Door Dirk Rochtus – www.doorbraak.be .
Een 'kruispunt van leven en dood', zo noemde professor emeritus Frans-Jos Verdoodt het West-Vlaamse dorpje Alveringem. Tijdens de Eerste Wereldoorlog lag het in het onbezette gedeelte van België. Onophoudelijk passeerden Belgische troepen er op weg naar of op de terugweg van de nabijgelegen frontlijn aan de IJzer. Alveringem dankt zijn bekendheid ook aan priesterdichter Cyriel Verschaeve die er van 1911 tot 1944 woonde en werkte. In de kapelanij schreef de onderpastoor gedichten en essays en ontving hij schrijvers, notabelen en politieke leiders. Vanuit het venster van de voutekamer keek hij 'recht in de muil van de onophoudelijke slachtpartij', om het te zeggen met de woorden van Romain Vanlandschoot, auteur van een lijvige biografie over Verschaeve.
Het oorlogsgeweld en het offer van Vlaamse soldaten die zich gediscrimineerd voelden in het Belgische leger inspireerden Verschaeve tot het beroemde epitaaf 'Hier liggen hun lijken als zaden in 't zand/ Hoop op den oogst, o Vlaanderland'. Volgens Verdoodt, gewezen voorzitter van het Archief en Documentatiecentrum voor het Vlaams-nationalisme (ADVN), mag dit vers niet begrepen worden als een aanvaarding van de oorlog. Integendeel, het vers ademt 'verzet' dat tegelijk wordt gekoppeld aan de 'hoopvolle verwachting [van] het Vlaamse risorgimento (...)'. Cyriel Verschaeve zou de Vlaamse Beweging vanaf het begin van de Eerste tot het einde van de Tweede Wereldoorlog beïnvloeden door zijn vlammende en in Germaanse mystiek zwelgende geschriften. Verblind door liefde voor 'Duitschland, 't allerrijkste kultuurland' stortte hij zich in de collaboratie met de nationaalsocialistische machthebbers van het Derde Rijk en prees hij de strijd aan het Oostfront 'omdat hij gestreden wordt voor iets heiligs : het leven en al wat het voor schoonheid inhoudt.'
Verdoodt beschrijft hoe een 'bezwarend mengsel van gelovig integrisme, van mysticisme, antireformisme en incivisme tussen de twee wereldoorlogen een grote invloed [heeft] uitgeoefend op Verschaeve en vele van zijn tijdgenoten' en stipt aan dat dit brouwsel het gevolg was van de 'immense kentering' die zich tijdens en na de Eerste Wereldoorlog voltrok binnen de maatschappij. De historicus Verdoodt betreurt dat bij de herdenking van de twee wereldbranden geen aandacht wordt besteed aan die ideologische achtergronden. Om ze te vatten en Verschaeve erin te kunnen kaderen moet de historisch geïnteresseerde lezer teruggrijpen naar de ontmythologiserende biografie die Vanlandschoot geschreven heeft over de priesterdichter.
De kapelanij werd op initiatief van het gemeentebestuur en met steun van de provincie West-Vlaanderen omgevormd tot de herdenkingssite 'Alveringem in de Groote Oorlog'. In de tuin wandelt de bezoeker onmiddellijk een paviljoen binnen waarin het leven achter het IJzerfront met beeldmateriaal en bijhorende teksten wordt geschetst. Bij de opening van het museum ging historicus Franky Bostyn dieper in op de ontwikkeling van het Belgische leger tijdens de Groote Oorlog van een slecht georganiseerd troepengeheel tot een meer slagvaardig instrument. Een trapje op in het huis zelf leidt naar de Voutekamer, waar foto's en teksten de rol van Cyriel Verschaeve binnen de Vlaamse Beweging en zijn collaboratie met de Duitse bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog documenteren. Projectverantwoordelijke Leo Bonte weet goed genoeg dat Verschaeve een omstreden figuur is, maar legitimeert de uitbouw van de kapelanij tot herdenkingsplaats : 'We konden rond zo'n omstreden man ook gewoon niets doen, maar dan zouden we een historische fout maken. Om een objectief beeld van de man te schetsen hebben we samengewerkt met het Geheugen Collectief.' Een bezoek aan de voutekamer, de werkkamer van Verschaeve in de kapelanij van Alveringem, gebeurt vanuit het besef dat ze volgens Vanlandschoot 'een kritische kijk- en luisterpost [is] op wat niet wegdeemsteren mag, zelfs niet na honderd jaar.'
