Bart Maddens woonde vorige vrijdag de massabetoging bij in Barcelona en kreeg inzage in de organisatie achter de schermen.
Of ik niet wou deelnemen aan een internationaal colloquium georganiseerd door Òmnium Cultural naar aanleiding van La Diada ?, de nationale feestdag van Catalonië (11 september)? Daar moest ik niet lang over nadenken. We waren met dertig academici van over de hele wereld te gast bij Òmnium. Dat alleen al illustreert de immense organisatiekracht van de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging. Tegelijkertijd met een miljoenen-evenement als de Via LLiure nog even een druk programma uitwerken voor dertig wetenschappers en dat perfect laten verlopen ? Geen enkel probleem.
De bedoeling was om in kringen van academici en opiniemakers enige goodwill te creëren voor de Catalaanse zaak. Wat mij betreft was dat weggegooid geld omdat deze goodwill reeds ruimschoots aanwezig was. Maar ik merkte wel dat ook andere deelnemers geleidelijk aan in de ban geraakten van de fascinerende gebeurtenissen in Catalonië.
In een nogal hels tempo hadden wij ontmoetingen met zowel wetenschappers als vertegenwoordigers van alle mogelijke politieke en sociale organisaties: het hele spectrum van pro-Catalaanse verenigingen, vakbonden, werkgeversorganisaties, politieke partijen, de regering… (pro-Spaanse verenigingen waren ook uitgenodigd maar stuurden hun kat).
Het hoogtepunt van de driedaagse was de Via Lliure op vrijdag. We mochten kiezen tussen het observeren van de manifestatie of eraan deelnemen. Voor mij een gemakkelijke keuze. Maar ook bijna alle collega’s kozen ervoor om te participeren. Het was de eerste keer dat ik zo een giga-manifestatie bijwoonde. En dat is toch wel een overweldigende ervaring. De enormiteit van het gebeuren is nauwelijks te bevatten. Wij mogen als ’VIP’s’ helemaal vooraan staan, vlak vóór het hoofdpodium. Maar om daar te geraken moeten we eerst de Meridiana oversteken (de breedste centrale laan van Barcelona) en ons op een nogal benauwende wijze door de dicht opeengepakte massa wurmen. En die massa, die strekt zich uit over een afstand van 5,2 kilometer. Volgens de politie (die naar verluidt de opdracht had gekregen om een zo laag mogelijk cijfer te noemen) waren er 1,4 miljoen deelnemers, volgens de organisatoren 2 miljoen. Neem een IJzerbedevaart uit de jaren tachtig, vermenigvuldig met honderd, en je bekomt de Via Lliure. Of zoals een collega uit Letland het zei: ‘achter mij staat de volledige bevolking van mijn land’.
Op een videoscherm zien we de gele pijl naderen, die de nieuwe republiek symboliseert. Bekeken vanuit de lucht lijkt het wel alsof er een nieuwe rivier door Barcelona stroomt, een rivier van kleuren. Alhoewel de atleten die de pijl dragen er een redelijk tempo op nahouden duurt het een eeuwigheid vooraleer die aan het podium arriveert. Dat het bijna zover is horen we aan het geluid van de vijf helikopters die de pijl vergezellen en het oorverdovende gejuich van de massa. Als de pijl uiteindelijk zijn doel bereikt heft het koor een speciaal gecomponeerde hymne aan. Onvergetelijk.
Zeker, het is aangenaam vertoeven te midden van twee miljoen Catalaanse separatisten. Je zou er bijna high van worden. Maar dan denk ik: zo moet KPB-voorzitter Louis Van Geyt zich ook gevoeld hebben toen hij in de jaren zeventig te gast was op de 1 mei-vieringen van de Sovjet-Unie : mainstream in Moskou, marginaal in eigen land. Naar Catalonië trekken is eigenlijk een vorm van escapisme. Het is in Vlaanderen dat het moet gebeuren. Een paar flaminganten op La Diada, dat maakt voor de Catalanen geen verschil uit. Dat is een druppel in de zee. Het omgekeerde is helaas wel waar : het waren de Catalanen die in 2014 de door de Vlaamse Volksbeweging (VVB) georganiseerde ICEC-manifestatie in Brussel hebben gered van de zieligheid.
