Door Dirk Rochtus – www.doorbraak.be .
De reis van de hoofdstad Warschau naar het noordoosten van Polen leidt naar een streek vol heerlijk in de zon glinsterende meren, zacht glooiende heuvels, eindeloos lange dreven en weidse vergezichten. Maar het is ook een reis in de geschiedenis. De huidige provincie Warmië-Mazurië behoorde tot 1945 als deel van Oost-Pruisen tot het Duitse Rijk. Het einde van de Tweede Wereldoorlog betekende ook het einde van de Duitse aanwezigheid in een gebied waar verschillende volken en culturen elkaar ontmoetten. Zo werd het dorpje Schönbruch (thans het Poolse Szczurkowo) doormidden gesneden door de nieuwe grens tussen de Poolse Republiek en de toenmalige Sovjet-Unie. Het landgoed van de plaatselijke 'Junker' brandde af bij de inval van het Rode Leger, de Duitsers vluchtten of werden verdreven zoals uit de rest van Oost-Pruisen. Hun plaats werd in Warmië-Mazurië op last van Sovjetdictator Stalin ingenomen door mensen uit het oostelijke, door de Sovjets geannexeerde deel van het vooroorlogse Polen. De Sovjets doopten Königsberg, de geboortestad van de filosoof Immanuel Kant in noordelijk Oost-Pruisen, om in Kaliningrad. De Polen zelf beschouwden de gewezen Duitse provincies Oost-Pruisen, Pommeren en Silezië - waarover eeuwenlang een getouwtrek met de Duitsers bestond - als 'Ziemie Odzyskane', de 'herwonnen gebieden'.
Vandaag leeft dit 'oostelijke' Duitsland alleen nog voort in de herinnering. De kerken in bakstenen gotiek en de Teutoonse kastelen zijn er een tastbaar overblijfsel van evenals de geboorte- of woonplaatsen van bekende en minder bekende Duitse denkers en dichters. In Allenstein (thans het Poolse Olsztyn) bracht Wolfgang Harich (1923-1995), het latere 'wonderkind' van de culturele en filosofische scène in de Duitse Democratische Republiek (D.D.R.), een deel van zijn jeugdjaren door. Zijn droom van een herenigd Duitsland onder de vlag van een 'vernieuwd socialisme' leverde hem in de DDR zeven jaar celstraf op. In Mohrungen (thans het Poolse Morag) zag Johann Gottfried Herder (1744-1803) het levenslicht. Hij stelde zich het volk voor als een 'levend organisme' en geloofde 'dat alle volken op aarde (...) een unieke, onherhaalbare identiteit hebben'. Daarom legde hij ook een verzameling 'Volkslieder' uit heel Europa aan als uitdrukking van de 'Volksgeist'. Waar Herder objectief als geestelijke vader van het 19de eeuwse nationalisme wordt gezien, is hij in de ogen van de liberale politicus Guy Verhofstadt de baarlijke duivel als 'de grondlegger van het identiteitsdenken dat zich uit in het verheerlijken van de eigen volksaard [...]' en waarvan de gaskamers van Auschwitz de 'uiterste consequentie' zouden zijn.[i] Dat Herder betreurde dat de mens zich had losgerukt van de natuur, betekent echter volgens Kevin Absillis niet dat hij terugverlangde naar 'een premodern paradijs'. Wel is het zo dat Herder droomde van 'moderne, homogene naties waarvan de smetvrije talen de unieke, in het verleden wortelende ziel zouden weerspiegelen.'[ii] De Polen laten het debat niet aan hun hart komen. Zij eren in Herder ook 'de vriend van de Slavische cultuur.'
[i] Guy Verhofstadt, 'De toekomst van Europa zal postnationaal zijn of niet zijn', De Standaard, 24 februari 2010.
[ii] Kevin Absillis, Taal tussen tuin en wildernis. Een aanzet tot een historisch-discursieve analyse van het Vlaams tussentaaldebat, in : Kevin Absillis, Jürgen Jaspers, Sarah Van Hoof (red.), De manke usurpator : over Verkavelingsvlaams, Gent, 2012, p. 81.
coverfoto : Johann Gottfried Herder © www.irishtimes.com .
