door Veerle Wouters & Hendrik Vuye - www.doorrbaak.be .
In Het Laatste Nieuws (20 oktober, betaalmuur) verklaart de voorzitter van de Franstalige Liga voor Mensenrechten Alexis De Swaef dat de rechter het Vlaams Belang (VB) ‘meteen’ zou veroordelen. Het Hof van Beroep te Antwerpen heeft echter enkele dagen tevoren (15 oktober) net het omgekeerde beslist in het boekenbeurs-arrest. Het advies van het Openbaar Ministerie stelt dat ‘het helemaal niet bewezen is dat de politieke overtuiging die gelieerd kan worden aan de politieke partij in kwestie, het Vlaams Belang, racistische of discriminerende tendensen zou vertonen’. Het Hof bevestigt de stelling.
Sommigen minimaliseren de draagwijdte van het arrest. Advocate publiekrecht Evelyne Maes tweet : ‘Uit het artikel kan ik louter afleiden dat rechter oordeelt dat niet is bewezen dat het Vlaams Belang racistisch is. Hij oordeelt niet dat het Vlaams Belang niet racistisch is. Belangrijk verschil’. Zo’n redenering mag wat ons betreft, dit valt onder de vrije mening. Alleen heeft het niets meer met recht te maken. Zolang niet bewezen is dat er sprake is van racisme, is men niet racistisch.
Uit het artikel kan ik louter afleiden dat Rechter oordeelt dat niet is bewezen dat Vlaams belang racistisch is. Hij oordeelt niet dat Vlaams Belang niet racistisch is. Belangrijk verschil.
Het Antwerpse Hof veroordeelt niet het Vlaams Belang op grond van de antidiscriminatiewet, maar wel de organisatoren van de boekenbeurs omdat ze het VB discrimineren door de uitgeverij Egmont achter een cordon te zetten. ‘Belangrijk verschil’, om de woorden van Maes te gebruiken.
De rechter heeft gesproken en zijn oordeel over het Vlaams Belang van vandaag is anders dan de visie van het Gentse Hof van Beroep in 2004 op het toenmalige Vlaams Blok. Het Antwerpse Hof oordeelt : ‘overwegingen met betrekking tot het verleden van het Vlaams Blok doen hier niet ter zake’.
Het cordon is geen rechtsregel. Het is niet juridisch afdwingbaar. Het is slechts een informele afspraak tussen politieke voormannen. Niet meer, niet minder.
niet het eerste cordon in de Belgische geschiedenis
Het cordon tegen het VB is niet het eerste cordon in de Belgische geschiedenis. De socialisten komen in 1894 in het parlement en meteen ook achter een cordon. Het cordon breekt met de dramatische omstandigheden van Wereldoorlog I wanneer Emile Vandervelde in 1916 toetreedt tot de regering van nationale eenheid.
Een eerste cordon tegen het Vlaams Blok komt er in 1989 op initiatief van Agalev-parlementslid Jos Geysels en journalist-activist Hugo Gijsels. Het wordt ondertekend door de partijvoorzitters Herman Van Rompuy (CVP), Frank Vandenbroucke (SP), Annemie Neyts (PVV) en VU-ondervoorzitter Paul Van Grembergen. Al na enkele weken wordt het opgezegd door VU-voorzitter Jaak Gabriels, Van Rompuy en de nieuwe liberale voorzitter Guy Verhofstadt volgen.
In 1992 en 1997 stemt het Vlaams Parlement resoluties tegen het 70-puntenprogramma van het Blok. Dit zijn voorlopers van het cordon dat er pas komt in 2000 in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Het ‘Charter voor de democratie’ wordt ondertekend door de partijvoorzitters Patrick Janssens (SP), Stefaan De Clerck (CVP), Karel De Gucht (VLD), Jos Geysels (Agalev) en Geert Bourgeois (VU-ID). Het sluit politieke samenwerking uit op alle bestuursniveaus. Het stelt ook dat verkozenen of afdelingen die zich er niet aan houden zich automatisch buiten de partij plaatsen.
het recht van de burgers om informatie te ontvangen
Het cordon wordt vaak opgetrokken tot wat het niet is. Bij de VRT was er de nota ‘De VRT en de democratische samenleving’ (2001). Journalist Marc Van de Looverbosch getuigt dat de eindredacteur van het duidingsprogramma Actueel interviews met Blokkers weigert. Ook andere mediaorganen hanteren in de feiten een cordon. Weinig journalisten beseffen het, maar ze vallen hier flagrant uit hun rol. Persvrijheid is volgens het Mensenrechtenhof niet alleen het recht van de pers om informatie te verspreiden, maar ook het recht van de burgers om informatie te ontvangen. Redacties die een mediatiek cordon hanteren, ontzeggen burgers informatie en miskennen dus de persvrijheid.
