De aanslagen waren in alle opzichten een daad van oorlog. Onze goegemeente, maar ook de grote segmenten van de maatschappij (georganiseerde hooligans niet nagelaten) reageerden niet met woede, of zelfs met angst. Nochtans zijn die emoties (groeps)evolutionaire instincten die toelaten correct te reageren bij fysieke dreiging: ‘fight or flight’ (vechten of vluchten). Dat was er niet, wel makke oproepen tot “vrede en liefde”. De hashtags #PeaceForParis en #PeaceForBrussels, compleet met hippielogo, moeten op één of andere manier ons die oorlog doen winnen, of extremer: onze vijand motiveren om ermee te stoppen. Helaas werkt de echte wereld van geopolitiek en internationale betrekkingen niet zoals op het speelplein in de lagere school: “Als je je pester negeert, stopt ie vanzelf wel.” Een advies dat vroeger op het speelpleintje al fout was, kan ons zeker nu niet voorthelpen. Wie voor zichzelf wil opkomen, moet zich verdedigen. En onze maatschappij wordt meer dan gepest.
Hoe komt dat dan ? Waarom is onze maatschappij zo slap ? Waar is de weerbaarheid die ons toeliet om vroeger steeds (existentiële) bedreigingen te beantwoorden ? Denk aan de Spartaanse koning Leonidas die het opnam tegen de Perzen, Karel Martel die de Moren verdreef uit Frankrijk, Jan Sobieski die Wenen ontzette van de Osmanen, Jeanne d’Arc, Willem van Oranje, Charles de Gaulle, Margaret Thatcher… Waar is de wilskracht die ons toeliet om telkens uit onze as te herrijzen ? Denk maar aan de renaissance na de Zwarte Dood, de Nederlandse Gouden Eeuw na de Spaanse bezetting, het Wirtschaftswunder na WO II, enzoverder. In de plaats daarvan hebben we Noorse politici zoals Karsten Nordal Hauken. Een linkse mannelijke denker die thuis werd verkracht door een Somalische asielzoeker en zich schuldig voelt omdat de kwaaddoener terug naar Afrika werd gedeporteerd. Anekdotisch, maar typerend. We laten ons letterlijk verkrachten.
Het antwoord op die vraag heeft meerdere facetten :
Uit deze facetten komt een giftige combinatie voort van egocentrische onverantwoordelijkheid, fundamenteel plichtsgebrek en kunstmatig pacifisme.
Net doordat ons veiligheidsvraagstuk opnieuw in de verf is gezet, met bloed, roept men in heel wat beleids- en intellectuele kringen luider om antwoorden. Moet de staat nog meer gaan organiseren ? Nog meer data verzamelen van onze eigen burgers ? Bart de Wever riep al in november 2015 op tot een Europese Patriot Act (naar analogie met de Amerikaanse wet die ingrijpende privacyinbreuken toelaat om terreur te bestrijden). Strengere justitiemaatregelen ? Misschien. Maar symptoombestrijding verdelgt de ziekte niet.
Een interessantere piste die af en toe opduikt, is die van de legerdienst terug in te voeren. Het zou alleszins een stap zijn. In theorie (en als je de verhalen over de legerdienst van weleer in België negeert) zou Jan en alleman technisch in staat zijn om zich georganiseerd te verweren tegen agressoren. Men zou ook wat geleerd krijgen over het belang van (werken in) een groep. Maar veel meer dan een druppel op een hete plaat kan zo’n maatregel niet zijn. Uiteindelijk is een jaar dienst veel te weinig om de hierboven geschetste maatschappelijke tendensen op te lossen die al decennia lang gaande zijn. Veel waarschijnlijker is dat we met een gigantische hoop Xavier Waterslaeghers’ zullen eindigen. Even gecastreerde mannen die gewoon met een wapen kunnen omgaan en direct weer terug hervallen in de geïnstitutionaliseerde onverantwoordelijkheid. Zolang er maar voetbal en dagschotels zijn.
Men kan zich de vraag stellen of de hierboven vernoemde maatschappelijk tendensen überhaupt omkeerbaar of oplosbaar zijn. Dat zou betekenen dat we de rol van de staat en de denkwijze van zijn burgers radicaal moeten veranderen. Gekkenwerk. Maar misschien kunnen we er wel omheen fietsen en toch op bestemming arriveren.
Wie een klassieke opleiding heeft gevolgd, kent de Romein Lucius Quinctius Cincinnatus. Cincinnatus lijkt wel de tegenpool van Xavier Waterslaeghers. De aristocraat van geboorte leidde een teruggetrokken leven op het platteland, maar was toch doordrongen van burgerlijk plichtsgevoel. Tot tweemaal toe werd Cincinnatus opgeroepen om als dictator Rome te leiden en van de afgrond te redden. Eens de taak volbracht was, gaf hij de absolute militaire en politieke terug aan het volk en ging hij terug zijn land ploegen. Waarom haal ik deze figuur aan ? Omdat hij een symbool is voor de weinig plichtsbewuste mensen die onze beschaving vandaag nog kent. En het zijn deze mensen wiens stem luider zou moeten klinken.
