Mathieu Cockhuyt (N-VA Gent) : ‘Welbeschouwd bestaat de participatie-elite voornamelijk uit groenlinkse activisten met veel tijd en weinig vertrouwen in de kiezer.’
door Mathieu Cockhuyt - www.doorbraak.be .
‘Van Reybroucks G1000-experiment leverde uiteindelijk weinig meer op dan een voorstel voor een nieuwe nationale driekleur : rood, geel en groen.’
Met de iconische woorden ‘government of the people, by the people, for the people’, vatte Abraham Lincoln de essentie van een moderne democratie samen : macht komt van het volk en wordt via verkiezingen uitgeoefend. Maar die gedachte staat vandaag onder druk.
In De Standaard pleitten acht progressieve stemmen ervoor om de Senaat, waar in 2029 het licht uitgaat, nieuw leven in te blazen als een gelote burgerkamer. De lotinglobbyisten zien zichzelf als Prometheusfiguren die het democratische vuur terugbrengen naar het volk, maar ze dwalen.
Niet omdat burgerinspraak ongewenst zou zijn — verkiezingen zijn net de grootste vorm van burgerinspraak die de mens ooit heeft gekend — maar omdat loting géén verkiezing is. En zonder verkiezingen, geen democratie.
De moderne democratie is geboren uit een diep wantrouwen; tegen absolute macht, jazeker, maar evengoed tegen de grilligheid van de volkswil. Montesquieu tekende de blauwdruk voor de machtenscheiding : wie macht ongebreideld laat vloeien, ook al draagt die de zegen van de meerderheid, krijgt vroeg of laat de tirannie op bezoek.
De Amerikaanse Founding Fathers omarmden het constitutionalisme. De Franse Revolutie bracht vrijheid, gelijkheid, broederschap… én de guillotine. Allen begrepen ze : zonder representatie geen stabiliteit, zonder verkiezingen geen legitimiteit.
Zonder verkiezingen, geen democratie.
Toch wordt dat principe nu in twijfel getrokken — niet alleen door autoritaire populisten, maar ook door progressieve denkers zoals David Van Reybrouck. In Tegen verkiezingen pleit hij voor loting als alternatief. Zijn G1000-experiment leverde uiteindelijk weinig meer op dan een voorstel voor een nieuwe nationale driekleur : rood, geel en groen — een kleurenpalet dat al gebruikt wordt door onder andere Bolivia en Guinee.
Loting, zo beweren participatietijgers, leidt tot onafhankelijke burgers die beter het algemeen belang dienen. Dat is een misvatting. Iedereen heeft een bias, maar politici bekennen kleur en worden verkozen om op basis van die overtuiging namens het volk te spreken. Dat biedt helderheid en verplicht tot verantwoording. Elke verkiezing opnieuw. Wie dwaalt, voelt de electorale zweep.
Gelote burgers daarentegen leggen aan niemand verantwoording af : geen kiezer, geen mandaat, geen controle.
Verkiezingen zijn misschien niet perfect, maar ze vertrekken vanuit het fundamentele principe dat elke burger, eens in de zoveel jaar, in het stemhokje de macht in handen neemt. Dat is het hart van de democratie.
Natuurlijk is er ruimte voor participatie, zeker op lokaal vlak, waar initiatieven dichter bij de burger staan. Maar wie denkt dat de doorsnee burger zich massaal wil verdiepen in staatszaken, vergist zich. Ironisch genoeg reproduceren deze gelote fora vaak net de ongelijkheid die ze zeggen te bestrijden. Welbeschouwd bestaat de participatie-elite voornamelijk uit groenlinkse activisten met veel tijd en weinig vertrouwen in de kiezer. De meeste mensen stemmen en willen daarna vooral met rust gelaten worden.
Politici die dwalen voelen de electorale zweep, uitgelote burgers niet.
En voor politici die krampachtig de burger te pas en te onpas willen raadplegen, blijft het advies van Edmund Burke razend actueel : ‘Uw vertegenwoordiger is u niet alleen zijn ijver verschuldigd, maar ook zijn oordeel. En hij verraadt u, als hij dat oordeel opoffert aan uw mening.’µ
‘Maar democratie is traag’, hoor ik u denken. Klopt. En net daarin schuilt haar kracht. In tegenstelling tot totalitaire regimes ligt de uitkomst in een democratie niet vast. Het is sturen en bijsturen. Die traagheid voorkomt dat we collectief uit de bocht vliegen.
En dat politici het conflict opzoeken ? Gelukkig maar. Democratie polariseert, confronteert, botst. Het is geen yogasessie. Het is een arena van meningen. En het is precies daar dat het licht ontstaat.
De Franse socioloog Pierre Rosanvallon merkt op dat het democratisch ideaal overal geprezen wordt, maar dat de regimes die het uitdragen kritiek oogsten. En die kritiek komt vandaag opvallend vaak van links.
Toegegeven, minachting voor de kiezer is van alle tijden. Plato droomde van de filosoof-koning. En het idee dat zijn pruikenmaker wetgever kon worden, joeg Voltaire de stuipen op het lijf.
