Door Chris Ceustermans – www.doorbraak.be .
In Molenbeek is een gedetailleerd verslag van twee jaar van gesprekken, ontmoetingen van auteur Hans Vandecandelaere door Oud-Molenbeek : de buurt vlakbij het kanaal en de Sint-Jan-de-Doperkerk. Een van de dichtstbevolkte wijken van het land die in twintig jaar tijd de bevolking zag groeien van 68.000 tot 94.000 zielen. Een buurt die bij het grote publiek bekend staat als een Marokkaans getto, een no-go zone en broeinest van radicale islam en Syriëstrijders.
Vandecandelaere bezocht buurthuizen, huisvestingsdiensten en sprak met jongeren, imams, straathoekwerkers en stedenbouwkundigen. Wie de Brusselse netwerken een beetje kent, merkt dat hij vooral met ‘believers’ sprak, niet zelden uit het lokaal sterk ingebedde netwerk van de PVDA en organisaties van Geneeskunde voor het Volk. Mensen die geloven dat het mogelijk is om er een open en duurzame gemeenschap te creëren, ondanks de enorme instroom van nieuwkomers, de grote cultuurverschillen, de ontworteling en de sterke aanwezigheid van de islam. En dit in een buurt waar de oorspronkelijke (vooral Vlaamse) bevolking en cultuur vertrokken is of uitgestorven. Ook al door de onverschilligheid van de federale en Brusselse overheden die door de chaotische aanleg van de metro het wijkweefsel letterlijk openreten.
In Molenbeek staat bol van beschrijvingen van moedige projecten die trachten de nieuwkomers maar ook de vorige generaties migranten een plaats in de Brusselse samenleving te geven. Pakkend zijn verhalen zoals dat over het project Espoir waar buurthuis Bonnevie jarenlang families uit onder meer Marokko, Benin, Togo, Libanon en Syrië begeleidde bij het sparen (50 euro per maand) waarmee jaren later een oude koperfabriek kon worden omgebouwd tot het woningcomplex Espoir. Op hun beurt stellen de veertien betrokken gezinnen van Espoir nu elke zondag hun tuin open voor de minder fortuinlijke bewoners van de wijk. Of het verhaal van de Cubaanse danseres die (aanvankelijke in lange gewaden) de conservatieve bevolking in de publieke ruimte salsa en mambo leert kennen.
In de gesprekken komt als een rode draad terug dat in de loop van de jaren 80 de conservatieve islam steeds meer greep kreeg op het publieke leven. Een naar Diegem verhuisde Molenbeekse kapper vertelt hoe hij nog tot eind jaren 80 Marokkaanse vrouwen in zijn kappersstoel ontving. Nadien werd dat steeds meer ondenkbaar. Ook pintjes drinken doet hij niet meer in Molenbeek maar in Diegem.
Vandecandelaere suggereert in zijn boek dat de conservatieve islam in Molenbeek steeds meer onder druk zal komen te staan door de vele migranten uit het Oostblok of Azië die in Molenbeek neerstrijken. De ‘superdiversiteit’ als heilsidee. Dat het straatbeeld nog steeds enorm gekleurd wordt door de alomtegenwoordige sluiers, wil volgens Vandecandelaere niet zeggen dat het religieus conservatisme toeneemt. Integendeel. Volgens gesprekspartners zoals Johan Leman van De Foyer zou dit net duiden op een liberalisering. Moslimvrouwen zouden steeds meer actief in het publieke leven staan en daarbij de hoofddoek als pasmunt gebruiken. In zijn geloof dat Molenbeek op weg is om de greep van de conservatieve islam af te gooien is Vandecandelaere opvallend optimistisch. Over de jihadstrijders die vanuit Molenbeek naar de Islamitische Staat vertrekken, spreekt hij echter niet.
Over de sociaaleconomische toekomst van Oud-Molenbeek is hij dan weer eerder pessimistisch. Opmerkelijk is dat zijn teleurstelling in het voornamelijk socialistisch beleid van de afgelopen twintig jaar in het Brussels Gewest en de gemeente Molenbeek. Dat beleid resulteerde in vele geslaagde kleine micro-ingrepen om de woonomgeving via onder meer wijkcontracten te verfraaien. Op structureel vlak schoten de beleidsvoerders echter volledig tekort. Enerzijds door de beleidsmatige versnippering van Brussel die ervoor zorgt dat ruimtelijke kansen zoals die van de terreinen bij het Weststation niet voluit gegrepen worden. Ook het treurige niveau van het onderwijs van de Franse Gemeenschap blijft vooral op de armere wijken een hypotheek leggen.
Over de rol van godfather Philippe Moureaux (PS) en zo’n twintig jaar lang burgemeester van Molenbeek geweest, heeft hij dezelfde opinie : goed bezig op microschaal maar totaal gefaald op strategisch niveau. Zo heeft het beleid van Moureaux om vluchtelingen via allerlei infostands te stimuleren om zich in Molenbeek in te schrijven tot een destabiliserend aanzuigeffect geleid.