Sommigen willen het cordon zelfs uitbreiden tot gewezen VB-mandatarissen. In Grimbergen en Beringen worden gewezen VB-parlementsleden Bart Laeremans en Bert Schoofs achtervolgd door hun verleden. Kan samenwerking met ex-VB’ers ? Deze vraag is beslecht in 2012 wanneer gewezen VB’ers Karim Van Overmeire, Bruno Stevenheydens en Luc Sevenhans N-VA-schepen worden in Aalst, Beveren en Brasschaat. Al de rest is politieke strategie. Open Vld’er Chris Selleslagh (6 zetels) pint in Grimbergen Laeremans (8 zetels) vast op zijn verleden om zelf burgemeester te worden. Met het cordon heeft dit niets te maken. Selleslagh wil gewoon burgemeester worden, zelfs al heeft niet hij maar wel Laeremans de verkiezingen gewonnen.
In eerste instantie zijn het de Franstaligen die het cordon in stand houden. Met het radicaal linkse PTB hebben ze dan weer geen enkel probleem. ‘Le PTB ne peut servir d’excuse pour le Vlaams Belang’ is de titel van een editoriaal van Béatrice Delvaux (Le Soir, 19 oktober, betaalmuur). Delvaux gaat heel kort door alle bochten. Ze schrijft dat extreem rechts bepaalde mensen als minderwaardige volkeren beschouwt en van racisme zijn handelsfonds maakt. Ze voegt er aan toe dat dit strafbaar is en dat het Vlaams Blok daarvoor werd verboden.
Het VB is nooit verboden
De analyse van Delvaux is fout. Het VB is nooit verboden. De Belgische wet laat niet toe een politieke partij te verbieden. En de rest van het betoog van Delvaux, wel, laat het Antwerpse Hof van Beroep nu net het tegenovergestelde stellen, enkele dagen voor Delvaux haar editoriaal schrijft. Maar dat zal Delvaux niet storen. Zij gebruikt, zoals de meeste Franstaligen, het begrip racisme niet in de juridische betekenis, maar in een morele betekenis. Wie afwijkt van de politieke grondstroom die heerst in de Franstalige media is ‘racist’ en meteen ‘kaltgestellt’.
Met extreem links heeft Delvaux geen probleem, want hier is ‘het kapitalisme’ de vijand, maar extreem links wil ‘diegenen die het kapitalisme aanbidden’ niet uitroeien. Echt surrealistisch wordt het waar Delvaux schrijft dat het echte probleem van de communisten is dat, eens aan de macht, ze de dictatuur verkiezen boven de democratie. Maar dit rechtvaardigt geen cordon. U leest goed : dictatuur rechtvaardigt geen cordon, als ze maar links is waarschijnlijk.
Dit soort van redeneringen is schering en inslag in Franstalig België. Zeker wanneer het gaat over vluchtelingen, islam of identiteit nemen Franstalige opiniemakers en politici bijzonder makkelijk woorden als nazi, fascist of racist in de mond. Dat nogal wat Vlamingen hier de wenkbrauwen fronsen, komt niet eens op bij de Franstaligen. Vlaamse politici weten dit. Indien een van de drie Vlaamse partijen van de regering-Michel in een gemeente het cordon doorbreekt, dan valt de regering. Zo houdt Franstalig België het cordon in Vlaanderen overeind.
Men moet de zaken durven te benoemen : er zijn politieke partijen die een electoraal belang hebben bij het cordon. Politiek gaat om macht. Met een schutkring rond het VB hebben andere partijen meer kans om aan de macht deel te nemen.
