien
Op 1 januari 2016 – het begin van het jaar dat volgde op de 70ste verjaardag van het ‘dramatische’ overlijden van de auteur – verviel echter het Beierse monopolie op de auteursrechten. Vanaf dan kon iedereen die dat wilde het werk op de markt gooien. Uit vrees dat extreemrechtse avonturiers er misbruik van zouden maken besloot het gerenommeerde Institut für Zeitgeschichte (IfZ) in München zich aan een ‘kritische Ausgabe’ te wagen. Het resultaat is er ook naar : Mein Kampf verscheen in twee boekdelen, samen 1966 bladzijden dik, met de nodige commentaren en meer dan 3.700 noten. Waar Hitler in het eerste deel van Mein Kampf’ (15 hoofdstukken) zijn wording als politicus en leider van de nationaalsocialistische partij beschrijft met de nodige ideologische bespiegelingen, gaat hij in de 12 hoofdstukken van het tweede deel telkens dieper in op een afgebakend onderwerp zoals bijvoorbeeld de staat, de vakbonden, federalisme en buitenlandse politiek. Het opvallende is dat er in de Duitse heruitgave geen enkele bladzijde met de oorspronkelijke tekst te vinden is waarop niet minstens één verklarende noot staat. De bedoeling van de uitgevers was duidelijk : een bladspiegel creëren waarbij de woorden van Adolf Hitler ingesnoerd werden door kritische bedenkingen.
De Nederlandstalige uitgave onder de titel Mijn strijd wijkt van dat principe af, maar dan om praktische redenen. Het zou onbegonnen werk zijn om zoiets als de ‘Kritische Ausgabe’ van het IfZ over te doen voor de Nederlandstalige markt die zoveel kleiner is dan de Duitse. In plaats van zo een ‘uitputtende annotatie’ (p. 16) werd er gekozen voor een andere aanpak: de bekende historicus en Duitslandkenner Willem Melching nam de delicate taak op zich om naast een algemene inleiding elk van de 27 hoofdstukken van Mijn strijd te analyseren en historisch te kaderen. Aan elkaar geregen zouden die commentaren een boek op zich kunnen vormen over leven en ideologie van Hitler.
Met de nodige kritische zin neemt Melching het zelfbeeld van de ‘Führer’ onder de loep
historici die menen dat Hitlers rabiate antisemitisme niet terugging tot diens ‘jaren in Wenen’
Met de nodige kritische zin neemt Melching het zelfbeeld van de ‘Führer’ onder de loep. Het is geen geheim dat Hitler in het eerste autobiografisch gekleurde deel van Mein Kampf een loopje neemt met de waarheid, zichzelf heldhaftiger en ‘genialer’ afschilderde dan hij in werkelijkheid was. Het boek neemt in de woorden van Melching de vorm van een ‘heiligenleven’ aan, van een man die zichzelf voorbestemd zag om Duitsland en bij uitbreiding de wereld van de ‘Ariërs’ te redden. Dat maakt dat Hitler ook niet veel loslaat over zijn ‘enigszins mysterieuze jaren in het naoorlogse München’ (p. 280). Daarover is de laatste tijd al heel wat onderzoek verricht, onder andere door de Duitse, in het Schotse Aberdeen docerende historicus Thomas Weber. Mochten we ooit de volledige waarheid achterhalen over wat Hitler als niet-gedemobiliseerde soldaat in München in 1918-’19 heeft uitgespookt, zou dit een heel ander licht werpen op de totstandkoming van zijn wereldbeeld. Zo meent Weber dat Hitler ten tijde van de regering van de socialist Kurt Eisner wel eens linkse sympathieën gekoesterd en zich pas na de ondertekening van het Verdrag van Versailles in juni 1919 tot een vurige nationalist ontpopt zou hebben. Melching sluit zich dan weer aan bij de historici die menen dat Hitlers rabiate antisemitisme niet terugging tot diens ‘jaren in Wenen’ (voor de Eerste Wereldoorlog), zoals hij zelf altijd beweerde, maar pas in het München van vlak na de oorlog ontlook. In tegenspraak hiermee lijkt de uitspraak van Melching dat Hitler zich in Wenen als fervent liefhebber van de opera’s van Richard Wagner diens ‘tamelijk uitgesproken antisemitische opvattingen over Joodse kunstenaars […] eigen maakte’ (p. 49).
