Door Boudewijn Bouckaert – www.doorbraak.be
Vergeleken met goed functionerende federale staten – bijvoorbeeld de Verenigde Staten, Bondsrepubliek Duitsland en Zwitserland – wordt het Belgisch federaal bestel geplaagd door twee structurele handicaps : het telt weinig leden (twee grote, een halfgrote en een kleintje) en de politieke verhoudingen verschillen grondig in de verschillende deelstaten.
Leo Tindemans zei ooit dat een tweeledig federalisme niet kan werken
Leo Tindemans zei ooit dat een tweeledig federalisme niet kan werken en postuum kan hij gelijk krijgen. In een federalisme met talrijke lidstaten (bv. 50 in de VS, 26 in Zwitserland, 16 in Duitsland) zijn de partijen in conflicten niet steeds dezelfde en kan er sprake zijn van ‘shifting coalitions’. Zo staan in Duitsland nu eens de agrarische Länder tegenover de verstedelijkte, dan eens de Wessies tegenover de Ossies, of Beieren tegenover de rest. In België met zijn quasi-tweeledig federalisme zijn conflicten steeds ‘dyadisch’ : ze spelen zich steeds af tussen dezelfde partijen, net zoals in een huwelijk. Dat zorgt voor een inherent gebrek aan stabiliteit.
De cultureel-taalkundige verschillen tussen de Belgische deelstaten hoeven niet per se een factor van destabilisering te zijn. Kijk maar naar Zwitserland dat vier taalgebieden en bijhorende cultuurverschillen kent. Nochtans is het een droom van institutionele stabiliteit. Als er echter bovenop de taalkundig-culturele diversiteit ook nog een groot verschil in collectieve politieke voorkeuren bestaat, dan wordt het erg moeilijk de zaak samen te besturen.
De gemeenteraads- en provinciale verkiezingen van vorige zondag hebben dit laatste element van destabilisering gevoelig versterkt. De Vlaamse publieke opinie repte hierover geen woord, maar de Franstalige pers zag de bui wel hangen. La Libre vreest voor een nieuwe federale regeringsvorming-marathon van honderden dagen.
In de periode 1989-2014 werd dit probleem opgelost door het federaal beleid genoeg op links te houden zodat het acceptabel bleef voor de meerderheid in Wallonië. Dat leidde uiteraard tot bestendige frustratie in Vlaanderen. Het bestaan van een flexibele centrumpartij, namelijk eerst de CVP en later CD&V, vormde een stevige schokbreker. Deze partij kon zowel een centrumlinks als een centrumrechts beleid aan haar kiezers verkopen zonder zelfmoord te plegen. Sinds de verkiezingen van 2014 is deze formule niet meer werkbaar, want in Vlaanderen werd de centrumrechtse N-VA dominant. Deze partij zou wel zelfmoord plegen door in een centrumlinks beleid mee te gaan.
De MR kreeg voor de redding van het Belgische vaderland stank voor dank
Voor het voortbestaan van het Belgisch federaal model werd echter een nieuwe schokbreker gevonden : de MR. Deze partij werd bereid gevonden om op haar eentje voor de legitimiteit van het federaal gezag in Wallonië te zorgen op voorwaarde dat het beleid niet al te rechts werd en daar ook verkoopbaar bleef. Mocht de MR hiervoor door het Franstalig kiezerspubliek beloond zijn geweest, dan zou het ultieme bewijs geleverd zijn dat de Belgische federale constructie werkt en verzoenbaar is met alternerende centrumrechtse en centrumlinkse coalities. Politicoloog Dave Sinardet, hoewel radicaal-links van inborst, was destijds uitermate verheugd met deze centrumrechtse formule, want zij bewees dat ‘België werkt’. Niet dus, als je de verkiezingsuitslagen van vorige zondag bekijkt. Vlaanderen schoof nog wat op naar rechts door de herleving van het Vlaams Belang, maar Brussel en Wallonië kleurden groen-bloedrood door het standhouden van de PS, de felle vooruitgang van Ecolo en de doorbraak van de communistische PTB. De MR kreeg voor de redding van het Belgische vaderland stank voor dank.
Een heruitgave van de huidige centrumrechtse formule lijkt zeer twijfelachtig. Vooreerst is het onzeker of zij nog een meerderheid haalt, maar zelfs als dit het geval is rijst de vraag of de MR nog eens voor federaal martelaar zal willen spelen.
Het opentrekken van de overheidsbuidels kan echter maar op twee wijzen gefinancierd worden : hogere belastingen of meer leningen
Terug naar centrumlinks dan maar met socialisten, groenen en christendemocraten, eventueel aangevuld door ‘progressieve liberalen’ à la Bart Somers ? In een dergelijke regering zal de PS, opgejaagd door de Waalse communisten, veel boter bij de vis vragen : hogere uitkeringen in de sociale zekerheid, terugdraaien van pensioenhervormingen, meer ambtenaren en hogere salarissen en sociale voordelen voor hen, meer subsidies voor NMBS en andere bedrijven in moeilijkheden. De ‘Nouvelles Conquêtes’ van Elio Di Rupo staan bol van dergelijke zaken. Het opentrekken van de overheidsbuidels kan echter maar op twee wijzen gefinancierd worden : hogere belastingen of meer leningen. Het bijdrukken van Belgische franken is er sinds 1999 niet meer bij. In het eerste geval zal de druk quasi volledig vallen op de brede Vlaamse middenklasse, die al aan een hoge belastingdruk onderworpen is. Dit is waarschijnlijk onaanvaardbaar voor het CD&V dat in een centrumlinkse formatie de rechtse viool zal willen spelen. In het tweede geval verzekert België zich definitief een plaatsje in de Club Med, naast Italië, Griekenland, Spanje en Portugal. We zitten aan 105 % staatschuld tegenover BBP. Nog 25 % te gaan en we duiken naar Italiaanse dieptes ! Het is onwaarschijnlijk dat hiervoor een meerderheid gevonden wordt in België of dat Europa dit zal dulden.
