Door Peter Debrabandere www.doorbraak.be
Lieven Boeve ziet liever minder Nederlands op school.
Minder Nederlands op school ? Het nieuwe schooljaar is nog niet begonnen of we worden alweer geconfronteerd met allerlei verzuchtingen en voorstellen met betrekking tot ons onderwijs. Ruim een week nadat we te horen kregen dat studenten moeite hebben met het schrijven van volzinnen, met de structuur van een tekst en met het correcte en consequente gebruik van tijden, komt het katholieke onderwijs voor de dag meteen nieuw schoolvak,mens en samenleving, waarvoor onder andere een uur Nederlands zal moeten sneuvelen.
totaal onbegrijpelijk
Je zou verwachten dat men nu langzamerhand eens zou gaan nadenken over de vraag of er niet juist meer (en beter) Nederlands gegeven zou moeten worden op de lagere en middelbare school, en ja ook op de hogeschool en op de universiteit. Je zou dat niet alleen verwachten omdat we steeds vaker te horen krijgen dat studenten niet goed meer kunnen schrijven, maar ook omdat internationaal onderzoek nog maar net (vorig jaar) aan het licht gebracht heeft dat Vlaamse tienjarigen steeds minder goed zijn in begrijpend lezen. Daar komt nog eens bij dat Vlaamse klassen steeds meer bevolkt worden door kinderen die thuis geen Nederlands spreken n dat we de jongste jaren regelmatig signalen opvangen over het zogenaamde negatieve (saaie, ouderwetse) imago van het schoolvak Nederlands. De beslissing om uitgerekend een uur Nederlands op te offeren aan een nieuw schoolvak (mens en samenleving), is in dit lichttotaal onbegrijpelijk.
We kunnen ons afvragen waarom er zo nodig een vak alsmens en samenlevingmoet komen, waarin leerlingen van 12 jaar onderwezen zullen worden over de democratie, de Belgische staatsstructuren, de verkiezingen, burgerzin. Een tijd geleden verkondigdeLieven Boevedat burgerschap iets is waarvoor geen afzonderlijk vak opgericht hoeft te worden, omdat het al in het geheel van het onderwijs in allerlei andere vakken aan bod komt : aardrijkskunde, godsdienst, geschiedenis, economie Maar door de recente onderwijshervorming kwamen er nieuwe eindtermen, waardoor Boeve nu opeens wel de noodzaak ziet van een afzonderlijk vak waarin hij leerlingen wil doen nadenken over de samenleving en over hun plaats daarin. Dat men in het bso in het kader van het vakproject algemene vakken(PAV) aandacht besteedt aan wat nu inmens en samenleving gebundeld zal worden, lijkt me perfect ok. Leerlingen in het bso moeten op school zaken kunnen leren die ze thuis niet aangeboden krijgen. Maar verder moet het onderwijs niet gaan in het aanbieden van kennis en vaardigheden die leerlingen thuis moeten opdoen.
Het lijstje van taken die aan het onderwijs toevertrouwdworden, is haast eindeloos
De oprichting van zon nieuw vak past perfect in een trend die we de voorbije jaren steeds nadrukkelijker waarnemen, namelijk het steeds verder uitbreiden van het takenpakket van het onderwijs.Het lijstje van taken die aan het onderwijs toevertrouwd worden, is haast eindeloos : milieuopvoeding, verkeerseducatie, drugspreventie, racismebestrijding,Content and Language Integrated Learning(CLIL), EHBO, leren leren, sociale vaardigheden (leefsleutels). Voor al die zaken wordt plaats gemaakt in de vorm van projectdagen of projectweken, of in de vorm van een extra schoolvak. Daarvoor moeten dan uren van een bestaand schoolvak of van meerdere bestaande schoolvakken sneuvelen. Op die manier wordt de inhoudelijke manoeuvreerruimte voor alle vakken steeds smaller en moet er steeds meer op steeds minder tijd gerealiseerd worden. Leerlingen moeten dus steeds meer leren in steeds minder tijd. Na de middelbare school hebben ze dan wel van alles een beetje geproefd, maar er is op den duur niets wat ze echt goed onder de knie hebben, omdat er aan niets nog langdurig en breed aandacht geschonken kan worden. Of zoalsWouter Duyck, Yves TSjoen en Carl De Strycker (UGent) hetinDe Standaardvan 29 augustusschrijven : Daarbij raakt het primaire, fundamentele doel van onderwijs steeds meer in de verdrukking : cognitieve ontwikkeling van basisvaardigheden.