Vroeger hadden sp.a en Groen het meest belang bij het cordon. Vandaag heeft N-VA het grootste belang bij het instand houden van het cordon. Zo kan de partij haar riedeltje handhaven dat een stem voor het VB een nutteloze stem is. Nochtans, van zodra N-VA ergens in coalitie zou gaan met het VB, dan blijkt plots dat een stem voor het VB geen nutteloze stem is. Dat kan N-VA zich enkele maanden voor de verkiezingen van 2019 niet veroorloven. Het bochtenwerk van N-VA doet ongetwijfeld zelfs rasechte CD&V’ers blozen. Men is principieel tegen het cordon, maar men handhaaft het wel. Voor de gemeenteraadsverkiezingen luidt het dat ‘elke stem voor het Vlaams Belang een stem is voor Groen’. Maar de avond van de verkiezingen predikt de N-VA-voorzitter de grote verzoening met Groen. Het kan verkeren.
ook sommige VB’ers hebben belang bij het cordon
Maar ook sommige VB’ers hebben belang bij het cordon. Niet in het minst Filip Dewinter die zich kiplekker voelt in de schutkring. Elke poging van voorzitter Tom Van Grieken om zijn partij aanvaardbaar te maken, wordt door Dewinter deskundig getorpedeerd. Dewinter bestaat bij de gratie van het cordon en dat weet hij maar al te goed. Zonder cordon is de politieke rol van Dewinter uitgespeeld en worden zijn provocaties politiek irrelevant. Tegelijk maakt het VB het Antwerps formateur Bart De Wever wel heel makkelijk om de partij opzij te schuiven in de onderhandelingen. Het volstaat te verwijzen naar Gouden Dageraad, het koffietje met Assad of het ‘neger-incident’ in de Kamer. Wat zou De Wever gedaan hebben indien niet Filip Dewinter, maar wel voorzitter Tom Van Grieken zich bij De Wever had aangemeld als VB-onderhandelaar ? De spindoctors van N-VA hadden overuren moeten draaien om een uitleg te verzinnen.
Wij zijn principiële voorstanders van de vrije mening en van het vrije politieke debat, schreven we reeds. Ideeën moet men bestrijden met ideeën. Wij willen met Vlaams Belang of PTB op dezelfde manier van mening verschillen als met sp.a, CD&V, Groen of N-VA. Ook meningen die een deel van de bevolking kwetsen of choqueren hebben hun belang in het politieke debat. Deze meningen zonder meer wegzetten als onfatsoenlijk is een vorm van politieke zelfcensuur. Dit komt de democratie en het pluralisme niet ten goede.
Jos Geysels verdedigt zijn cordon als een toepassing van het gelijkheidsbeginsel. Hoe je het principieel uitsluiten van mensen en groepen kan verdedigen als een toepassing van het gelijkheidsbeginsel, blijft voor ons een raadsel. De term ‘cordon sanitaire’ is veelzeggend. In naam van het gelijkheidsbeginsel doet men met mensen wat men doet met varkens in tijden van varkenspest. Dat de uitvinders van het cordon net in de veeartsenij hun inspiratie zochten, zegt veel over hun opvatting over de gelijkheid van alle mensen : ‘All animals are equal, but some animals are more equal than others’ (George Orwell).
Waarom zou kritiek op de islam racistisch zijn ?
Soms verwijst men naar de radicale islamkritiek van Dewinter. Waarom zou kritiek op de islam racistisch zijn ? Dit is kritiek op een religie, niet het discrimineren van een ras. Vroeger werd door vrijzinnigen vaak scherpe kritiek geformuleerd op het rooms-katholicisme. Niemand heeft toen gesteld dat religiekritiek racistisch is. Waarom zou dit dan wel het geval zijn voor religiekritiek op de islam ?
Geysels argumenteert ook dat het cordon democratisch is, want het is een vrije beslissing van politieke partijen. Deze argumentatie is pas schone schijn. Natuurlijk kan een partij beslissen geen coalitie aan te gaan met een andere partij. Dit is democratisch. Maar op voorhand op elk bestuursniveau —van gemeente over provincie tot Vlaanderen en België — en los van elke inhoud een partij uitsluiten is dat niet.
Er zijn checks and balances
Het probleem van Geysels en zijn geestesgenoten is dat zij niet geloven in de rechtsstaat. Democratie is veel meer dan een parlement of een gemeenteraad. Er zijn checks and balances. Stel dat Guy D’Haeseleer (Forza Ninove) burgemeester wordt van Ninove, dan nog blijft Ninove, zoals alle andere gemeenten, onder de voogdij van de Vlaamse regering. Dan nog kunnen rechters beslissingen toetsen. Editorialist Jan Segers (Het Laatste Nieuws) heeft overschot aan gelijk waar hij schrijft : ‘Zijn we zo bang van een gedachtegoed en een beleid dat weliswaar niet mainstream is, maar tot nader order niet strijdig met welke wet dan ook ? Elders in West-Europa heeft uiterst rechts al gedoogsteun geleverd op regeringsniveau, zoals in Nederland en Denemarken, of regeert het zelf mee, zoals nu in Italië en Oostenrijk’.