de passie van Hitler voor de buitenlandse politiek
Hitler was niet alleen geen bijster origineel ‘denker’, maar hield er ook ideeën op na die al lang achterhaald waren zoals deze ‘dat er wél een relatie bestond tussen bevolkingsgroep, voedselvoorziening en de omvang van een staat’ (p. 171). Vermoedelijk was zijn streven naar autarkie of zelfbedruiping – volgens hem alleen te verwezenlijken door verovering van ‘Lebensraum’ – mee ingegeven door de hongersnood die het Duitse volk tijdens de Eerste Wereldoorlog had geleden ten gevolge van de geallieerde blokkadepolitiek. De ondergang van het Duitse Rijk was volgens Hitler te wijten aan ‘het niet onderkennen van het rassenprobleem en het belang daarvan voor de historische ontwikkeling van de volkeren’ (geciteerd op p. 300) en zo komen we volgens Melching ‘tot de kern van Hitlers denken : de rassenstrijd als motor van de geschiedenis en centrale factor in de politiek’ (p. 300). Dat verklaart ook de passie van Hitler voor de buitenlandse politiek waarvan het doel was de opdeling van de wereld in een Brits maritiem rijk en een Duitse continentale macht die zich tot over Rusland zou moeten uitstrekken. De verwerkelijking van zo een wereld waarin de ‘Ariër’ zou heersen vooronderstelde de ‘uitschakeling’ van de Joden die volgens Hitler achter ‘destructieve’ systemen als het kapitalisme en het marxisme zaten. Melching vestigt er overigens nog de aandacht op dat Amerika met zijn immigratiewetten (p. 546) – om nog maar te zwijgen van de rassenwetten – , en de welvaart die het als ‘meester […] over zijn eigen continent’ (p. 172) opbouwde, het denken van Hitler over binnen- en buitenlandse politiek sterk beïnvloed heeft.
https://www.youtube.com/watch?v=iQ09wd8blcs
doordringend inzicht in de psychologie van individuen die zich geroepen voelen om de wereld te redden
Mein Kampf wordt in de algemene perceptie afgedaan als onleesbaar. Toch moet Melching toegeven dat bijvoorbeeld hoofdstuk 9 (van Deel I) over ‘De Deutsche Arbeiterpartei’ ‘vlot geschreven [is] en dankzij de beknoptheid goed te volgen’ (p. 284). Dat komt omdat Hitler nu eenmaal een begaafde redenaar was en bepaalde tekstdelen de schriftelijke neerslag waren van wat hij al zovele malen in openbare bijeenkomsten had verkondigd. Hetzelfde vindt Melching over hoofdstuk 7 (van Deel II) dat de titel ‘Worstelen met het rode front’ draagt (p. 603). Hier horen we de stem van de redenaar die breit aan ‘de legende van de heroïsche Kampfzeit‘ (p. 603). Vertaler Mario Molengraaf heeft een waar monnikenwerk gepresteerd. Dat heeft hij gedaan door zich in te lezen in werken over het nationaalsocialisme en het Derde Rijk en door aan de schrijftafel een ijzeren discipline aan de dag te leggen. Uitgeverij Prometheus bewijst de democratie een grote dienst door een werk op de markt te brengen dat maatschappelijk relevant is en blijft zolang er politieke krachten en ideologieën zullen bestaan die naar volledige machtsverwerving streven. Het boek Mijn strijd – en zeker voorzien van heldere, bevattelijke commentaar – geeft een doordringend inzicht in de psychologie van individuen die zich geroepen voelen om de wereld te redden en in de manier waarop ze dat doel willen bereiken.
