door Dirk Rochtus - www.doorbraak.be .
Over een front van 2.000 kilometer, van de Oostzee tot de Zwarte Zee, vielen in het ochtendgrauw van 22 juni 1941 drie miljoen Duitse soldaten binnen in de Sovjet-Unie. Het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken overhandigde de Sovjet-Unie een nota waarin niet eens het woord 'Kriegserklärung' voorkwam. De diplomaten van het nationaalsocialistische Duitsland gaven te verstaan dat het Russische gedrag van die aard was geweest dat de Wehrmacht zich gedwongen zag 'Gegenmaßnahmen' te treffen. Met die 'tegenmaatregelen' zette Berlijn een punt achter het Niet-Aanvalspact dat Duitsland en de Sovjet-Unie op 23 augustus 1939 hadden gesloten.
'Unternehmen Barbarossa' was genoemd naar de Rooms-Duitse keizer Friedrich Barbarossa (1122-1190) die Adolf Hitler vier jaar eerder had geroemd als de eerste die 'den germanischen Kulturgedanken ausgesprochen und als Bestandteil seiner imperialen Mission nach außen getragen habe' (de Germaanse culturele gedachte uitgesproken en als bestanddeel van zijn imperiale missie naar buiten gedragen had).
De bestempeling door de nationaalsocialistische propaganda van de inval in de Sovjet-Unie als 'Kreuzzug gegen den Bolschewismus' en daarmee dus ook als een 'Präventivkrieg' kon niet verhullen dat het Hitler om een veroverings- en een vernietigingsoorlog ging. Nazi-Duitsland wilde 'Lebensraum' en tegelijk de ideologische tegenstander, het bolsjewisme als 'uitvinding en werktuig van het Jodendom', uitschakelen. De Duitse soldaten hadden het bevel gekregen de Sovjet-Russische bevolking niet te sparen en de politieke commissarissen van het Rode Leger niet krijgsgevangen te nemen, maar onmiddellijk te executeren ('Kommissarbefehl' van 6 juni 1941).
Voor Adolf Hitler moest Duitsland weer grootmacht, meer nog, wereldmacht worden. Op 3 februari 1933 al had de kersverse rijkskanselier in een voordracht voor de ranghoogste officieren van de 'Reichswehr', de voorloper van de 'Wehrmacht', gesproken over 'Eroberung neuen Lebensraums im Osten und dessen rücksichtslose Germanisierung' (verovering van nieuwe levensruimte in het oosten en het onverbiddelijke germaniseren ervan). De contouren van dat concept had hij neergepend in Mein Kampf (1924).
De overwinningen van de Wehrmacht in West-Europa in 1940 deden diplomaten en ambtenaren in de verschillende Duitse ministeries weer oude plannen bovenhalen voor een door het Groot-Duitse Rijk gecontroleerd en zelfs beheerst Centraal-Europa. De notie van 'Mitteleuropa' was niet ver weg, de geest van een zelf bedruipend handelsblok onder Duitse leiding leefde zoals ten tijde van het Duitse keizerrijk nog door de bureaus van strategen en planningsambtenaren. De 'Führer' zag het veel weidser. Hij wilde Oost-Europa, met Wit-Rusland, Oekraïne en Rusland als constituerende delen, koloniseren en germaniseren.
Als de nazi's inderdaad de bouwers van een imperium hadden willen zijn, zouden ze de mensen in de onderworpen landen de kans hebben moeten geven om er de burgers van te zijn. Zo hadden de Romeinen met succes hun imperium opgebouwd. Maar Hitler was alleen geïnteresseerd in de beheersing van het continent door het Duitse volk. Hij was tot het bittere einde een 'Groot-Duitse nationalist', stelt de Britse historicus Mark Mazower [1]. 'Machen Sie mir dieses Land wieder deutsch!', zou Hitler tegen functionarissen hebben geroepen na de verovering van het Sloveense deel van Joegoslavië waar veel Volksdeutsche als minderheidsgroep leefden. Het woord 'wieder' kwam telkens weer terug bij de verovering van gebieden in Oost-Europa.
