www.doorbraak.be – door Dirk Rochtus
De deelname van de extreemlinkse Partij van de Arbeid (PVDA) aan het gemeentebestuur in Zelzate zorgt voor heel wat beroering in politieke en maatschappelijke middens. Zeldzaam zijn de stemmen ter rechterzijde die er geen graten in zien. Johan Sanctorum is er zo een van. In Doorbraak schrijft hij : ‘ik vind het uitstekend en een bewijs dat democratie nog werkt, dat sp.a en PvdA een links bestuur gaan vormen in Zelzate, een arbeidersgemeente bij uitstek. Waarom zouden die in godsnaam voor liberalen stemmen ?’ Ook Jan Segers, editorialist van Het Laatste Nieuws, spreekt zich uit voor ‘de lokale democratie zonder nationale fatwa’s’. ‘Waarom zo principieel en obligaat bang zijn voor de lokale democratie, ook als die niet naar links maar naar rechts neigt ?, vraagt Segers zich nog af.
Waarom het cordon niet doorbroken wordt, heeft te maken met de verschillende houding die hier in onze westerse democratieën wordt aangenomen tegenover links en rechts en bij uitbreiding de extreme vormen ervan. In het politieke denken gelden links en rechts als synoniemen van respectievelijk ‘goed’ en ‘slecht’. Links wordt door de goegemeente geassocieerd met ‘sociaal’ en het strijden voor democratie en gelijkheid, rechts eenzijdig met ongelijkheid. Het opkomen van centrumrechts voor het primaat van de vrijheid en de bescherming van de nationale identiteit wordt afgedaan als een strijd die respectievelijk door hardvochtigheid en nationaal egoïsme ingegeven zou zijn.
Die morele zienswijze vormt – objectief geanalyseerd – de ideologische achtergrond voor het bagatelliseren van extreemlinks
Die moraliserende kijk op links en rechts straalt zo natuurlijk ook af op de extreme verschijningsvormen van beide stromingen. De extremist van links verschijnt zo als iemand die bij alle eventuele bedenkingen over de door hem aangewende middelen toch nog altijd ‘eervolle’ doelen zou nastreven, de extremist van rechts draagt het odium van racisme met zich mee. Die morele zienswijze vormt – objectief geanalyseerd – de ideologische achtergrond voor het bagatelliseren van extreemlinks. Nochtans bant deze maatschappelijke en door de media uitgedragen consensus over wat goed en wat kwaad is in onze democratie het gevaar niet dat niet alleen van de extreme uitingen van rechts, maar ook van die van links uitgaat.
Waar extreemrechts mensen dus viseert omwille van hun ‘zijn’ (dat niet veranderd kan worden), doen extreemlinks en het moslimextremisme dat met mensen omwille van hun ‘denken’ (dat veranderd ‘moet’ worden)
Extremisme richt zich naargelang zijn aard tegen telkens andere mensen : dat van rechts tegen degene die niet tot het eigen volk of ras behoort, dat van links tegen degene die tot een andere klasse behoort of zelfs tegen degene die er afwijkende denkbeelden op nahoudt, en dat van het islamisme tegen de ‘ongelovige’. Waar extreemrechts mensen dus viseert omwille van hun ‘zijn’ (dat niet veranderd kan worden), doen extreemlinks en het moslimextremisme dat met mensen omwille van hun ‘denken’ (dat veranderd ‘moet’ worden).
Wie denkt dat extreemlinks niet gevaarlijk is, was bijvoorbeeld geen getuige van of heeft niets opgevangen van het brutale geweld (op het terroristische af) dat extreemlinkse relschoppers bezigden tijdens de top van de G-20 in Hamburg in juli 2017. Gemaskerd trokken ze twee dagen langs als ‘der schwarze Block’ (de naam waaronder ze gekend zijn) door de stad, vernielden en staken auto’s in brand, sloegen winkelruiten in en joegen toevallige voorbijgangers de stuipen op het lijf. Maar volgens Martin Schulz, de toenmalige kandidaat-kanselier van de Duitse sociaaldemocraten (SPD), kon dat niet links zijn, want links en het gebruik van geweld zouden elkaar zogezegd uitsluiten.