Dirk Rochtus
Dirk Rochtus is hoofddocent internationale politiek en Duitse geschiedenis.
www.doorbraak.be – door Dirk Rochtus Titel : Mijn strijd – Auteur Adolf Hitler – Uitgever Prometheus – ISBN 9789044635867 – Aantal bladzijden 854 – Prijs € 49.99 . Koop dit boek online In tegenstelling tot wat algemeen gedacht werd, was Mein Kampf niet verboden in het naoorlogse Duitsland. In feiteLees verder
Hove Erfgoeddag ook in Hove op zaterdag 27 en zondag 28 april, telkens van 11.00 tot 17.00 uur in O.C. “De Markgraaf”, Kapelstraat 8 in Hove. Info : tel. 03 / 454 39 01, cultuur@hove.be. Oude foto’s uit Hove Heemkundige Kring De Markgraaf haalt oude foto’s van Hove van onderLees verder
17 mei 2019 : Internationale Dag tegen Homofobie en Transfobie. Net als de voorbije jaren zal gedurende de periode rond 17 mei de regenboogvlag worden uitgehangen aan de openbare gebouwen. Op die manier toont onze gemeente zich solidair en open voor al haar burgers, ongeacht hun seksuele oriëntatie, genderidentiteit enLees verder
Zoals de meeste Europese landen doet België veel moeite om “Belgische” vrouwen en kinderen van IS-terroristen terug naar huis te halen. Daarbij wordt een vergevingsgezind discours vol leugens, vergoelijking en valse sentimentaliteit gebruikt. De Franstalige kranten L’Echo en La Dernière Heure publiceerden een aangrijpend getuigenis van enkele jezidi-vrouwen die ronduitLees verder
De eenvoudigste manier om minder plastic te verbruiken ? Simpelweg meer kraantjeswater drinken ! Daar is geen verpakking voor nodig. Doe jij mee ? België behoort wereldwijd tot de landen met de hoogste flessenwaterconsumptie. In de maand mei proberen we in het kader van ‘Plasticvrij Mei’ zo weinig mogelijk plasticLees verder
Het monument voor de Armeense genocide in Jerevan, de hoofdstad van Armenië. foto : © Doorbraak/Karl Drabbe www.doorbraak.be – door Jens De Rycke Op 24 april zal de Kamer van Volksvertegenwoordigers overgaan tot het stemmen van een wet waarbij negationistische uitspraken gestraft zullen worden. Opmerkelijk genoeg wordt in deze wet de ArmeenseLees verder
Beste muziekliefhebber, Op zondag 28 april om 15.00 uur (deuren 14.30 uur) zal de Sint-Benedictuskerk bruisen van jong leven. De vier koren Sterling, hun dirigente Ada Bakelants en begeleider Wim Verhulst, verzorgen een namiddagprogramma vol leuke liedjes uit de ganse wereld, met verrassende vertolkingen. Deze koren hebben al naam verworvenLees verder
Hove Een speelparadijs voor kinderen uit de buurt in jouw straat ? Het kan ! Haal de krijtjes, rolschaatsen en springtouwen uit de kast, roep je buurvriendjes erbij en amuseer jullie te pletter in de leukste straat van Hove ! Een speelstraat is volledig voorbehouden voor spelende kinderen. Tijdens deLees verder
“Als iemand in het buitenland een huis bezit, dan heeft die geen recht op een sociale woning. Dat gaat over rechtvaardigheid. Wij hebben een gigantische wachtlijst, waarop heel wat alleenstaande vrouwen, van mensen die wél recht hebben op een sociale woning.” Voormalig staatssecretaris voor Gelijke Kansen Zuhal Demir (N-VA) wilLees verder
Hove Door de muren van je woning goed te isoleren, geef je minder geld uit aan verwarming, blijft het in de winter lekker warm en in de zomer langer fris. Bovendien heeft spouwmuurisolatie ook een geluiddempend effect. Spouwmuurisolatie is een eenvoudige en goedkope manier van isoleren. Voor minder dan 15Lees verder
