Door Bart De Valck – www.doorbraak.be .
Enkele jaren geleden ontdekten journalisten dat er nog steeds zoiets bestaat als de Vaste Commissie voor Taaltoezicht, de VCT. Het was 2010 en het respectabele ‘administratieve college’ van Vlamingen en Franstaligen, aangevuld met één afgevaardigde namens de Duitstalige Gemeenschap, adviseerde om de Engelstalige opschriften van de Provinciale Hogeschool Limburg te verwijderen. Daarover was heel wat commotie ontstaan en de VCT gaf de klagers gelijk. Sinds einde jaren zestig behandelde de commissie zo’n kleine 50.000 dossiers : adviesaanvragen van ministers over taalgebruik, maar ook klachten van burgers die weten dat een bordje met ‘omleiding-déviation’ niet op zijn plaats is bij wegwerkzaamheden in Mechelen of Wulvergem.
Dat de VCT een groepje taaldragonders bijtrad en dus een hogeschool verbonden aan de provincie Limburg terugfloot, was niet van die aard om de commotie meteen te doen verstommen. Integendeel, het getier over zoveel benepenheid zwol snel verder aan en sommige media meenden zich ernstige vragen te moeten stellen over de representativiteit van de Commissie en over de maatschappelijke relevantie van haar ‘standpunten’ over taalgebruik. Dat de VCT geen standpunten inneemt, maar zo goed en kwaad als het gaat tracht om de taalwetgeving te doen naleven, mocht en zou niet gehoord worden. De commissie verdiende het blijkbaar om in berichtgeving te worden neergezet als fossiel.
Nu, die taalwetgeving, meer bepaald de ‘gecoördineerde wetten op het gebruik der talen in bestuurszaken’, is van openbare orde. Met andere woorden : een stad, gemeente, agentschap of ministerie kan zich niet beroepen op - bijvoorbeeld - budgettaire redenen of praktische afwegingen om de taalwetgeving niet na te komen. De bepalingen van de taalwetgeving moeten altijd en overal van kracht zijn. Dat neemt niet weg dat de taalwet bestuurszaken, uiteindelijk tot stand gekomen in 1966, niet altijd even gemakkelijk toepasbaar blijkt in de eenentwintigste eeuw.
Immers, met de verdere internationalisering van economie, financiën en kennis is het Engels sterk opgerukt. Bovendien zijn er grote migratiegolven op onze gewesten afgekomen : ‘nieuwkomers’ (een draak van een containerbegrip) kunnen maar aan een inburgeringcursus (en dus aan een studie van het Nederlands) beginnen, indien ze de eerste maanden van hun verblijf wegwijs geraken in wat de regels van onze samenleving zijn en welke bijzondere maatschappelijke aandachtspunten wij hanteren, onder meer wat rechten en plichten betreft. Denk daarbij niet te hoogdravend over gelijkwaardigheid van man en vrouw, scheiding van kerk en staat en dies meer. Het gaat over kinderen die een spuitje tegen polio moeten krijgen ; dus kwesties van leven of dood, maar ook van handicap of geen handicap. Daarbij worden meer wel dan niet talen gebruikt die niet behoren tot de grondwettelijk vastgelegde ‘nationale talen’ van België : het Nederlands, het Frans en het Duits.
Van ambtenaren die het met dit soort vraagstukken te stellen hebben, kan wettelijk niet worden gevraagd zich van andere talen dan die ‘nationale talen’ te bedienen. Maar stilzwijgend gebeurt het toch. Daarom heeft de VCT de afgelopen twintig jaar heel voorzichtig en na rijp beraad een eigen adviespraktijk uitgebouwd om in uitzonderlijke situaties een aanvullend taalregime toe te laten op de regel van de taalhomogeniteit van de Gewesten, dat wil zeggen het ‘in Vlaanderen Nederlands’ en ‘in Wallonië Frans’. Het Hoofdstedelijk Gewest wordt als tweetalige hoofdstad van het federale België beschouwd.
De VCT doet haar werk voor het merendeel in stilte. Zij is niet of nauwelijks bekend bij mensen die al die taalpolitiek, vastgelegd in tal van wetten, maar een relict van het verleden vinden. Ooit moesten de Vlamingen zich ontvoogden door op te komen voor hun taal, maar die linguïstische hefboom geldt als een verouderd recept. Nu dienen ze zich blijkbaar te emanciperen door los te komen van hun identiteit en dus deels ook van hun moedertaal. Dat sociaal voelende en zelfs kosmopolitische opvattingen evenwel mee aan de basis lagen van de taalstrijd en van de taalhomogeniteit, ontgaat deze mensen doorgaans. Taal is overigens niet alleen een instrument van ontvoogding, het is bepalend voor de identiteit van een volk en dus voor de manier waarop het in de wereld aan politiek doet. Een gemeenschap die een taal actief deelt, kijkt naar de toekomst en is op die manier vooruitstrevend. Dat heeft alles met politiek, maar niets met links of rechts te maken.
