Door Ludo Abicht – www.doorbraak.be .
In maart 2010 namen meer dan 5.000 vrienden deel aan de uitvaart van Jean Ferrat in het bergdorpje Antraiges-sur-Volane de Ardèche (ongeveer 500 inwoners). Toen de begrafenisstoet op het dorpsplein aankwam, heerste daar een totale stilte. Tot iemand, letterlijk één stem, 'La Montagne' begon te zingen en iedereen inviel '... pourtant, que la montagne est belle …'. De zanger had zich geen betere vorm van eeuwigheid kunnen voorstellen. Dit lied, waarvan we de melodie in de Lage Landen kennen via 'Het tuinpad van mijn vader' van Friso Wiegersma en Wim Sonneveld, is intussen in de valleien van Ardèche en de Cévennes een soort van nationale hymne geworden. Dit is niet vanzelfsprekend : Jean Tenenbaum (artiestennaam Ferrat) was in Parijs geboren als de zoon van een Joods immigrant. Zijn vader werd in Auschwitz vermoord, maar de zoon kon dank zij de hulp van Franse antifascisten onderduiken en overleven. Hij werd de zanger van de eeuwige revolte, die van vroeger en die van de toekomst, maar ook de componist van ontroerende liefdesliederen en odes aan de natuur en het land waarin hij gepassioneerd geleefd en even hartstochtelijk voor meer rechtvaardigheid gestreden heeft.
Over één van die odes, 'Ma France' wil ik het in deze periode van 11 en 14 juli hebben, nu we hier en ginder de symbolische bevrijdingsstrijd van het gewone volk tegen de adel en de toenmalige machthebbers herdenken. Wanneer we de tekst van deze overtuigde communist en internationalist even naar de traditie in Vlaanderen hertalen komen we tot verrassende en verheugende overeenkomsten :
- Het gedicht begint met een verheerlijking van het landschap : van Au grand soleil d’été qui courbe la Provence/ Des genêts de Bretagne aux bruyères d'Ardèche/ Quelque chose en l’air a cette transparence is de mentale en emotionele afstand niet groot naar bijvoorbeeld ’t zijn weiden als wiegende zeeën.
- De volgende strofen vieren grote Franse schrijvers als Victor Hugo en Paul Eluard en kunstenaars als Picasso : ils n’en finissent pas tes artistes prophètes/ De dire qu’il est temps que le malheur succombe. – Uit beelden en doeken en zangen,/ uit al wat een kunstenaar schiep.
- Ferrat bezingt de ellende van de kinderen in de fabrieken en steenkoolmijnen van de negentiende eeuw, de opstanden daartegen en de onderdrukking door de vertegenwoordigers van de bourgeoisie. Wij zouden kunnen spreken van de strijd van priester Daens en de eerste socialisten tot Zwartberg en verder. Voor hem symboliseren de militanten van het Volksfront en de vermaledijde opstandelingen van de jaren zestig dit verzet : Celle qui chante en moi la belle la rebelle/ Elle tient l’avenir, serre dans ses mains fines/ celle de trente-six à soixante-huit chandelles/ Ma France. In onze romantische jeugd heette dit : Daar stijgen uit ’t verleden/ de Geus en Klauwaert op.
Waarmee ik alleen wou benadrukken dat de liefde voor de eigen traditie (Ma France, waarmee elk van de acht strofen afgesloten wordt) perfect kan samengaan, beter gezegd moet samengaan met de openheid naar de wereld buiten en binnen de eigen grenzen. Ferrat zegt Cet air de liberté au-delà des frontières/ Aux peuples étrangers qui donnaient le vertige. Voor wie nog een beetje dialectisch denkt is de boodschap overduidelijk : je kan alleen maar geloofwaardig van je eigen land en tradities houden, wanneer je deze liefde uitbreidt tot alle volkeren, groepen en individuen die zichzelf vrijuit willen ontplooien. En omgekeerd kan je geen authentiek wereldburger zijn, indien je geen belangstelling meer hebt voor, of alleen nog maar neerbuigend en verveeld kan kijken naar de mensen van je eigen dorp en streek. Wie dat niet wil inzien denkt in het beste geval helemaal niet wereldwijd, maar eerder onbewust provinciaal en wordt daardoor jammer genoeg irrelevant, want veilig en steriel geïsoleerd binnen de MAS (Mutual Admiration Society, met mijn excuses aan het adres van het prachtige Museum aan de Stroom) van de postmoderne elites.
