door Karl Drabbe - www.doorbraak.be .
De Belgische kerk en de Vlaamse beweging rolden wel vaker vechtend over de straatstenen. Vooral de vernederlandsing van het katholieke onderwijs in Vlaanderen was een steen des aanstoots. En nog meer dat van het secundair onderwijs dan het lager. In het lager sijpelde het Nederlands langzaam maar zeker door in het einde van de negentiende eeuw. Wat het secundair en hoger onderwijs betreft, hielden de bisschoppen het been langer stijf. La Belgique sera Latine ou pas, weet u wel.
Rond de eeuwwisseling werd het wetsvoorstel van Edward Coremans (1835-1910), om toch minstens twee vakken volledig in het Nederlands te geven, in Vlaanderen breed gedragen, ook door priesters en pastoors. Maar de kerkvorsten beslisten er anders over. Op 5 september 1906 publiceerden ze de Instructions aux directeurs et aux professeurs des collèges libres d’humanités. Het document vroeg respect voor het Nederlands als taal en herbevestigde dat de Nederlandse moedertaal aan school moest gedoceerd worden. Maar meerdere vakken in het Nederlands geven, was er te veel aan. Scholen met veel Franstalige leerlingen zouden dan in de problemen komen, meenden de bisschoppen. Ze hielden vast aan het principe van de tweetaligheid in het middelbaar onderwijs. Bovendien weigerde de kerk zich neer te leggen bij een wettelijke regeling die de vrijheid van onderwijs in het gedrang zou brengen. Ook de eenheid binnen de Katholieke Partij zou in het gedrang komen, mocht de tweetaligheid een feit worden.
Adding insult to injury, vonden de prinsen van de Belgische kerk het Nederlands ‘ongeschikt’ voor het hoger onderwijs. Het Nederlands zou nooit ‘een volwaardige cultuurtaal’ zijn, schreven ze. De universiteit van Leuven kon voortdoen zoals altijd : eentalig in het Frans.
Op zich was het wel verwonderlijk dat Mercier het been stijf hield. Toen hij in 1906 werd aangesteld tot aartsbisschop van Mechelen, droeg dat nog de goedkeuring weg van de Vlaamsgezinde katholieken, zelfs van voorman Frans Van Cauwelaert. Ook de radicale Vlaamse studententijdschriften drukten de hoop uit dat de Vlaamse beweging bij zijn benoeming baat zou hebben.
De publicatie van de Bisschoppelijke Onderrichtingen echter zorgde voor een extra duw in de rug van de Vlaamse beweging, wat de ontgoocheling was groot in Vlaanderen. Het wetsvoorstel-Edward Coremans, dat al dateerde uit 1901, werd een strijdpunt waar de hele katholieke middenklasse zich zou achter scharen, bij monde van de Katholieke Vlaamsche Landsbond. Het bisschoppelijke beleid werd ernstig aangeklaagd, en Vlaamsgezinden verstoorden in 1909 zelfs het Katholiek Congres te Mechelen. Daar zou Mercier door de knieën zijn gegaan.
In april 1910 werd de taalwet-Louis Franck/Paul Segers op het hele middelbaar onderwijs goedgekeurd. Op zeven Waalse parlementsleden na, werd er strikt volgens de N/F-conflictlijn gestemd. De kwestie werd van tafel geveegd nog voor de Kamerverkiezingen, zodat de Katholieke Partij eensgezind de verkiezingsstrijd in kon gaan. Achteraf gezien, zo stelt historicus Harry Van Velthoven, werd met die wetgeving de overstap naar het latere territorialiteitsprincipe vergemakkelijkt. Het taalprobleem, zegt hij, is sindsdien een nationaliteitenprobleem. Na de aanname van die wet startte overigens de campagne rond de vernederlandsing van de Gentse universiteit.
Na een paar decennia touwtrekken, en door de toenemende druk vanuit de Vlaamse scholieren- en studentenbeweging en een sterker georganiseerd Vlaamsgezind middenveld in het katholieke Vlaanderen, kwam er op 14 juli 1932 een nieuwe wet. Die zou het officiële middelbaar onderwijs in Vlaanderen definitief vernederlandsen ‘op basis van het beginsel dat de streektaal de voertaal moet zijn’. Het vrij (lees : katholiek) middelbaar onderwijs werd indirect aan diezelfde regeling onderworpen. De overheid stelde ze immers als voorwaarde voor het ontvangen van subsidies van het ministerie van Onderwijs. Franstaligen afdelingen zouden automatisch uitdoven, en dat gebeurde ook voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. Amper enkele kloosterscholen legden zich hier niet bij neer. In 1962 deed het Sint-Niklaasinstituut van de Broeders van Scheppers in Anderlecht als laatste het licht uit in zijn de Franstalige afdeling.