Maar we kunnen wel wat leren van de Catalanen, toch? Doorgaans denkt men dan in de eerste plaats aan de marketing-machine achter de Catalaanse onafhankelijkheidsstrijd. Wij mochten even in de interne keuken kijken daarvan op het hoofdkwartier van Ara és L’Hora. En dat was voor mij toch wel een les in bescheidenheid. In het indrukwekkende callcenter, met meer dan honderd computerschermen, kregen we een uiteenzetting van twee politicologen over de marketingstrategie van het ja-kamp. Men werkt hier met uit de Verenigde Staten overgewaaide technieken van micro-targeting, die voor het eerst op grote schaal zijn gebruikt in de Obama-campagne. Van letterlijk elke straat in Barcelona heeft men het politieke en sociale profiel in kaart gebracht, zodat men met gerichte boodschappen kan werken. Met andere woorden, armere buurten krijgen andere argumenten pro onafhankelijkheid te horen dan rijkere. En deze immense onderneming wordt louter gefinancierd op basis van crowdfunding.
Maar de IT-operaties van Ara és L’Hora krijgen voortdurend af te rekenen met aanvallen van hackers. Die aanvallen zijn zo systematisch en zo gesofisticeerd dat ze wel afkomstig moeten zijn van de Spaanse geheime diensten. Of hoe de vuile oorlog die Madrid voert ook een cyberwar is.
Toch mag het belang van die marketing ook niet worden overschat. Professor Jordi Muñoz van de Universiteit van Barcelona presenteerde ons de resultaten van zijn onderzoek naar de evolutie van de publieke opinie over onafhankelijkheid. Hij komt tot de conclusie dat de mobilisatie door de beweging niet de cruciale verklaring is voor de enorme stijging van het aantal independentisten de voorbije vijf jaar. Ook economische factoren zijn slechts van ondergeschikt belang. Het is de onverzoenlijke houding van de Spaanse regering die van de Catalanen separatisten maakt. Het is het voortdurende pestgedrag door Madrid dat de Catalanen radicaliseert, het schrijnende onvermogen van alle Spaanse partijen om zich ook maar enigszins in te leven in de Catalaanse bekommernissen. Hierdoor is er een kritische massa van anti-Spaanse frustratie ontstaan die door de Catalaanse beweging met succes is gekanaliseerd richting onafhankelijkheid.
Die analyse werd ook gedeeld door Liz Castro, de Catalaans-Amerikaanse die verantwoordelijkheid is voor de internationale betrekkingen van de onafhankelijkheidsbeweging. Zij sprak op de Via Lliure de indrukwekkende ‘boodschap tot de wereld’ uit (Had ze misschien Obama’s speechwriter ingehuurd, vroeg ik haar. Nee, het was grotendeels haar eigen werk). Liz Castro is ongelooflijk gedreven en geeft ook blijk van een scherp strategisch inzicht. Een onafhankelijkheidsbeweging kan maar slagen als er een kritisch niveau van vervreemding wordt bereikt tussen de bevolking en het nationale niveau. ‘In order for it to get better, it first has to get worse’, zei ze me. Zo is het een godsgeschenk voor het ja-kamp dat de Spaanse minister van Defensie vorige week alludeerde op een mogelijke militaire interventie in Catalonië. Net zoals ze de Spaanse pers op hun beide knieën mogen danken voor de dagelijkse stroom van hatelijkheden die ze naar hun hoofd geslingerd krijgen.
Het laatste wat een onafhankelijkheidsbeweging dus moet doen is het verkleinen van de kloof met het centrale niveau. Hoe meer de mensen het (valse) gevoel krijgen dat de centrale regering ook ‘hun’ regering is, hoe lager de steun voor onafhankelijkheid. Geen wonder dus dat de steun voor Vlaamse onafhankelijkheid vandaag marginaler is dan ooit, dankzij de N-VA. Die partij zal echter antwoorden dat haar strategie er precies in bestaat om een soortgelijke vervreemding te creëren tussen Wallonië en het centrale niveau, in de hoop dat de Walen dan massaal voor onafhankelijkheid zullen kiezen.
Als dat zo is, dan moet de N-VA inderdaad niet in de leer gaan in Barcelona, maar wel in Madrid. Daar kan premier Mariano Rajoy de partij haarfijn uitleggen hoe de centrale regering een volk naar onafhankelijkheid kan drijven. Alleen is het twijfelachtig of de N-VA de lessen van Rajoy ooit in de praktijk zal kunnen brengen in de Belgische regering.
