Door Johan Sanctorum – www.doorbraak.be .
Sterke verhalen zal de huidige asielcrisis opleveren, dat staat vast, we beleven weer gouden tijden. Uiteraard sterke Odyssee-verhalen van de vluchtelingen zelf, maar ook ronduit hilarische verhalen over wat reilt en zeilt in het beloofde land. Niet alleen de vluchtelingentrajecten an sich zijn boeiend om volgen, ook de opinievorming daar rond, binnen en buiten de media, en uiteraard het politieke debat zelf.
Het Doorbraak-artikel ‘VRT doet schaamteloos aan agendasetting’ van Daniël Walraeve stelde de gekleurde en tendentieuze berichtgeving van de openbare omroep aangaande de asielcrisis aan de kaak. De auteur kondigde voor gisteren, donderdag, de thema-avond ‘Op de vlucht’ aan, waarbij zowat alle VRT-netten en alle programma’s zich ten dienste zouden stellen van het vluchtelingenthema. Moet er geen zand zijn.
Zelfs politicoloog Carl Devos uitte op deredactie.be zijn bezorgdheid over de toenemende grijze zone tussen informatie/duiding enerzijds en opiniëring/activisme anderzijds, die door de VRT-journalisten wordt geëxploreerd ('De VRT neemt een risico', 9/9/2015).
Uiteraard is dat vluchtelingen- en asielthema hét item van de laatste weken. Maar de VRT en de andere reguliere media melken het zodanig uit, dat een kijkers- en lezersindigestie niet meer veraf is. Walraeve gewaagt van een ‘ethische consensus’ en ‘duidelijke meerderheidsopinies over zaken als migratie, inburgering en asielpolitiek’ die worden ingelepeld.
Dat klopt, maar achter die ‘over-exposure’ zit wel degelijk een politieke agenda : vooral in Vlaanderen kan op die manier de N-VA en haar asielstaatssecretaris Theo Francken opgejaagd worden. Meteen is dit ook een globale schuldigverklaring van links aan de fout stemmende Vlaming, die met het genereus ontvangen van asielzoekers een deel van zijn morele schuld kan afkopen. Ook weer een oud verhaal.
Maar er is nog meer aan de hand. De vibratostem van Martine Tanghe vertelt mij dat de VRT in een zelf gegraven tunnel is geraakt, waarin ze haar eigen mythes cultiveert. Men projecteert de dramatische verhalen van de vervolgden in zijn eigen leefwereld, waardoor het medelijden transformeert in zelfmedelijden en uiteindelijk journalistiek Narcisme met heroïsche ondertonen. ‘Kijk ons eens, ballingen en rebellen in een fascistisch Vlaanderen, hoe dapper we zijn’.
Dit wordt dus een existentiële kwestie van doorgeslagen journalisten, die hun door besparingen belaagde publieke omroep uitroepen tot baken in de duisternis, een oase van vrijheid en verlichting in een oceaan van vooroordelen en (rechtse) verzuring. Daarin meten ze zich haast de status van witte ridders aan, die met de asielzoekers in één strijd om vrijheid en rechtvaardigheid zijn gewikkeld. Het goed-en-kwaad-antagonisme dus, waarbij de journalist bij voorbaat aan de goede kant staat.
Uiteraard is dat een fictie, maar ze geloven erin, met hoofdredacteur Björn Soenens voorop. Het is de dynamiek van een boulevardblad als Bild-Zeitung of de Amerikaanse zender Fox-News, maar dan toegepast op een openbare omroep die verondersteld wordt, objectiviteit uit te dragen in plaats van een monoloog pro domo. Eigenlijk heet dat zonder meer usurpatie, en zijn de vluchtelingen het slachtoffer van een genadeloze framing die niets meer met hun eigen realiteit te maken heeft, maar alles met de bizarre psyche van diegenen die verondersteld worden ‘informatie’ te verstrekken. Dat is eigenlijk geen haar beter dan die Hongaarse journaliste die een vluchteling letterlijk omver tackelde en doodleuk verder filmde. Zij werd wel op staande voet ontslagen. Bij de publieke omroep zit het rot aan de top.
Hoe sterk die framing wel speelt, en hoezeer de journalistieke begeerte om ‘sterke verhalen’ te brengen het vluchtelingenthema gekaapt heeft, mag blijken uit bijgaande foto. De foto van de drenkeling Aylan Kurdi doet ons vergeten dat op een paar meters daar vandaan zijn broertje aanspoelde. Die niet zo fotogeniek lag, en dus 'vergeten' werd in het verhaal. De persfotograaf, die allicht op een award aast, koos voor de mooiste cadrage en knipte dus de helft. De emosaus kregen we er gratis bij. Het is maar een fait-divers in een echt drama. Toch moet dit ons doen nadenken over beeldvorming en secundaire agenda’s. Ik spreek dan nog niet over de achtergrond, namelijk de familie die niet in oorlogsgebied maar in Turkije leefde en daar beter gebleven was, in plaats van een hopeloze tocht richting Canada te ondernemen. Allemaal ‘redundante’ informatie die ons nauwelijks of niet bereikt, en aanleiding geeft tot een vertekend beeld van de werkelijkheid.