Elke meerderheid is tijdelijk.
Toch geloof ik in de veerkracht van onze liberale democratie. Wat de Nederlandse rechtsfilosoof Bastiaan Rijpkema haar ‘zelfcorrigerend vermogen’ noemt : het vermogen om conflict te kanaliseren, fouten te herstellen en verandering mogelijk te maken zonder de fundamenten te ondergraven.
Want onze democratie is een systeem waarbij de meerderheid bestuurt, maar met ingebouwde bescherming voor het individu. De stoel van de macht is bovendien nooit definitief bezet. Elke meerderheid is tijdelijk. Dat systeem is kwetsbaar, maar lijkt mij het verdedigen waard.
Mathieu Cockhuyt is gemeenteraadslid in Gent (N-VA) en woordvoerder van de federale N-VA-fractie. Hij studeerde sociale wetenschappen (HoGent), criminologie (UGent) en bestuurskunde (UGent). Hij schrijft in eigen naam.
foto's (c) Gazet van Hove.
Mathieu Cockhuyt (N-VA Gent) : ‘Welbeschouwd bestaat de participatie-elite voornamelijk uit groenlinkse activisten met veel tijd en weinig vertrouwen in de kiezer.’ door Mathieu Cockhuyt – www.doorbraak.be . ‘Van Reybroucks G1000-experiment leverde uiteindelijk weinig meer op dan een voorstel voor een nieuwe nationale driekleur : rood, geel en groen.’ MetLees verder
door Piet Van Nieuwvliet in ’t Pallieterke . Het jongste rapport van Siadeco, een Baskische vereniging voor onderzoek betreffende gemeenschapsontwikkeling,) schetst de vermoedelijke taalkundige evolutie in Zuid-Baskenland (door sommige media Spaans-Baskenland genoemd) tot het jaar 2036. De studie werd opgesteld in opdracht van de Vereniging van Baskischsprekende gemeenten (UEMA). VolgensLees verder
door Karl Van Camp in ’t Pallieterke . De verfransing van Vlaanderen, zal het ooit stoppen ? Verfransing heeft twee oorzaken : de agressiviteit van de Franstaligen en de laksheid van de Vlamingen zelf. Denk in dit laatste geval aan de vele reacties op de tweetalige ‘begroeting’ van een treinconducteur.Lees verder
door Anton Schelfaut in ’t Pallieterke . Op zaterdag 9 augustus 2025 paradeert de Antwerp Pride opnieuw door de Antwerpse straten. Dit evenement werd ooit in het leven geroepen om de holebigemeenschap een stem te geven. Maar die oorspronkelijke doelstelling staat op de Pride – die is gekaapt door extreemlinkseLees verder
In de Week van de Duurzame Gemeente zetten we samen een grote stap richting een meer circulaire maatschappij. Doe mee aan De Grote Kledingruil Kontich op 21 september en geef jouw kleding een tweede leven ! Lever je mooiste kledingstukken in en ruil ze voor nieuwe tweedehands pareltjes Een sociaalLees verder
Gemeente Hove Zitting van maandag 4 augustus 2025 In Raadzaal gemeentehuis, Geelhandlaan 1 – 2540 Hove Het college van burgemeester en schepenen keurt de notulen van de vorige zitting goed. Het college van burgemeester en schepenen levert een omgevingsvergunning af voor het verbouwen van de woning. Het college van burgemeesterLees verder
door Piet Van Nieuwvliet in ’t Pallieterke . 30 E.coli-besmettingen, vooral bij kinderen. Eén kind overlijdt, nog een ander kind bezwijkt later ook. Vijf slagerijen die administratief worden gesloten : er zou immers een “formeel biologisch verband” zijn met halalslagerijen. Even de feiten : midden juni worden 32 gevallen vanLees verder
Robrecht Bothuyne (cd&v) : ‘Vlaanderen verdient sterke gezinnen. Ook voor onze arbeidsmarkt en onze economie.’ www.doorbraak.be . ‘Zuid-Korea is met een uitgebreid en flexibel verlofaanbod trouwens wel geslaagd in het opkrikken van de geboortecijfers. Er is dus is meer mogelijk.’ – foto © Robrecht Bothuyne/cd&v In Vlaanderen worden steeds minderLees verder
Aanleg wandelpaden bij vernieuwing stadhuis. Op donderdag 7 en vrijdag 8 augustus zijn een deel van het Stadsplein en vervolgens Grotenhof, Lodewijk Dosfellei of Fortstraat niet bereikbaar komende van Liersesteenweg en Sint-Benedictusstraat. De rondweg voor het stadhuis is dan dicht door werkzaamheden aan het stadhuis. Die dagen worden er namelijkLees verder
Betoging van Samidoun in Brussel, 11 oktober, foto (X) door Julien Borremans in ’t Pallieterke . De federale regering heeft een wetsontwerp klaar dat radicale en extremistische organisaties in België kan verbieden. Een maatregel die meer dan ooit noodzakelijk is. Het voorstel richt zich op organisaties die een ernstige bedreigingLees verder