VEERLE WOUTERS EN HENDRIK VUYE
Foto's (c) Gazet van Hove.
Een schutkring rond het cordon sanitaire ? door Veerle Wouters & Hendrik Vuye – www.doorrbaak.be . In Het Laatste Nieuws (20 oktober, betaalmuur) verklaart de voorzitter van de Franstalige Liga voor Mensenrechten Alexis De Swaef dat de rechter het Vlaams Belang (VB) ‘meteen’ zou veroordelen. Het Hof van Beroep te Antwerpen heeftLees verder
Hove Op uitnodiging van de Ouderenadviesraad komt Lieve Blancquaert met haar voorstelling ‘Last Days’ op zondag 4 november om 14.00 uur naar Dienstencentrum Ten Hove (tel. 03 / 454 08 37). Eerder al bracht fotografe Lieve Blancquaert twee verhalen over grote momenten uit het mensenleven : de geboorte en deLees verder
Meer info en inschrijven via e-mail: dienstencentrum@ocmwhove.be of tel. 03 / 454 08 37. Vervolgcursus computer In een vervolgreeks computer leer je nog meer mogelijkheden van het internet en ga je ook een e-mail leren versturen en beantwoorden. De reeks telt vijf lesmomenten van 2,5 uur en vijf oefenmomenten vanLees verder
Hove Het dienstencentrum van het OCMW zoekt chauffeurs voor de mindermobielencentrale (MMC). De MMC wil mensen met verplaatsingsmoeilijkheden en een beperkt inkomen toch de nodige vervoersmogelijkheden bieden. Familie of vrienden bezoeken, naar de hobbyclub gaan, naar de kapper of de tandarts gaan, het is allemaal niet zo evident als jeLees verder
Hove Azal Akbas (+12 jaar) en het eerste leerjaar van de gemeentelijke Albrecht Rodenbachschool (-12 jaar) winnen de fotowedstrijd van het Hovese OCMW. In 2016 stonden 137.177 gezinnen op de wachtlijst voor sociale woningen. 19,6 procent van de Vlaamse gezinnen kan niet met vakantie. Eén zevende van de mensen inLees verder
Meester, hij polariseert weer ! door Philippe Clerick – www.doorbraak.be Aan alles wat hij zegt of doet, merk je dat Kristof Calvo graag polariseert. Ik heb daar geen probleem mee. Een aantal politici die ik graag aan het werk zie of zag, hebben of hadden dat ook : Bart DeLees verder
Op zaterdag 1 en zondag 2 december zetten de kunstenaars van de Hovese Kunstkring De Geelhand de deuren van O.C. De Markgraaf en het Kostershuisje open voor hun drieëndertigste Midwintertentoonstelling. Met als thema ‘Licht/Donker’ tonen zij de veelzijdigheid van hun kunstdisciplines (glas, aquarel, weven,…). Open telkens van 10.30 tot 17.00Lees verder
Dit jaar werken VVB en VOS een laatste maal samen in het kader van de herdenking rond 100 Grooten Oorlog. Het motto “de boeien los, de banden breekt !” spreekt voor zichzelf. Dit jaar wordt de focus gericht op de talloze Vlaamse IJzerfronters die wegens hun consequente Vlaamse (én sociale)Lees verder
HOVE Op de eerste gemeenteraad vlak na de gemeenteraadsverkiezingen stonden er niet veel punten op de agenda. De raad was op een kwartiertje afgehandeld. Mevrouw Reinildis Berben, OCMW-raadslid van de N-VA-fractie, heeft haar ontslag ingediend m.i.v. 15 oktober 2018. Haar ontslagbrief, ondertekend op 17 september 2018, werd ingediend bij deLees verder
Lessen uit de Vlaamse geschiedenis www.doorbraak.be – door Marc Platel Zondag 14 oktober 2018 is voorbij. Afspraak dus binnen zes jaar. Gelukkig is er nog voetbal en ook Trump, zodat de media hun eeuwige zoektocht naar nieuwe inspiratie niet stilvalt. Toch is over 14 oktober nog lang niet alles gezegd.Lees verder