De ideologisch geplande germanisering hield het aantrekken van Duitse kolonisten in en ook de 'Eindeutschung' van mensen die als raciaal waardig daartoe bevonden werden. Waar verduitsing niet kon, stond vernietiging of 'Umsiedlung' (verplaatsen van bevolkingsgroepen) op het programma, of als ultiem middel degradatie tot de status van dienaar van het Duitse 'Herrenvolk'. In de veroverde gebieden richtten de nationaalsocialisten daartoe honderden concentratiekampen en zes vernietigingskampen op. De Duitse journalist Sebastian Haffner (1907-1999) noemt in zijn uitmuntend werk Anmerkungen zu Hitler (Kanttekeningen bij Hitler) 'levensruimte' een 'onjuist concept'. Hitler zou in feite nog de logica van het pre-industriële tijdperk hebben gevolgd, want : 'Welvaart en macht hangen sinds de industriële revolutie niet meer af van de omvang van het grondbezit, maar van de stand van de technologie. De omvang van de levensruimte is daarvoor niet van belang.' [2]
De nazi's trommelden vrijwilligers uit heel Europa op om deel te nemen aan de 'antibolsjewistische kruistocht voor Europa', maar Europa betekende voor hen een Duits Europa, de uitbouw van een Duits imperium tot de Oeral waar een beschermingslinie tegen de 'Aziatische hordes' moest worden aangelegd. Nazi-Duitsland wilde wereldmacht zijn, maar moest op den duur optornen tegen haast de hele wereld. Hitler wilde met het verpletteren van de Sovjet-Unie de Britten hun 'Festlandsdegen' (letterlijk : continentale degen) uit de handen slaan, en zadelde zo Duitsland met een tweefrontenoorlog op (waarvoor hij vroeger zelf altijd al had gewaarschuwd).
Keerpunten in de oorlog waren Stalingrad en de tankslag van Koersk in 1943. De Duitse soldaten moesten op hun stappen terugkeren. Terwijl het Rode Leger oprukte naar Berlijn, openden de Britten en Amerikanen op 6 juni 1944 een tweede front in Normandië. Het nazi-imperium schrompelde ineen tot er alleen nog de bunker onder de Reichskanzlerei van overbleef. Daar pleegde Hitler op 30 april 1945 zelfmoord, terwijl soldaten van het Rode Leger in die dramatische uren kort voor de capitulatie van Berlijn een paar honderd meter verder de vlag van de Sovjet-Unie op de Reichstag hesen.
Symbolisch hadden de tekenen voor de imperialist Hitler bij het begin van het 'Unternehmen Barbarossa' niet goed gestaan. Keizer Friedrich Barbarossa was tijdens de Derde Kruistocht verdronken in een rivier in Klein-Azië en de 22ste juni was ook de dag waarop Napoleon in 1812 zijn faliekant afgelopen veldtocht tegen Rusland was begonnen. De Sudetenduitse auteur Franz Fühmann (1922-1984) verhaalde na de oorlog hoe het beeld van Napoleon voor zijn ogen opdoemde toen hij als soldaat aan het oostfront een wereldkaart openvouwde met de Sovjet-Unie erop als 'een reusachtig rood rijk waarvoor een paar gekleurde puntjes lagen, waarvan er eentje Duitsland heette'. Of het niet vermetel was geweest om zo'n reusachtig land te willen aanvallen, vroeg Fühmann zich af : 'Was wollten wir denn vor Moskou, was sollten wir denn in Kiew, das war doch Wahnsinn, das hatte doch auch Napoleon nicht gekonnt !' [3]
(Een gedeelte van deze tekst stamt uit het in 2013 verschenen boek Dominant Duitsland van de auteur. Dirk Rochtus werkt aan een nieuw, dit najaar te verschijnen, boek over Duitsland.)
[1] Mark Mazower, Hitler's Empire. Nazi Rule in occupied Europe, London 2008.