Morgen in deel 2 : zal het ja-kamp écht de onafhankelijkheid uitroepen als het op 27 september een absolute zetelmeerderheid haalt, zoals alle peilingen laten uitschijnen ? Ik had de gelegenheid om verschillende Catalaanse politici hierover aan de tand te voelen.
Foto’s © Reporters.
Een overweldigende ervaring Bart Maddens woonde vorige vrijdag de massabetoging bij in Barcelona en kreeg inzage in de organisatie achter de schermen. www.doorbraak.be . Of ik niet wou deelnemen aan een internationaal colloquium georganiseerd door Òmnium Cultural naar aanleiding van La Diada ?, de nationale feestdag van Catalonië (11 september)?Lees verder
Bewoners, ondernemers, verenigingen, de school, de parochie en straatcomités sloegen de handen in elkaar om op vrijdagavond 18 september een niet-competitieve stratenloop te organiseren. De start- en verzamelplaats bevindt zich ter hoogte van de Lepelstraat. Tussen 17.00u. en 20.00u. wordt er in drie categorieën gelopen : Een mini ronde (kleuters),Lees verder
HOVE Debat tussen de oppositie en de bestuursmeerderheid Juist voor de zomervakantie verspreidde het kartel ‘Fan van Hove’ (= CD&V, O-VLD en onafhankelijken) in de gemeente een pamflet ‘De Bonte buurt’ over de aan de gang zijnde verkavelingen in Hove. Het pamflet had als verantwoordelijke uitgever de heer Wim Bollaert,Lees verder
OPINIESTUK Afgelopen weekeinde (11-13/09/2015) ging in het centrum van Hove (O.C. De Markgraaf, Het Kostershuisje, Da Capo en volkssterrenwacht Urania) het “Cultureel weekeinde 2015” door. Alles begon op vrijdagavond 11 september met een openingsmanifestatie met receptie in zaal “Da Capo” aan de Lintsesteenweg. Eerst was er de verwelkomingstoespraak van deLees verder
Jozef Mattheessensstraat 60 Hove Vrijdag 18 september : ‘Musica con tapa’ vanaf 20.00 uur. Zaterdag 19 september : springkastelenfestival (van 14.00 tot 18.00 uur), open ringsteekkampioenschap op de fiets (zie onder) en Spaans eetfestijn (van 18.00 tot 19.30 uur). Open ringsteekkampioenschap op de fiets 2015 Tijdens de Vredewijkfeesten wordt eenLees verder
Politiek hoeft niet saai te zijn Is onze politiek saai ? We zouden het eens over Catalonië kunnen hebben. Relevanter dan pakweg een opiniedelict over de Armeense genocide. Door Karl Drabbe – www.doorbraak.be . De Belgische politiek dreigt saai te worden, zuchtte politicoloog Bart Maddens vorige week op Deredactie . NochtansLees verder
Donderdag 1 oktober 2015 – 20 u Huis van de Mens, Begijnhofstraat, 4 in 2500 Lier Vertegenwoordigers van de Achtbare Loge Diogenes (G.O.L. -Turnhout) Referent : prof. drs. Jimmy Koppen (V.U.B./CAVA) Lees verder
EDEGEM Waar de media eindigen begint … DE DEBATCLUB Thema : “VLAANDEREN VOL OF NIET ?” Tussen : Jaak Peeters, polemist, medestichter N-VA, stelt zijn boek voor “Vlamingen zijn fatsoenlijke mensen” Chris Janssens, fractievoorzitter Vlaams Parlement, Vlaams Belang Moderator : Lawrence Urbain Woensdag 23 september 2015, 20.00u. Edegem, Hotel DeLees verder
Gisteren was het in het centrum van Hove dag 2 van het cultuurweekend. Het begon al vroeg met een ontbijtbuffet voor meer dan 70 genodigden in feestzaal “Da Capo”, ingericht door het Hovese gemeentebestuur. Ook wij van Radio Frekwent vonden dit een mooi gebaar van het gemeentebestuur. Nadien stonden deLees verder
VLAANDEREN Ieder jaar organiseren de Vlaamse milieu- en mobiliteitsverenigingen de ‘Week van de mobiliteit’, een campagne voor duurzame mobiliteit. Laat je auto tijdens deze week eens aan de kant. Verken de voordelen van het openbaar vervoer en ontdek hoe goed het doet om je te voet of met de fietsLees verder