door Bart Maddens - www.doorbraak.be .
Het vier deelstatenmodel verovert langzaam maar zeker de geesten in Franstalig België. In de ontwerptekst van het nieuwe MR-manifest (die vorige donderdag uitlekte in Le Soir) lezen we : ‘Le cadre fédéral doit intégrer pleinement l’affirmation du fait régional et mettre en avant l’intérêt réciproque à travailler ensemble dans un système articulé autour de quatre entités à part entière : flamande, wallonne, de Bruxelles-Capitale et la Région germanophone.’ Maar de MR houdt wel nog een slag om de arm en wil de Franse Gemeenschap niet helemaal opdoeken : ‘Sur cette base, la Fédération Wallonie-Bruxelles incarne la volonté régionale réciproque de gérer certaines compétences en commun.’
Het vier deelstatenmodel werd al in de jaren negentig gelanceerd door Jacques Brassinne van het Waalse Institut Jules Destrée. Vandaag wordt het vooral gepromoot door de huidige directeur van dat instituut, Philippe Destatte. Vandaar dat de Franstaligen soms spreken over het Brassinne-Destatte-model. Het idee is simpel : de hopeloos complexe structuur met gewesten en gemeenschappen wordt vervangen door een eenvoudig model met vier territoriaal afgebakende deelstaten : Vlaanderen, Wallonië, Brussel en Duitstalig België. Elk van die vier deelstaten wordt dan bevoegd voor zowel gewest- als gemeenschapsaangelegenheden.
Dit is minder illusoir dan je op het eerste zicht zou denken. Met de zesde staatshervorming werd al een cruciale stap gezet in die richting. Een aantal persoonsgebonden bevoegdheden, waaronder de kinderbijslag, werd voor wat betreft Brussel niet overgeheveld naar de twee gemeenschappen maar wel naar de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie. Bovendien werd het Brussels Gewest bevoegd voor een aantal gemeenschapsaangelegenheden zoals beroepsopleiding, cultuur, toerisme en gemeentelijke sportinfrastructuur. De zesde staatshervorming heeft van Brussel nu al een gemeenschaps-gewest gemaakt.
Daarbij komt dat de Franstalige partijen in het akkoord van Sint-Emilie (september 2013) hebben afgesproken om de nieuwe persoonsgebonden bevoegdheden van de Franse Gemeenschap over te hevelen naar het Waals Gewest en de COCOF (met toepassing van het zogenaamde Sint-Kwintensmechanisme). Tegelijkertijd worden gewestbevoegdheden overgeheveld van het Waals Gewest naar de Duitstalige Gemeenschap. Zo is de Duitstalige Gemeenschap sinds begin dit jaar bevoegd voor alle nieuw overgedragen bevoegdheden inzake werkgelegenheid (met uitzondering van de dienstencheques). Op die manier timmeren de Franstaligen nu al ijverig aan het vier deelstatenmodel.
En dan is er nu ook de discussie over de verdere regionalisering van de gemeenschapsbevoegdheden. In september vorig jaar gooiden Pierre-Yves Jeholet en Jean-Luc Crucke van de MR een steen in de kikkerpoel. Zij drongen aan op een volledige regionalisering van onderwijs en cultuur. Om een echt economisch herstel te kunnen realiseren moet het Waals Gewest ook die hefbomen in handen krijgen, is hun redenering. Alle Franstalige partijen zijn hierover verdeeld. Maar toch lijkt het idee stilaan veld te winnen. In november pleitte topman Thierry Bodson van het Waalse FGTB voor een radicale regionalisering van onderwijs en cultuur. Ook Waals minister-president Paul Magnette lijkt nu gewonnen daarvoor. Zonder de bevoegdheid voor onderwijs en cultuur blijft het Waals Gewest een ‘eunuch’ verklaarde hij begin juni.
Op zich is dit een louter Franstalige aangelegenheid. Binnen de huidige staatsstructuur impliceert zo een regionalisering dat het Waals Gewest en de COCOF bevoegd worden voor onderwijs en cultuur. Dat is perfect mogelijk omdat de COCOF, in tegenstelling tot de VGC, wetgevende bevoegdheid heeft. Maar dat zou dan wel leiden tot de nogal bizarre situatie dat er voor het Franstalige onderwijs in Brussel (bijvoorbeeld voor de anderhalve Franstalige universiteit) een aparte wetgeving en een aparte administratie komt. In werkelijkheid gaan de Waalse regionalisten ervan uit dat die fusie van economische en culturele bevoegdheden ook in Brussel moet worden gerealiseerd. Met andere woorden, zowel de Vlaamse als de Franse gemeenschapsbevoegdheden moeten worden overgeheveld naar het Brussels Gewest. En dan is het vier deelstatenmodel realiteit.
Het goede nieuws is dat het in zo een model veel gemakkelijker wordt om bijkomende persoonsgebonden aangelegenheden over te hevelen naar de deelstaten. Het slechte nieuws is dat de band tussen Brussel en Vlaanderen helemaal wordt doorgeknipt. Brussel kan niet langer de hoofdstad van Vlaanderen zijn. Bovendien ontstaat een (con)federale constellatie waarbij Vlaanderen permanent wordt geminoriseerd in een setting van drie tegen één. De nadelen wegen dus duidelijk veel zwaarder door dan de voordelen. Maar dat is een understatement. Het vier deelstatenmodel zou zonder meer een ramp zijn voor Vlaanderen.