Het gevaar zit hem hierin dat alle varianten van het extremisme (links, rechts, islamitisch) ‘in de kern de pluraliteit van belangen, de scheiding der machten en de universaliteit van de mensenrechten negeren’
Het gevaar zit hem hierin dat alle varianten van het extremisme (links, rechts, islamitisch) ‘in de kern de pluraliteit van belangen, de scheiding der machten en de universaliteit van de mensenrechten negeren’. Wat hier tussen aanhalingstekens staat, zijn de woorden van de Duitse professor Eckhard Jesse, die als ‘Extremismusforscher’ (onderzoeker van het extremisme) bekend staat. De zeventigjarige Jesse vlooit al zijn hele academische leven lang honderden extremistische tijdschriften van rechts en van links uit. Op zijn naam heeft hij honderden publicaties staan, waaronder het gezaghebbende Jahrbuch Extremismus & Demokratie dat al voor de dertigste keer bij de gerespecteerde uitgeverij Nomos Verlag is verschenen.
Jesse, die in de jaren ’90 de universiteit van Trier voor die van het Oost-Duitse Chemnitz ruilde, heeft naam gemaakt met zijn theorie van de Äquidistanz. Dat betekent dat de rechtsstaat zich even ‘gedistantieerd’ moet opstellen tegenover extreemrechts als tegenover extreemlinks. In Duitsland is het verkondigen van die theorie geen sinecure. Als in dat land rechts zelfs als synoniem van extreemrechts wordt beschouwd (denk aan ‘antifascistische’ rockconcerten als ‘Rock gegen Rechts’), laat het zich niet moeilijk raden dat wie waarschuwt voor extreemlinks, of op zijn minst extreemlinks even gevaarlijk acht als extreemrechts, als verdacht overkomt. Inderdaad, wegens zijn theorie van de Äquidistanz wordt Jesse door de linkerzijde verketterd als iemand die extreemrechts zou willen vergoelijken. Als hij ergens een voordracht gaat houden, heeft hij politiebescherming nodig, want ‘Antifa’ vindt het niet kunnen wat hij zegt en schrijft.
Jesse stelt in een opiniestuk in de Neue Zürcher Zeitung het gebrek aan Äquidistanz tegenover de extreme verschijningsvormen van links en rechts vast. In Duitsland zijn daar volgens hem drie, telkens met een symbolisch jaartal verbonden gebeurtenissen voor verantwoordelijk: 1933 als het begin van de nazidictatuur (wat in het naoorlogse Duitsland de gevoeligheid voor extreemrechts heeft verscherpt), 1968 waar ten gevolge van de studenten-contestatie de ‘anti-extremistische consensus’ van de vroege Bondsrepubliek vervangen werd door de ‘antifascistische consensus’ (wie strijdt tegen extreemrechts zou automatisch een strijd voor de democratie voeren) en 1989, waar met de val van de Muur en de ondergang van de DDR het schrikbeeld van een communistische dictatuur verdween. Nog volgens Jesse vormen de gewelddadige uitingen van links en rechts en van het islamisme vooralsnog geen gevaar voor de democratische rechtsstaat, maar wel voor het leven en welzijn van bepaalde groepen, (al naargelang omwille van hun ras, geloof, seksuele geaardheid of zelfs maar meningen).
de rechtsstaat moet ook het wezen van de democratie – de vrijheid van denken en spreken – beschermen
Jesse meent dat het gebrek aan Äquidistanz de conflictcultuur in onze maatschappij aanwakkert. De rechtsstaat moet er alles aan doen om mensen te beschermen die omwille van hun huidskleur of geloof belaagd of aangevallen worden (zoals in Duitsland waar islamitisch geïnspireerd geweld tegen joodse burgers aan het toenemen is). Maar de rechtsstaat moet ook het wezen van de democratie – de vrijheid van denken en spreken – beschermen.
De onverdraagzaamheid tegenover mensen die er niet de ‘juiste’ mening op nahouden neemt immers in onze Westerse maatschappij alsmaar toe. Dat mocht ook professor Dieter Schönecker van de universiteit Siegen (Duitsland) ondervinden. In het kader van een seminarie over vrije meningsuiting had de filosoof twee sprekers uitgenodigd wier denken niet strookt met links, namelijk Thilo Sarrazin (auteur van boeken als Deutschland schafft sich ab en Feindliche Übernahme) en Marc Jongen, zowat de ideoloog van de Alternative für Deutschland (AfD). De universiteitsleiding weigerde Schönecker – zelf een onverdachte geleerde – geldmiddelen ter financiering van het seminarie ter beschikking te stellen. Wie zo handelt, aldus Schönecker in een gevatte reactie op die weigering, ‘schränkt meine Wissenschaftsfreiheit ein, auch wenn er sich zugleich zu ihr bekennt’ (beperkt me in mijn wetenschappelijke vrijheid, ook wanneer hij er zich tegelijkertijd toe bekent).