Gelukkig staan daar mensen tegenover als Jean Ferrat, met hun voeten in het zand van de pétanque baan en met hun hart en geest al in de ochtend na de Grand Soir :
De ce que j’ai vécu à ce que j’imagine
Je n’en finirai pas d’écrire ta chanson,
Ma France.
Foto’s © Reporters.
Het bezingen van het eigen land, is het bezingen van de wereld. Door Ludo Abicht – www.doorbraak.be . In maart 2010 namen meer dan 5.000 vrienden deel aan de uitvaart van Jean Ferrat in het bergdorpje Antraiges-sur-Volane de Ardèche (ongeveer 500 inwoners). Toen de begrafenisstoet op het dorpsplein aankwam, heersteLees verder
MEDIA EN POLITIEK ANDERS GELEZEN Sta ik alleen met de vaststelling dat de meningsverschillen tussen de EU-instellingen en de lidstaten stilaan onbeheersbaar worden ? Een van de oorzaken is dat de echte bazen wel aan de knoppen draaien maar niet aan de tafel zitten. Europese competitie verenigt niet Dat deLees verder
Open brief door Laurentien van Stede – www.doorbraak.be . Het grote 11 julifeest is achter de rug. 12 juli was het wakker worden met een Belgische kater. Een open brief aan de feestende Vlaming. Gisteren, 11 juli. Zowat in elke stad of dorp vond er een festiviteit plaats, in hetLees verder
De Stad Antwerpen gaf bij monde van schepen Koen Kennis vanochtend een persconferentie om een eerste evaluatie aan te maken van één jaar zondagsopeningen in het toeristische centrum van het district Antwerpen. In een reactie geven Kristof Thijssens van UNIZO Provincie Antwerpen en Nico Volckeryck van UNIZO Antwerpen-Stad aan datLees verder
De leden van KWB Sint-Martinus vieren het 30-jarig bestaan van hun lokaal in de Magdalenastraat. Om dit te vieren organiseert de vereniging een wandelzoektocht. “Van 1 juli tot 30 september kan je deelnemen aan een wandelzoektocht die voor iedereen toegankelijk is,” zegt voorzitter Johan De Hert. Deelnemen aan deze wandelingLees verder
John Crombez kan kiezen : een radicaal socialistisch-multiculturalistische partij uitbouwen, of straks opnieuw met de CD&V regeren. door Boudewijn Bouckaert – www.doorbraak.be . Het Griekse drama heeft dan toch één voordeel : het zorgde voor een ouderwetse maar boeiende links-rechtsclash in de federale Kamer. De marxist van dienst, Dirk VanLees verder
Op de laatste Hovese gemeenteraad van 22 juni 2015 werd er bij het begin van de zitting een extra punt bij hoogdringendheid toegevoegd. Het ging over de tijdelijke vervanging van gemeentesecretaris Luc Vanrusselt. Deze is al enige weken in ziekteverlof (van 27/4/15) en het College van Burgemeester en Schepenen wenstLees verder
Wat betreft het verzamelen en openbaar maken van data en het omgaan met privacy heeft men in België een bijzondere kijk op de zaken. Door Matthias Storme – www.doorbraak.be . De Amerikaanse hoogleraar James Whitman, die dit jaar eredoctor werd aan de KU Leuven, beschreef in enkele zeer goed gedocumenteerdeLees verder
Eindelijk is “de kogel door de kerk” … of beter gezegd ‘de tapkranen aangesloten op de biervaten’ … Waar vroeger het populaire volkscafé ‘De Eendracht’ was gevestigd met de legendarische cafébaas ‘de Wim’ achter de toog, werd op donderdagavond 9 juli jl. de nieuwe brasserie “Hove Centraal” voor het groteLees verder
Midden mei werd gestart met de bouw van de nieuwe school in het parkgebied Oude-God. Deze school zal plaats bieden aan alle kleuters en leerlingen van de Perenpit, Guido Gezelleschool en Sint-Lutgardisschool. De school zal aan de rand van een groot parkgebied liggen. De wandel- en voetpaden die in hetLees verder