In Molenbeek is een boeiend boek. Vooral door de vele gesprekken met actoren en projecten in de wijk. Die doorbreken het nogal eenzijdige beeld over Oud-Molenbeek in de mediaberichtgeving. Anderzijds heeft Vandecandelaere vooral met ‘believers’ in de toekomst van superdiverse wijken als Molenbeek gesproken; een zekere zelfselectie van mensen die bewust in de wijk zijn komen wonen of werken. Maar die lichtjes roosgekleurde bril (of in dit geval rode bril) neemt niet weg dat het een leerzaam boek is voor iedereen die geboeid is door de invloed van massamigratie op de toekomst van de stad.
Hans Vandecandelaere, In Molenbeek, uitgeverij EPO, 260 blz., 2015, 19.9 €, ISBN 978946267025 .
Foto’s © Reporters.
Hans Vandecandelaere schreef een boek op basis van twee jaar lang gesprekken en ontmoetingen in Oud-Molenbeek. Door Chris Ceustermans – www.doorbraak.be . In Molenbeek is een gedetailleerd verslag van twee jaar van gesprekken, ontmoetingen van auteur Hans Vandecandelaere door Oud-Molenbeek : de buurt vlakbij het kanaal en de Sint-Jan-de-Doperkerk. Een vanLees verder
Zondag 18 oktober 2015 Lint – Hove Open landschap verborgen achter woonwijken en lintbebouwing toegankelijk maken voor wandelaars of buurtbewoners is één van de doelstellingen binnen het open ruimte-project Zuidrand. Het Landschapspark Zuidrand zit vol verborgen plekjes. Eén van die plekjes is de Luitersheide op de grens van deLees verder
HOVE De jaarlijkse huldiging van de sportkampioenen en verdienstelijke burgers zal plaatsvinden op vrijdag 11 december in zaal “Da Capo”, Lintsesteenweg 1 in Hove. Heb je zelf een uitzonderlijke prestatie geleverd of ken je iemand die een bovenlokale fenomenale prestatie leverde in 2015, aarzel dan niet om vóór vrijdag 15Lees verder
Volgens Bart Maddens verliest de N-VA zichzelf door Belgisch te regeren. De vonk verdwijnt. Door Bart Maddens – www.doorbraak.be . Ooit woonde ik een N-VA-congres bij. Het was begin mei 2002, in Leuven. Toen congresvoorzitter Bart De Wever een staande ovatie kreeg sprak hij de historische woorden : ‘Straks gaLees verder
#TOUSENFRANCE De Rode Duivels hebben zich geplaatst voor het EK 2016 en lanceren een nieuwe campagne : #TOUSENFRANCE. Door Pieter Bauwens – www.doorbraak.be Je gelooft het niet tot je het zelf leest : met #tousenFrance willen de Rode Duivels het hele land verenigen. Une Belgique unie, zeg maar. De voetbalbond voegtLees verder
Het kartel ‘Fan van Hove’ (= CD&V, O-VLD, onafhankelijken) organiseerde op zondagnamiddag 11 oktober jl. een fietsrally “De stad stopt in Hove” langsheen een aantal in uitvoering zijnde verkavelingen en (mogelijk) toekomstige verkavelingen in Hove. Men verzamelde rond 13.30u. met een 15-tal mensen aan de Sint-Laurentiuskerk en trok dan teLees verder
Liberalen moeten durven keuzes maken. Hun opengrenzenfetisj vrijwaren of waarden van verlichting afdwingen. Door Xavier Everaert – www.doorbraak.be . Het liberalisme en het socialisme staan er een beetje pips en schoorvoetend naar te kijken : de vluchtelingengolf die meer eisen dan miserie in haar knapzak meebrengt. De praatjes van ‘deLees verder
14 oktober – Dag van de Boseigenaar – Malle 70 % van het Vlaamse bos is eigendom van particulieren, met een gemiddelde oppervlakte van minder dan 1 hectare. Dat komt neer op meer dan 100.000 boseigenaars ! Op woensdag 14 oktober trakteren de Antwerpse bosgroepen particuliere boseigenaars op een bospicknickLees verder
Gedeputeerde Luk Lemmens feliciteert scholen van het basisonderwijs voor hun geïntegreerde verkeerswerking via het 10op10-project. Tijdens het afgelopen schooljaar noteerden 250 scholen van het basisonderwijs de verkeerseducatie met stip in hun agenda. Bijna 69.000 leerlingen werkten intensief aan een veilige verkeersdeelname in de praktijk. Gisteren beloonde de provincie Antwerpen elkeLees verder
De boerkini juridisch bekeken Raf Praet werpt een juridische blik op de boerkini, godsdienstvrijheid en onze Grondwet. www.doorbraak.be . Enkele dagen geleden werd bekendgemaakt dat het ‘Interfederaal Gelijkekansencentrum’ (IGK) een onderzoek instelt tegen het verbod op de boerkini in openbare zwembaden in Antwerpen. Deze beslissing heeft ondertussen heel wat inkt doen vloeienLees verder