La Libre heeft dus overschot van gelijk om de regeringsformatie van 2019 met zorg tegemoet te zien. Het dierbare vaderland kan inderdaad in troebel water komen. In 2010-2011 ging het over de BHV-splitsing waartegen de Franstaligen zich op een domme wijze koppig hebben verzet. Nu zal het echter gaan over de centen, over de uitkeringen, over de pensioenen, over de belastingen, over de staatsschuld, enz. In die kwesties staat de geloofwaardigheid van de belangrijkste Belgische politieke formaties op het spel. Tenzij alsnog het confederale licht zou schijnen, schiet de verbeelding tekort hoe politiek België zich hieruit zal kunnen redden.
Boudewijn Bouckaert
Boudewijn Bouckaert doceerde rechten en 'law and economics' en is voorzitter van de klassiek-liberale denktank Libera!
Foto's (c) Gazet van Hove.
Door Boudewijn Bouckaert – www.doorbraak.be Vergeleken met goed functionerende federale staten – bijvoorbeeld de Verenigde Staten, Bondsrepubliek Duitsland en Zwitserland – wordt het Belgisch federaal bestel geplaagd door twee structurele handicaps : het telt weinig leden (twee grote, een halfgrote en een kleintje) en de politieke verhoudingen verschillen grondig inLees verder
MORTSEL Enkele dagen na de gemeenteraadsverkiezingen kwam er in de stad Mortsel een nieuwe bestuursploeg uit de bus. N-VA gaat er scheep met de PS-a en de O-VLD. N-VA behield haar 11 gemeenteraadszetels evenals SP-a haar drie zetels. Samen werkten ze al samen in de aflopende bestuursperiode. CD&V zakte vanLees verder
gemeente Hove Zet de vuilnisbakken vóór 6 uur buiten. Donderdag 01 : recyclagepark gesloten maandag 05 : kga (van 17.00 tot 19.00 uur in het recyclagepark) dinsdag 06 : huisvuil, pmd, gft+, snoeiafval (op afroep, 03 / 460 33 47) zaterdag 10 : kga (van 10.00 tot 12.30 uur inLees verder
Op zaterdag 24 november om 10.15 uur in het station van Hove. Al meer dan vijftien jaar heeft de Hovese Gezinsbond de eer om Sinterklaas en zijn Pieten te mogen verwelkomen in het station van Hove. Ook dit jaar zorgt de Gezinsbond weer voor een fijne aankomst. Alle kleine enLees verder
Een repliek. De islamitische versie van mensenrechten voor méér onvrijheid en minder rechten. door Ann Moella – www.doorbraak.be . De Koran en de Hadith zijn de grondstof voor het islamitisch recht. Al in 1968 werd door de Arabische Liga een permanente ‘Arabische Commissie Mensenrechten’ opgericht, die de bedoeling had de grondrechten, zoalsLees verder
Heb je interesse in de landbouw in jouw buurt ? Wil je in groep nadenken over wat jij als burger voor een boer in jouw dorp kan betekenen ? En over wat de boer voor jou als burger kan betekenen ? Stel je snel kandidaat en sluit je aan bijLees verder
Snelheid Groenstraat wordt verlaagd tot 30 km/uur – proefopstelling wegaanpassing . Door sommige autobestuurders wordt te hard door de Groenstraat gereden. Stad Mortsel en gemeente Hove bereikten daarom een akkoord om het verkeer in de Groenstraat veiliger te laten verlopen. Concreet wordt de snelheid in de straat verlaagd tot maximum 30 km/uur. OokLees verder
Uit een gesprek van Alain de Benoist met de Franse Blog : Boulevard Voltaire Vraag : Sahra Wagenknecht, een vrouw met een radicaal links imago is er recent in geslaagd gans Duitsland te choqueren. Ze heeft namelijk een linkse organisatie op poten gezet die zich tot doel stelt een stevigeLees verder
Nu het verkiezingsstof is gaan liggen… www.doorbraak.be – door Jan Van Peteghem . Behalve enkele stekelige dossiers zoals Ninove, Antwerpen en Gent (maar een vergelijkbaar spektakel dient zich alle zes jaren aan – toegegeven, het gaat deze keer over belangrijke steden) kennen we onze gemeentelijke bestuurders. Laten we het gebeuren evenLees verder
Nadat meer dan 500 asielzoekers uit Jemen werden ondergebracht op het eiland Jeju, een provincie van Zuid-Korea, startten de inwoners protestmanifestaties en werd een petitie door meer dan 714.000 mensen over gans Zuid-Korea ondertekend. President Moon Jae-in bond in en stelde een aanpassing van het wetgevend kader in het vooruitzicht.Lees verder