In de filosofische sciencefictionroman Starship Troopers van Robert Heinlein is er een politiek systeem aanwezig op aarde dat alleen stemrecht geeft aan burgers die zich inschrijven voor militaire dienst. De geest achter die gang van zaken is de volgende: enkel mensen die lijf en leven willen riskeren voor de samenleving hebben het plichtsgevoel en het gebrek aan egocentrisme noodzakelijk om politiek te participeren in die samenleving. De sciencefiction van Heinlein laten we best vallen, maar misschien is het niet zo gek om enkel stemrecht te geven aan mensen die bereid zijn om militair te dienen.
Op die manier fietsen we rond slappe onverantwoordelijkheid en bereiken we onze bestemming: politieke en militaire weerbaarheid.
RN
In
Foto’s © Reporters
In de nasleep van de aanslagen in Brussel en Zaventem wordt de vraag naar onze weerbaarheid en de morele discipline opnieuw een stukje dwingender. Waar is de ziel van Europa ? Diagnose De aanslagen waren in alle opzichten een daad van oorlog. Onze goegemeente, maar ook de grote segmenten vanLees verder
Boechout, dinsdag 3 mei 2016 De Kringloopkrachten, de Milieuraad van Boechout en Velt (Boechout-Borsbeek en Mortsel) organiseren samen een interessante avond op dinsdag 3 mei over voedselverspilling ‘Goed eten’ door Dorine Knockaert. Dorine is journalist bij De Standaard en verdiept zich in eten. Ze schrijft over kook- en moestuinplezier, maarLees verder
HOVE In het centrum van Hove mogen geen vrachtwagens/camionettes rijden met een tonnenmaat van meer dan 7,5 ton. Alvast in theorie. De praktijk is anders en brengt de zwakke weggebruikers er geregeld in gevaar. Daarom rijden er zovele fietsers op de voetpaden. Op de laatste gemeenteraad van april bracht burgemeesterLees verder
Gelet op de bedreigingen die de globalisering, de verengelsing en de immigratie vormen voor het behoud van het Nederlands als volwaardige cultuurtaal voor alle maatschappelijke aspecten, moet de wetgever ook de mogelijkheid krijgen het Nederlands te beschermen op het vlak van de handelsreclame, het culturele en het religieuze vlak. DatLees verder
Ondanks het gure weer van de voorbije dagen proberen de zomerbars in de zuidrand het zomergevoel er in te krijgen. Eén voor één openen ze hun deuren. De Boechoutse zomerbar Beach in de Olieslagerijstraat is officieel al even open, maar moest al verscheidene dagen de deuren dicht houden door hetLees verder
Vrijdagavond jl. opende de ‘werkgroep kalligrafie Kostershuisje’ zijn jaarlijkse tentoonstelling met de werken van de kalligrafen van het afgelopen jaar. Deze tentoonstelling kadert in de week van de amateurkunstenaars. Er waren een dertigtal aanwezigen. Spijtig genoeg stuurden de meeste gemeenteraadsleden ‘hun kat’ … Na enkele toespraken werd het geheel afgeslotenLees verder
De Vlaamse departementen in Frankrijk Nord en Pas de Calais kregen een nieuwe naam. Door Theo Lansloot – www.doorbraak.be . Wido Bourel is een Frans-Vlaams publicist die in het Nederlands schrijft. Hij is geboren in wat oorspronkelijk Hazebroek was en na de inlijving van Frans-Vlaanderen door Frankrijk in de 17eLees verder
EDEGEM De Debatclub nodigt u graag uit voor een volgend debat : Johan Leman (Voormalig directeur van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding. Voorzitter van het Vormingscentrum Foyer in Sint-Jans-Molenbeek) en Wim Van Rooy (auteur van het boek ‘Waarover men niet spreekt, bezonken gedachten over postmodernisme, Europa, Islam’)Lees verder
Het IMF waarschuwt voor Brexit. Door Theo Lansloot – www.doorrbaak.be . Op 12 april 2016 maakte het IMF zijn gebruikelijke tweejaarlijkse World Economy Outlook bekend. Daarin waarschuwt het Fonds voor de zware gevolgen voor de Europese Unie, de regio, de wereld en het Verenigd Koninkrijk zelf als dat land besluit zijn EULees verder
Lier, 16 april 2016, academische zitting Toespraak door Jurgen Constandt, algemeen directeur “Dames en heren volksvertegenwoordigers, Mijnheer de burgemeester van Lier en schepenen van Mechelen, Mijnheer de secretaris-generaal van de Landsbond van de Neutrale Ziekenfondsen, Voorzitters en bestuurders van tal van Vlaamse verenigingen, Dames en heren, vrienden van hetLees verder