Burgerzin is iets wat je in hoofdzaak thuis leert en in de jeugdbeweging. Hoe de democratie en verkiezingen functioneren leer je door thuis tijdens de groei naar volwassenheid geleidelijk kranten of weekbladen te beginnen lezen, naar nieuwsuitzendingen en duidingsprogrammas op radio en televisie te kijken en te luisteren. Je kunt je ook afvragen of leerlingen er in het eerste jaar van de middelbare school al klaar voor zijn om over verkiezingen en democratie te leren als ze toch pas op achttienjarige leeftijd kunnen gaan stemmen.
Overigens kunnen ook vraagtekens geplaatst worden bij het idee om een vak op te richten dat eigenlijk geen vak is, maar een som van inhouden die niet noodzakelijk een samenhangend geheel vormen.
De dwanggedachte dat het onderwijs maatschappelijke problemen moet oplossen, is overigens ook op de hogescholen waar te nemen. In de lerarenopleiding moeten alle studenten voorbereid worden op het omgaan met diversiteit, racisme, onderzoek, verkeer, milieu, Engels als instructietaal, gezondheid, dyslexie enzovoort. En dus moeten er klassieke opleidingsvakken sneuvelen of plaats afstaan. In de lerarenopleiding is het vak Nederlands als algemeen vak (spelling, spreekvaardigheid, schrijfvaardigheid, leesvaardigheid, woordenschatkennis, grammaticaal inzicht ) aan de meeste Vlaamse hogescholen nog maar een flauw restant van wat het tot ongeveer twintig jaar geleden was. Met alle gevolgen voor de taalvaardigheid van de afgestudeerden.
In het credo dat elke leraar een leraar Nederlands is, geloof ik niet
Lieven Boeve ziet daarentegen geen problemen in het prijsgeven van n uurtje Nederlands. Dat zal wel opgevangen worden door meer aandacht te schenken aan taalbeheersing in de andere vakken. Tja, maar als die andere vakken gegeven worden door leraren die tijdens hun opleiding veel minder dan vroeger aan hun taalvaardigheid gewerkt hebben, hoe moeten zij dan tijdens hun lessen het verloren gegane uurtje Nederlands compenseren ?In het credo dat elke leraar een leraar Nederlands is, geloof ik niet, al vind ik natuurlijk wel dat elke leraar ook een beetje leraar Nederlandszou moetenzijn. In 2016 toonde Steven Delarue in zijn proefschrift (UGent) aan dat heel veel leraren niet in staat zijn om een les lang Standaardnederlands te spreken.
lijkt het me juist nodig om het schoolvak Nederlands te versterken. Dat kan in elk geval niet door een uur te schrappen
Nu er steeds meer klachten zijn dat studenten te weinig taalvaardig zijn, geen samenhangende teksten kunnen schrijven, geen goede volzinnen kunnen schrijven, niet leesvaardig zijn, weinig grammaticaal inzicht hebben, niet correct kunnen spellen (onder andere te veel dt-fouten schrijven, wat overigens deels het gevolg is van het gebrek aan grammaticaal inzicht), weinig over literatuur weten, geen samenhangend mondeling betoog kunnen houden, weinig taalnormbesef hebben, slecht articuleren enzovoort,lijkt het me juist nodig om het schoolvak Nederlands te versterken. Dat kan in elk geval niet door een uur te schrappen. Dat kan eventueel wel door juist een uur meer Nederlands op het programma te zetten. En zeker ook door in de les Nederlands aandacht te schenken aan lesinhouden die relevant zijn en die leerlingen au srieux nemen.