[2] Sebastian Haffner, Anmerkungen zu Hitler, Frankfurt am Main 2013, 30. Auflage, p. 103-104
[3] Franz Fühmann, Das Judenauto/Kabelkran und Blauer Peter/Zweiundzwanzig Tage oder die Hälfte des Lebens, Rostock 1979, p. 84-85.
Foto's (c) Reporters - coverfoto : Adolf Hitler (1889-1945).
‘KRUISTOCHT’ TEGEN RUSLAND Adolf Hitler wilde van Duitsland een wereldmacht maken, maar moest op den duur optornen tegen haast de hele wereld. door Dirk Rochtus – www.doorbraak.be . Over een front van 2.000 kilometer, van de Oostzee tot de Zwarte Zee, vielen in het ochtendgrauw van 22 juni 1941 drieLees verder
Regio Zuidrand in de vitrine op www.toerismezuidrand.be . Zin om deze zomer de prachtige Zuidrand van Antwerpen te verkennen ? Dat kan nu nog makkelijker dankzij de nieuwe website www.toerismezuidrand.be. Hier vind je voor het eerst het volledige aanbod van de streek. Bruno Peeters, gedeputeerde voor Toerisme, en Rik Röttger, gedeputeerde voorLees verder
Tank je bij Q8 of Esso, dan profiteer je al van een korting van gemiddeld 11 cent per liter op de officiële prijs. Maar het kan nog goedkoper ! Want met de gratis VAB-Tankkaart krijg je bij Q8 en Esso nog 2 cent extra korting op de pompprijs. Zo bespaarLees verder
IGEAN heeft op haar algemene vergadering van 17 juni 2016 opnieuw het vertrouwen gekregen van de 30 bij haar aangesloten besturen. De verlenging was noodzakelijk voor het voortbestaan van de organisatie, want de duurtijd van IGEAN liep tot 21.06.2016. Met het vernieuwde vertrouwen voor de volgende 18 jaar kan erLees verder
Vijf ondernemers uit Hove en Kontich hebben een netwerkkring opgericht. Met Link 25 willen ze de ondernemers uit beide gemeenten samenbrengen om ervaring en kennis te delen. Want een netwerk is belangrijk en het leuke aan Link 25 is dat dit netwerk letterlijk en figuurlijk dichtbij is. Door de tweeLees verder
Er was een tijd dat je naar om het even welke grote activiteit kon gaan door een kaartje te kopen en één controle te ondergaan. Die tijd is voorbij. Wie een match voor het EK voetbal in Frankrijk wil bijwonen, moet drie keer zijn tickets tonen en wordt ook nogLees verder
Hove Ter gelegenheid van de heraanleg van het dorpscentrum schreef het gemeentebestuur een wedstrijd uit voor de aankoop en plaatsing van een permanent kunstwerk in de openbare ruimte. De academie verleende haar medewerking voor de practische realisatie van deze wedstrijd. De wedstrijd werd gewonnen door Boy & ErikStappaerts, met eenLees verder
Van 8 tot en met 11 juli 2016 is het weer 4 dagen top-wielrennen in en rond de gemeente Kontich. Steeds Vooraan Kontich richt dan de 53e Sint-Martinusprijs in voor junioren met deelname van heel wat buitenlandse ploegen. Ze komen dit jaar uit Denemarken – Duitsland – Zwitserland – EngelandLees verder
Jong geleerd is oud gedaan, dat geldt ook voor fietsen. Als kind leren fietsen, is niet alleen goed voor diens gezondheid, maar geeft het kind ook ruimtelijk inzicht, scherpt de motorische vaardigheden aan en maakt het zelfstandiger. Bovendien is het “fun” en versterkt het de band met vriendjes en familie.Lees verder
De afgelopen 5 weken, van 30 april tot 6 juni 2016, konden klanten die bij meer dan 50 Mortselse handelszaken met de fiets of te voet winkelden, Belgerinkel-loten verzamelen om kans te maken op mooie prijzen. Bijna 700 deelnemers registreerden samen 2.306 loten online. Daarnaast ontvingen we ook 270 lotenLees verder