Coverfoto : © www.cyrielverschaeve.eu – Foto’s : © Reporters.
Alveringem en Cyriel Verschaeve in de Groote Oorlog Nieuw oorlogsmuseum in Alveringem toont het leven achter het IJzerfront. De figuur van kapelaan Cyriel Verschaeve wordt er ook in belicht. Door Dirk Rochtus – www.doorbraak.be . Een ‘kruispunt van leven en dood’, zo noemde professor emeritus Frans-Jos Verdoodt het West-Vlaamse dorpjeLees verder
Maandag 21 september 2015 Fietsen met OKRA, Samenkomst 13.30u., D.C. “Ten Hove”, René Verbeecklaan 3. Verdere info tel. 03 / 455.35.68. Computerlessen Ken je helemaal niks van computers, maar wil je er toch wel mee leren werken ? Al was het alleen maar om met je kleinkinderen mee teLees verder
ANTWERPEN Het Verbond VOS organiseert op dinsdag 22 september 2015 een debat over defensie ‘vandaag en morgen’. Gastspreker is minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA) . Hij zal vragen beantwoorden van een panel bestaande uit Prof. Dr. Tom Sauer (UA) en Prof. Dr. Sven Biscop (Egmont Instituut). Moderator is VRT-journalistLees verder
Bij het overlijden van Joost Zwagerman vloeide al veel inkt, maar niemand die het had over zijn essay ‘De schaamte voor links’. Door Julien Borremans – www.doorbraak.be . Afgelopen week stapte Joost Zwagerman abrupt uit het leven. We zullen hem steevast herinneren als een kundig schrijver, een erudiete essayist, eenLees verder
HOVE Op woensdag 23 september richt de gemeentelijke sportdienst weer de jaarlijkse scholenveldloop in achter het gemeentehuis. Meer dan 1.000 kinderen van al de lagere scholen van Hove nemen hieraan deel in 12 verschillende reeksen. De Gezinsbond Hove steunt ten volle dit initiatief. Men zoekt daarom nog enkele ouders ofLees verder
Opengrenzenbeleid of culturele zelfmoord ? Voor VB-fractievoorzitter Chris Janssens is de keuze snel gemaakt. www.doorbraak.be . De zogenaamd centrumrechtse regering en de linkse oppositie zullen er niet graag aan herinnerd worden, maar eind augustus bleek uit een peiling van iVox dat nauwelijks 21% van de bevolking van mening is datLees verder
Mortsel / Regio De toekomst van de afdeling materniteit in GZA-campus Sint-Jozef hangt aan een zijden draadje. Een interne werkgroep bij GZA onderzoekt of de dienst zonder kwaliteitsverlies kan geïntegreerd worden in het Sint-Augustinus van Wilrijk. De besparingsmaatregelen van de regering-Michel hebben ook een grote impact op de gezondheidszorg. HeelLees verder
In de 2e prov. A reeks speelt Lint zondag om 15.00u. een thuiswedstrijd tegen Heikant Berlaar. K.Kontich F.C. gaat op verplaatsing naar Wuustwezel en Belgica Edegem gaat op bezoek bij Rochus Deurne. In de 4e prov. B reeks is er vanavond om 19.30u. Mortsel tegen Emblem. Zondag om 15.00u. isLees verder
“Brussels agreement” Op 25 augustus bereikten de Servische premier Aleksandar Vucic en de Kosovaarse premier Isa Mustafa in Brussel een akkoord over de aanpak van enkele sleutelproblemen, die de relatie tussen hun landen én de relatie tussen de Albanese meerderheid en de Servische minderheid in Kosovo moet verbeteren. Federica Mogherini, de ItaliaanseLees verder
Op zaterdag 26 september start ‘werelddansen’ in de zaal van het dienstencentrum ‘Ten Hove’, René Verbeecklaan 3 in Hove. De vastgelegde data zijn : de vrijdagen 25/9, 2/10, 9/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11 en 4/12. Men start telkens om 20.30u. en de kostprijs is 2 euro per keer.Lees verder