PETER DEBRABANDERE
Peter Debrabandere is docent Nederlands, Duits en copywriting aan de Hogeschool VIVES in Brugge en hoofdredacteur van Neerlandia, het tijdschrift van het Algemeen-Nederlands Verbond.
Foto's (c) Gazet van Hove.
Door Peter Debrabandere www.doorbraak.be Lieven Boeve ziet liever minder Nederlands op school. Minder Nederlands op school ? Het nieuwe schooljaar is nog niet begonnen of we worden alweer geconfronteerd met allerlei verzuchtingen en voorstellen met betrekking tot ons onderwijs. Ruim een week nadat we te horen kregen dat studenten moeiteLees verder
Opbouwend, scheppend en gezond actief ! Ontspannend en versterkend ! Gratis proeflessen voor nieuwelingen Dinsdag 11 september, 2 oktober, 6 november en 4 december Wanneer ? Elke dinsdag van 20.00 tot 21.30u. (uitgezonderd schoolvakanties) Waar ? Turnzaal Urania, Jozef Mattheessensstraat 60 in Hove Prijs ? 38 euro voor een 6-beurtenkaartLees verder
Hove Na een eerste kennismaking op de sportdag 55+ in mei wordt dit najaar een eerste lessenreeks Dynamic Tennis georganiseerd. Dynamic Tennis is een relatief jonge racketsport die voor een breed publiek toegankelijk is vanwege het lichte materiaal waarmee er wordt gespeeld. Ook het kleine speelveld maakt deze sport zeerLees verder
Meer info en inschrijven via e-mail : dienstencentrum@ocmwhove.be of tel. 03 454 08 37. Start van het nieuwe werkjaar In september start ook voor het dienstencentrum weer een nieuw werkjaar met heel wat boeiende en plezante activiteiten. Ook de wekelijks terugkerende activiteiten starten opnieuw : hobbyclub vanaf maandag 3 septemberLees verder
De Appelkantstraat is op de grens van Boechout met Hove sedert enkele dagen geknipt. Autoverkeer kan er niet meer door. Enkel voetgangers en fietsers (bromfietsen) kunnen de gemeentegrens nog oversteken. De gemeente Boechout besloot om, na samenspraak met de collegas uit Hove, de weg in twee te knippen door hetLees verder
Wist u dat Congo het land is dat het meeste ontwikkelingsgeld van België krijgt ? En van alle landen wereldwijd die geld doneren aan het Afrikaanse land staat België op de derde plaats. We blijven dus betalen. Dat was overigens al zo in de vorige eeuw. De begroting van CongoLees verder
Babys en peuters leren al spelend op Het Speelpunt in Kontich, dat samen met het nieuwe schooljaar terug van start gaat. Op Het Speelpunt in Kontich ontdekken ouders de kleuter in zichzelf: samen spelen en ontspannen met je baby of peuter. Tussendoor kunnen ze wat ervaringen uitwisselen met andere mamasLees verder
HOVE De lokale politieke partij PH7 zit sinds de vorige gemeenteraadsverkiezingen mee in het bestuur van de gemeente Hove en wil tijdens de komende gemeenteraadsverkiezingen haar lijsttrekster Goedele Breyne naar voor schuiven als kandidaat burgemeester in de gemeente Hove. Zelf zegt Goedele dat ze op een leeftijd gekomen is omLees verder
Zoals toegelicht op de eerste hoorzitting in juni wordt op 5 september een terugkoppeling gegeven aan de inwoners over wat het gemeentebestuur en studiebureau van hen hoorden/ noteerden en wat het bestuur en studiebureau denken daaruit te kunnen besluiten. Hove is een groene residentile gemeente aan de rand van hetLees verder
Hove Wie zich geregeld verplaatst, heeft het vast al opgemerkt : het verkeer wordt altijd maar drukker en ingewikkelder. Het valt niet mee om op de hoogte te blijven van alle (nieuwe) verkeersregels. Daarom biedt de Ouderenadviesraad je drie workshops aan om alles even op een rijtje te zetten. DeLees verder