De taalwetgeving is de vrucht van langdurig en intensief werk van een aantal politici en hun adviseurs van een garnituur die we nu vaak met een vergrootglas moeten zoeken. Over zulke mensen, zoals de christendemocraat Jan Verroken, die een pacificatie van de taalverhoudingen voor ogen hadden en die tegelijkertijd de twee volkeren in België optimale ontwikkelingskansen naar eigen inzicht en vermogen wilden bieden (met als drijfkracht één principiële voertaal in de landsdelen), beschikken we vandaag de dag nauwelijks. Staatsmanschap, zo heette dat vroeger. Dit staatsmanschap bekijken we best los van de discussie of België ooit wel een toekomst had of zelfs verdiende. Er is geen enkele reden voor bijvoorbeeld Vlaams-nationalisten om de architecten van de taalwetgeving aan te vallen (integendeel!), omdat de taalwetten een typisch Belgisch compromis zouden zijn. Er gaapt een hemelsbreed verschil tussen de manier waarop de taalgrens haar beslag kreeg en de totstandkoming van de taalwetgeving. De taalwetgeving is de gelouterde vrucht van een eeuw Vlaamse Beweging. Wie een taal van een historische gemeenschap de kans geeft zich te ontplooien, die dient de stoffelijke en geestelijke belangen van dat volk. In die zin is een taal van vlees en bloed. Dat werd in de jaren zestig en zeventig heel goed begrepen en in wetten omgezet.
In een volgende bijdrage ga ik graag in op de strategische plaats die de taalwetgeving in de Belgische catch-22 bekleedt. Op het moment dat de Vlaamse-Waalse patstelling verkruimelt, zal de taalwet nog een belangrijke rol spelen. Daarom vormen een aantal actuele dossiers waarin pragmatische politici de wet willen uithollen een risico naar de toekomst.
Bart De Valck is voorzitter van de Vlaamse Volksbeweging (VVB)
Foto’s © Reporters.
Taal is iets van vlees en bloed (DEEL I) De taalwetgeving is de gelouterde vrucht van een eeuw Vlaamse Beweging, ze onbezonnen weggooien is fout. Door Bart De Valck – www.doorbraak.be . Enkele jaren geleden ontdekten journalisten dat er nog steeds zoiets bestaat als de Vaste Commissie voor Taaltoezicht, deLees verder
De gemeenteraad moest zich uitspreken over de subsidieverdeling voor de erkende Hovese sportverenigingen op basis van het gemeentelijk subsidiereglement. Ieder jaar worden er beleids- en impulssubsidies verdeeld onder de erkende Hovese sportverenigingen die hiervoor in aanmerking komen. De beleidssubsidies : Kon. Tafeltennisclub Sporting Hove 839,9 OKRA 997,77 SK De VredeLees verder
Het ANV gaf recent een stripverhaal uit over Willem I, vorst van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Door Katleen Van den Heuvel – www.doorbraak.be . Precies 200 jaar geleden kwam het Koninkrijk der Nederlanden tot stand met Koning Willem I als soeverein vorst. Het Algemeen-Nederlands Verbond (A.N.V.) heeft naar aanleidingLees verder
Nadat op maandag 23 november 2015 het ontwerp van de nieuwe VVB-postzegel was goedgekeurd (en betaald), liet Bpost ons op woensdag 25 november weten dat ze onze postzegel niet konden drukken omdat het geen enkel element mocht bevatten met een religieuze, politieke, filosofische of etnische strekking wegens nieuwe wetgeving. Bijzonder vervelendLees verder
Vlaams minister van Onroerend Goed Geert Bourgeois (N-VA) ondertekende onlangs de voorlopige bescherming van de fabrieksschoorsteen van Agfa-Gevaert. Stad en bedrijf reageerden positief. De minister zette eind oktober al zijn handtekening. “Bij de voorlopige bescherming neemt minister Bourgeois een principiële beslissing”, legt kabinetsmedewerkster Lisa Lust uit. “Binnen dertig dagen naLees verder
Op de laatste gemeenteraad stond het bestek voor het vernieuwen van de gemeentelijke webstek (www.hove.be) ter discussie. De huidige gemeentelijke webstek is structureel niet gewijzigd sedert 2008 en voldoet niet meer aan de eisen van een klantvriendelijke en hedendaagse gemeentelijke webstek. Een recente studie van Kortom, de vereniging voor overheidscommunicatie,Lees verder
België als draaischijf voor wapenhandel Hans Bonte, de burgemeester van Vilvoorde en Vlaams parlementslid voor de sp.a, vroeg op vrijdag 16 oktober op Radio 1 dat er maatregelen zouden worden genomen tegen illegaal wapenbezit. Ook de wapenwet die legaal wapenbezit regelt, mag voor hem onder de loep worden genomen. BonteLees verder
De gemeenteraad van Kontich heeft de samenwerkingsovereenkomst over de heraanleg van de stationsomgeving tussen Kontich en Lint niet goedgekeurd. In het dossier is verwarring ontstaan nadat raadslid Jef Plasmans documenten bovenhaalde die het schepencollege van Kontich nog had. Er ontstonden een aantal onduidelijkheden, zoals over de verdeling van de kostenLees verder
De hilarische, onalledaagse Muppets laten het klassieke kerstverhaal van Charles Dickens op humoristische wijze sprankelen. Michael Caine schittert als de vrekkige Ebenezer Scrooge in een optreden dat allesbehalve “bah, humbug !” genoemd kan worden. Met de originele muziek en duizelingwekkende special effects is deze hartverwarmende kerstfilm buitengewoon vermakelijk. Elke filmliefhebberLees verder
zaterdag 19 DECEMBER 2015 – 20.00u. TOT 24.00u. Iedereen is meer dan welkom voor een hapje en een drankje om samen met de N-VA Kontich-Waarloos het werkjaar 2015 af te sluiten. Men zal klinken op het nieuwe jaar 2016 en hulde brengen aan afscheidnemend burgemeester Erik Jacobs (N-VA) en zijn opvolger BartLees verder