Foto's (c) Reporters.
Dat zei Mercier vandaag 110 jaar geleden Op 5 september 1906 weigerden de Belgische bisschoppen de vernederlandsing van het secundair onderwijs in Vlaanderen door Karl Drabbe – www.doorbraak.be . De Belgische kerk en de Vlaamse beweging rolden wel vaker vechtend over de straatstenen. Vooral de vernederlandsing van het katholieke onderwijsLees verder
Patrick Mariën (Open VLD) neemt vanaf 1 september afscheid van de Lintse gemeenteraad. Hij zetelde momenteel nog met zijn partij in de oppositie en was bestuurslid van Open VLD Lint. “Ik was al een tijdje aan het afbouwen aangezien ik naar de kust verhuis. Mijn partner is immers afkomstig uitLees verder
Afgelopen weekeinde gingen de traditionele Vredewijkfeesten door op de speelplaats van RP2 aan de Jozef Mattheessensstraat in Hove. Vrijdagavond kon men er heen voor de Baravan De Luxe met een frietkraam. Vanaf zaterdagnamiddag kon je op de Vredewijkfeesten terecht voor springkastelen en ringsteken vanop de fiets. Verschillende kinderen waagden hunLees verder
Vrijdag 16 september 2016 Loop mee op de avond voor de Jaarmarkt ! Mini-ronde om 17.30u., tot 6 jaar (250, 500 of 750 meter) Speelse ronde om 18.00u. (1, 2 of 3 km) Sportieve ronde om 19.00u., inschrijven verplicht. 3, 6 of 9 km. Gratis deelname. Voor elke deelnemer isLees verder
HEKLA-politiezone Op één september rond 21:00 uur meldde een alerte burger een verdacht voertuig in de wijk Buizegem. Een interventieploeg trof het voertuig aan en controleerde de inzittenden. Al snel werd duidelijk dat het om de verkoop en het gebruik van drugs ging. Er werd een som geld en eenLees verder
Hoeveel parlementen telt België. Loodgieterijwetenschappen voor gevorderden. door Veerle Wouters en Hendrik Vuye – www.doorbraak.be . De lezer zal ons misschien niet geloven, maar we doen ons best in dit stukje om de zaken te vereenvoudigen. Maar België is nu eenmaal het land van de institutionele toeters en bellen. OfLees verder
Wanneer principes rond dierenwelzijn minder belangrijk blijken dan moslimstemmen, moet een groene politicus weten hoe laat het is … Door Johan Sanctorum – www.doorbraak.be . Vandaag lees ik in Het Laatste Nieuws dat mijn zoon Hermes Sanctorum de partij Groen verlaat en als onafhankelijke in het Vlaams Parlement zal zetelen en dit omwille vanLees verder
Het is nu definitief, er komt in de toekomst geen wielerwedstrijd meer in Hove. De lasten voor de organisatie zijn te zwaar geworden. “Een koers organiseren wordt duurder en duurder. Er zijn steeds minder sponsors en de organisatiebudgetten stijgen. We moeten ook rekening houden met de verkeersveiligheid. Twee jaar geledenLees verder
Op vrijdag 9 en zaterdag 10 september 2016 zijn er op Urania kijkavonden in het kader van de opendeurdagen. Bezoekers en Urania leden kunnen dan bij helder weer door telescopen een blik werpen op o.a. de maan en de planeten Saturnus en Mars. De kijkavonden starten om 21.00 uur. ErLees verder
Het gemeentebestuur van Hove kijkt op dit moment uit naar een (m/v) HOOFD TECHNISCHE UITVOERINGSDIENSTEN (B4-B5) De functie : Je hebt de leiding over de Technische Uitvoeringsdiensten en je staat aan het hoofd van het projectenbureau. Als coördinator sta je in voor de organisatie, de coördinatie, de planning, de vooruitgang enLees verder