We zullen in het nieuws dus nog een tijdje die lange rijen blijven zien, desnoods vult de VRT ze zelf op met inheemse daklozen. Naadloos glijden we van framing, subjectieve beeldvorming en overbelichting in desinformatie en regelrechte leugen. Terwijl we als kijker/lezer, gewoon de feiten willen, niets dan de feiten, en ons het recht voorbehouden om die zelf te ‘framen’. Bespaar ons de boodschappen en de themadagen, geef ons nieuws, maar maak het vooral niet zelf.
Vergeefs op de vlucht voor het nieuws en zijn vluchtelingendagen, ontwaakt de Vlaming nu in een virtueel universum vol pseudo-feiten en simulacres, zoals Jean Baudrillard ze noemde.
De democratie op haar dieptepunt, maar hoogdagen voor de media. Wie gelooft die mensen nog ?
Johan Sanctorum is filosoof, publicist, blogger en Doorbraak-columnist.
Foto’s © Reporters .
De VRT-redacties gebruiken de asielcrisis in een politiek statement, maar raken tevens verstrikt in hun eigen antagonisme. Door Johan Sanctorum – www.doorbraak.be . Sterke verhalen zal de huidige asielcrisis opleveren, dat staat vast, we beleven weer gouden tijden. Uiteraard sterke Odyssee-verhalen van de vluchtelingen zelf, maar ook ronduit hilarische verhalenLees verder
Beste Luc, Graag volgende reactie op deel 1 dat jullie publiceerden nav onze publicatie van juni. Het is uiteraard spijtig dat we geen reactie krijgen van de bevoegde schepen. Maar toch graag even reactie op het artikel en de bijhorende reactie van burgemeester Volckaerts. Laat er geen twijfel over bestaanLees verder
KONTICH De protesten tegen het ViVo-plan laaien weer op. Het actiecomité SOS-Kontich heeft op zijn website enkele foto’s geplaatst waarop duidelijk te zien is dat er tijdens de ochtendspits opnieuw enorme files staan. Twee ervan werden genomen in de Altenawijk en de Kruisschanslei, waar scholen gevestigd zijn. Het comité doetLees verder
Pluto en het Urania Planetarium, dat zijn de thema’s van de opendeurdagen van Volkssterrenwacht Urania van vrijdag 11 tot en met zondag 13 september. Via een thematentoonstelling besteden we aandacht aan Pluto en andere dwergplaneten. Dit naar aanleiding van het bezoek van de Amerikaanse Ruimtesonde New Horizons aan Pluto. NieuwLees verder
Friuli, Venezia, Giulia, het vergeten noordoosten van Italië vrijdag 18 september 2015 Zaal “Casa di Speranza”, Kapelstraat 101 Hove, aanvang 19.30u. Voorstelling van deze regio met degustatie van verschillende wijnen en hapjes. Ontdek de echte Prosecco, Friulano (wit) en Refosco (rood). Meer info tel. 0473 / 65 30 78Lees verder
Francken moet zich niet laten opnaaien Wat Theo Francken ook doet : het zal toch nooit goed genoeg zijn voor wie verslaafd is aan verontwaardiging. Door Klaas Cobbaut – www.doorbraak.be . Soms moet je lachen om niet te huilen. Het VRT-middagjournaal van 8 september was een journalistiek dieptepunt, maar een pareltjeLees verder
HOVE Debat tussen de oppositie en de bestuursmeerderheid Juist voor de zomervakantie verspreidde het kartel ‘Fan van Hove’ (= CD&V, O-VLD en onafhankelijken) in de gemeente een pamflet ‘De Bonte buurt’ over de aan de gang zijnde verkavelingen in Hove. Het pamflet had als verantwoordelijke uitgever de heer Wim Bollaert,Lees verder
De cultuurdienst plant dit najaar een aantal (gratis) infomomenten voor Hovese verenigingen. Op die manier wil het gemeentebestuur zijn verenigingen ondersteunen. Wij hopen je die avond(en) te ontmoeten : – Sabam en billijke vergoeding op dinsdag 13 oktober 2015, van 20.00 tot 22.00 uur in de raadzaal van het gemeentehuis.Lees verder
Mensen die geboren zijn diep in de twintigste eeuw en wat van geschiedenis kennen, zullen zich het legendarische Woodstock-festival nog wel herinneren. Het ging door van 15 tot 18 augustus 1969 op een weiland van een melkveehouder in Bethel, in de Amerikaanse staat New York. Het festival had als motto “3Lees verder
Cultureel weekeinde, 20.00u. Opening met enkele toespraken in zaal “Da Capo”, Lintsesteenweg 1 in Hove. Op zaterdag 12 en zondag 13 september stellen verschillende verenigingen tijdens het cultureel weekend hun werking voor. Er worden onder andere optredens, workshops en tentoonstellingen georganiseerd. Het ideale moment om kennis te maken met hetLees verder