Het is maar een kwestie van tijd, of het gebrek aan verdraagzaamheid vanwege een bepaalde zijde van het politieke spectrum slaat om in geweld
Vlaanderen is Duitsland niet, maar de tekenen van een gebrek aan Äquidistanz worden ook hier bij ons zichtbaar. Het is maar een kwestie van tijd, of het gebrek aan verdraagzaamheid vanwege een bepaalde zijde van het politieke spectrum slaat om in geweld. Dat hebben we ook al in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen kunnen vaststellen, toen verschillende verkiezingsborden van partijen ter rechterzijde besmeurd of vernield werden. Jesse heeft daar een duidelijk antwoord op. Het devies ‘geen vrijheid voor de vijanden van de vrijheid’ helpt volgens hem niet verder, wel het devies ‘keine Freiheit zur Abschaffung der Freiheit’ (geen vrijheid om de vrijheid af te schaffen).
DIRK ROCHTUS
Dirk Rochtus is hoofddocent internationale politiek en Duitse geschiedenis.
Foto's (c) Gazet van Hove.
Bagatelliseren wakkert conflict aan www.doorbraak.be – door Dirk Rochtus De deelname van de extreemlinkse Partij van de Arbeid (PVDA) aan het gemeentebestuur in Zelzate zorgt voor heel wat beroering in politieke en maatschappelijke middens. Zeldzaam zijn de stemmen ter rechterzijde die er geen graten in zien. Johan Sanctorum is erLees verder
Op zaterdag 24 november organiseert GROS Kontich (Gemeentelijke Raad OntwikkelingsSamenwerking) de zevende editie van de Noord-Zuidquiz in Cultuurhuis Altena-Kapel met start om 20.00 uur stipt. Ploegen van max. 6 personen kunnen inschrijven via uitwinkel@kontich.be of via het nummer 03 / 450 78 32. Er worden slechts 24 ploegen toegelaten. ErLees verder
FIETSERSBOND HOVE Beste, Wie er vrijdag 23 november nog bij wil zijn, moet zich haasten ! Er zijn nog enkele plaatsen vrij voor ons Fietsreiscafé met Wouter Deboot. Zoals we al in vorige nieuwsbrieven en mails aangekondigd hebben, brengt Wouter aan de hand van korte filmfragmenten, verslag uit van zijnLees verder
Op 24 & 25 november 2018 nodigen we jullie uit voor de 2de uitgave van de ‘Wandeling* van de Smaak’ door Hove. Smaak is uiteraard meer dan alleen eten en drinken ! Doe inspiratie op voor de feestdagen en laat je loodsen langs de handelaars en ondernemers van Hove !Lees verder
Vanaf 1 januari 2020 zijn rookmelders verplicht in alle woningen in Vlaanderen. Om je de mogelijkheid te geven tijdig aan deze wet te voldoen, zijn er ook bij de gemeente rookmelders te koop. Wacht echter niet tot de datum van invoegetreding van deze wet. Hoe sneller je overgaat tot deLees verder
VRIJE TRIBUNE door Armand Vervaeck – www.doorbraak.be . Wie trekt aan het kortste eind in het debat over het Verdrag van Marrakesh, Theo Francken of Charles Michel ? Het VN-migratiepact dat op 10 en 11 december ter ondertekening voorligt in het Marrokaanse Marrakesh wordt door steeds meer landen sceptisch bekeken.Lees verder
EDEGEM – De toneelkringen d’UZAren en De Meeuw spelen op zaterdag 24 november om 20.15 uur en op zondag 25 november om 14.30 uur in het Forttheater (Rogier Van der Weydenstraat 10) de oorlogsklucht ‘Oorlog, soep en liefde’. Niet ver van de boerderij van Nand en Marjet zitten sergeant Hendrix,Lees verder
De maand december betekent cadeautjes kopen. En dat doe je best in Hove, want ‘Waarom verder lopen, als je in Hove kan kopen ?’ Zoals elk jaar slaan de handelaars van onze gemeente de handen in elkaar voor de eindejaarsactie. Van 1 tot en met 31 december kan je bijLees verder
De beste Debatclub van Vlaanderen organiseert op donderdag 22 november 2018 een debat tussen Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) en de nationale voorzitter van het Vlaams Belang, Vlaams volksvertegenwoordiger Tom Van Grieken met als onderwerp “asiel en migratie”. Dit debat gaat door in Hotel “De Basiliek”, Trooststraat 22Lees verder
Met de steun – in de vorm van subsidies – van de provincie Antwerpen heeft de gemeente Hove heel wat fietsvaardigheidsmateriaal aangekocht. Sinds dit schooljaar maken de vijf Hovese basisscholen gebruik van fietsvaardigheidsmateriaal. Er is een beurtrol opgesteld zodat iedere school er zes tot acht weken gebruik van kan maken.Lees verder