Toch gaan ook steeds meer Vlaamse politici overstag voor het model. In 2011 pleitte Johan Vande Lanotte voor een Belgische Unie met vier deelstaten. Maar hij wil wel dat Vlaanderen in Brussel bevoegd blijft voor onderwijs en cultuur. Dat laatste is natuurlijk prima, maar anderzijds toch ook weer niet erg consequent. Want op die manier sluipt de gemeenschap langs een achterdeur toch weer naar binnen. Je zult immers altijd een institutioneel vehikel nodig hebben voor het beleid inzake cultuur en onderwijs in Vlaanderen plus Brussel en dat zal ongetwijfeld verdacht goed op de huidige Vlaamse Gemeenschap lijken. De sp.a is consequenter en kiest in haar verkiezingsprogramma van 2014 voor het radicale vier deelstatenmodel, zonder de correctie van Vande Lanotte. Ook Kristof Calvo van Groen pleit er in zijn boek F*ck de zijlijn voor om alle gemeenschapsbevoegdheden over te hevelen naar het Brussels Gewest. Daarmee zijn er al twee Vlaamse dominostenen gevallen.
Open VLD kan het volgende steentje zijn. Maar daarmee is er nog steeds geen Vlaamse meerderheid voor het vier deelstatenmodel. Dat model staat immers haaks op de institutionele inzichten van zowel N-VA, CD&V als Vlaams Belang. Maar bij een volgende staatshervorming zou het doorknippen van de band tussen Brussel en Vlaanderen wel eens de prijs kunnen zijn voor een verdere bevoegdheidsoverdracht. In 2011 was CD&V bereid om die prijs te betalen in ruil voor de splitsing van de kinderbijslag. En de N-VA ? Ook Bart De Wever zou toen bereid geweest zijn om Brussel los te laten in ruil voor een verregaand confederalisme. Ten minste, als we Johan Vande Lanottes Dagboek van een politieke crisis mogen geloven.
We kunnen er allesbehalve gerust in zijn dat het vier deelstatenmodel nooit werkelijkheid wordt. Misschien is 11 juli een goede gelegenheid om nog eens de puntjes op de i te zetten en de band tussen Brussel en de rest van Vlaanderen extra te beklemtonen.
Foto's (c) Reporters - coverfoto : Bart Maddens.
Het vierdeelstatenmodel maakt steeds meer furore. Wat betekent dat voor de band tussen Brussel en Vlaanderen ? door Bart Maddens – www.doorbraak.be . Het vier deelstatenmodel verovert langzaam maar zeker de geesten in Franstalig België. In de ontwerptekst van het nieuwe MR-manifest (die vorige donderdag uitlekte in Le Soir) lezen weLees verder
Hove Vanaf donderdag 1 september 2016 wordt de reeks badminton 50+ voortgezet. Door de grote vraag zullen er iedere donderdag weer twee sessies georganiseerd worden. Op deze manier hoopt de sportdienst niemand meer te moeten weigeren en zoveel mogelijk personen aan het sporten te krijgen. Deze sessies van vijftien lessenLees verder
De formule van ‘Martha’s Koffie’ en de kersverse uitloper, ‘Martha’s Praatcafé’, gooien hoge ogen. En niet enkel bij de Mortselse ouderen. De initiatieven dingen nu ook mee naar de award van ‘Sociaalse Gemeente van Vlaanderen 2016’. Het verhaal van ‘Martha’s Koffie’ startte in 2015 in de schoot van de MortselseLees verder
Minder verkeer tijdens de vakantieperiode, maar dat is er niet aan te merken in het centrum van Mortsel. Door de wegenwerken aan de Krijgsbaan zwellen de files er gigantisch aan. Maandag streek een aannemer neer op de Krijgsbaan (R11), tussen het kruispunt met de Grotenhof en de Heirbaan. Door deLees verder
Frankrijk Op het einde van de viering van de Franse nationale feestdag gebeurde er een laffe aanslag op weerloze en onschuldige mensen. Een vrachtwagen reed er op de wereldberoemde “Promenade des Anglais” tientallen mensen omver met tragische afloop. Volgens de laatste berichten zijn er reeds 84 dodelijke slachtoffers te betreuren.Lees verder
De politiezone HEKLA stelt haar nieuw fietsteam ‘DELTA’ voor. De lokale politie HEKLA is verantwoordelijk voor de basispolitiezorg van de gemeenten Hove, Edegem, Kontich, Lint en Aartselaar. Ze wil op een professionele wijze met haar partners samenwerken voor een veilige en leefbare omgeving voor wie daar woont, werkt, op bezoekLees verder
Hoe Vlaams zijn de Vlaamse partijen ? Door Herman Deweerdt – www.doorrbaak.be . Dacht U ook dat tijdens deze regering alle communautaire problemen diep in de diepvriezer zaten ? Wist U ook niet dat er in de regeringsverklaring iets stond over het wegwerken van het overaanbod aan artsen in FranstaligLees verder
Op vrijdag 15 juli 2016 is er op Urania een kijkavond. Bezoekers en Urania leden kunnen dan bij helder weer door telescopen een blik werpen op o.a. de maan en de planeten Jupiter, Saturnus en Mars. De kijkavond start om half negen ’s avonds met een overzicht van wat erLees verder
Op verschillende plaatsen in het land hebben leden van Boerenbond, Groene Kring en KVLV-Agra actie gevoerd om een eerlijkere prijs te vragen voor land- en tuinbouwproducten. Dat was onder meer het geval op de wekelijkse markt van Mortsel. Boerenbond lanceerde gisteren een nationale sensibiliseringscampagne rond de prijs die consumenten betalenLees verder
11 julitoespraak Hove Of België gepoogd heeft de Vlaamse identiteit te vernietigen, is naast de kwestie, want het heeft Vlaanderen weinig goed gedaan. Door Veerle Wouters en Hendrik Vuye – www.doorbraak.be . Beste Vlaamse vrienden, Heeft de Belgische revolutie van 1830 gepoogd om de Vlaamse identiteit te vernietigen ? HetLees verder