De filosoof Johann Gottfried Herder zag het levenslicht in Oost-Pruisen. Guy Verhofstadt lust deze vader van het nationalisme rauw. Door Dirk Rochtus – www.doorbraak.be . De reis van de hoofdstad Warschau naar het noordoosten van Polen leidt naar een streek vol heerlijk in de zon glinsterende meren, zacht glooiende heuvels,Lees verder
HOVE Het fietspad langsheen de Mortselsesteenweg – tussen de Boechoutselei en de Jozef Lambrechtslei – ligt er vandaag wat afgeleefd bij. De breedte van het fietspad bedraagt vijf dalstenen, waarvan het laatste op redelijk veel plaatsen zeker voor de helft overwoekerd zijn door graszoden van het openbare domein. De boordeigenaarsLees verder
NeerdorpenKLASSIEK! 2015-2016 neemt voor het tweede concert de natuur als inspiratiebron met een pianorecital door pianist Lucas Blondeel. Lucas Blondeel is een van de boegbeelden van jong talent en behaalde vele internationale prijzen en bereikte de halve finale van de Elisabethwedstrijd. Donderdag 29 oktober 2015 – heilig-Kruiskerk te Mortsel Pianorecital doorLees verder
Woensdag 21 oktober 2015 Hobbyclub. Org. Ziekenzorg, De Markgraaf, Kapelstraat 8 Hove. 13.30u. – 16.30u. Herfstkransen maken. Donderdag 22 oktober 2015 Informatienamiddag ‘Reuma ? Blijf niet bij de pakken zitten !’ Eén op vijf mensen krijgt vroeg of laat te maken met een reumatische aandoening. Reuma maakt geenLees verder
Communautaire rel in de maak ? Defensie moet de F16’s vervangen. Maar door welke toestellen ? En zitten Vlaamse en Franstalige partijen op dezelfde golflengte ? Door Theo Lansloot – www.doorbraak.be . Eerder deze week bepleitte Herman Matthijs, hoogleraar Openbare Financiën (Ugent en VUB) en lid van de Hoge Raad Financiën,Lees verder
Meld het op www.meldpuntwaterlopen.be – @Waterlopen tot woensdagnamiddag– Koude Beek in Park Groot Schijn in Wommelgem Waar meld je iets dat niet thuishoort in een waterloop ? Is het een waterloop in de provincie Antwerpen, dan ben je bij het meldpunt waterlopen waarschijnlijk aan het juiste adres. De provincie AntwerpenLees verder
Stad Mechelen en provincie Antwerpen beveiligen kruispunten met Caputsteenstraat en Kleine Nieuwedijkstraat Stad Mechelen en provincie Antwerpen zorgen voor extra signalisatie, een verkeersplateau en aangepaste voorrangsregels in het voordeel van de fietsers op de fietsostrade in Mechelen. Met deze ingrepen willen ze vooral de kruispunten met de Caputsteenstraat en deLees verder
HOVE – MORTSEL Binnenkort wordt het wegdek van de Wouwstraat vernieuwd. Vandaag zit de rijbaan in asfalt vol diepe putten waarbij op verschillende plaatsen zelfs het wapeningsnet zichtbaar is. Het wegdek werd al verschillende keren plaatselijk hersteld, maar dit biedt geen kwalitatieve oplossing. Omdat de Wouwstraat zowel grondgebied Hove (zuid)Lees verder
Het gemeentebestuur van Hove gaat over tot de procedure van aanwerving van volgende functies : afdelingshoofd Ruimte, stedenbouwkundig ambtenaar, hoofd technische uitvoeringsdiensten, ICT-medewerker en meewerkend ploegbaas. Afdelingshoofd Ruimte Niveau A1-A3, voltijdse statutaire functie, wervingsreserve 2 jaar. Je hebt de algemene leiding over de afdeling Ruimte. Als afdelingshoofd vertaal je jouwLees verder
DE HOTELOPVANG VAN THEO FRANCKEN In 2011 moest de Belgische regering hotels betalen voor asielzoekers. Kracht van verandering : nu zijn het appartementen in Oostende. Door Klaas Cobbaut – www.doorbraak.be . De Theo Francken van 4 jaar geleden zou staatssecretaris Theo Francken op zijn smoel slaan. Dat lijkt Francken zelfLees verder